Αγλαία Κρεμέζη- Ένας αποχαιρετισμός
Στα τέλη Μαίου απεβίωσε η Αγλαία Κρεμέζη, μία από τις σημαντικότερες και επιδραστικότερες Ελληνίδες συγγραφείς για την ελληνική γαστρονομία και το φαγητό. Εκτός από βιβλία, έγραψε πλήθος άρθρων για τον ελληνικό και διεθνή Τύπο ενώ τιμήθηκε και με το βραβείο Julia Child First Book Award. Ο σεφ Μανώλης Παπουτσάκης ήταν ένας από αυτούς που επηρεάστηκαν από τα γραπτά της και η γνωριμία της μαζί του ήταν καθοριστική για την καρριέρα του.

O Μανώλης Παπουτσάκης με την Αγλαία Κρεμέζη.
Γράφει ο σεφ Μανώλης Παπουτσάκης*
Με την Αγλαΐα «συναντηθήκαμε» για πρώτη φορά πριν πολλά χρόνια, όταν έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο της “Συνταγές και ιστορίες για μάγειρες με ανησυχίες” (Εκδόσεις Ωκεανίδα, Αθήνα, 1993).
Εκτίμησα πολύ τις συνδέσεις που η Αγλαΐα δημιουργούσε ανάμεσα στα υλικά, τις συνταγές, τις εποχές, τις γαστρονομικές παραδόσεις μα και τις διάφορες ιστορικές και πολιτισμικές αναφορές που συνόδευαν τις συνταγές αυτές.
Χωρίς να έχουμε ακόμα γνωριστεί προσωπικά, αγάπησα την ικανότητά της να αξιοποιεί τα στοιχεία αυτά προκειμένου να συστήσει μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση της μαγειρικής τέχνης, εξηγώντας γιατί στην ουσία η μαγειρική δεν είναι μόνο συνταγές με υλικά και οδηγίες εκτέλεσης αυτών.
Αργότερα ο κόσμος του facebook μας έφερε σε μια πρώτη πιο προσωπική επικοινωνία και συνέπεια τούτου πριν πέντε χρόνια επισκέφτηκε το εστιατόριό μου στη Θεσσαλονίκη για να γευματίσει.
Εκεί ξεκίνησε η φιλία μου με την Αγλαΐά. Η Κρεμέζη είχε πέρα από τη γνώση πάνω στο αντικείμενο και ένα ακόμα φοβερό προσόν, το οποίο εμένα προσωπικά γοήτευε πολύ: Ήταν αφοπλιστικά ειλικρινής. Δεν υπήρχε απολύτως καμία περίπτωση να «στρογγυλέψει», να ωραιοποιήσει ή να αποκρύψει κάτι από αυτά που σκεφτόταν προκειμένου να μην σε στεναχωρήσει ή να μη σε φέρει σε δύσκολη θέση. Έτσι, όταν δοκίμαζε κάτι που δεν της άρεσε μπορούσε εύκολα να πει ότι «είναι άνοστο, ανούσιο, κακό, βλακεία» ή αν πάλι της άρεσε να το επαινέσει.
Σε έναν κόσμο που η δημοσιογραφία της γεύσης έχει μάθει να «στρογγυλεύει» πάντα και να ωραιοποιεί τις εμπειρίες, η Αγλαΐα ήταν για μένα μια φωνή αντικειμενικότητας και αυστηρότητας που όμως ήξερε να σου εξηγήσει γιατί κάτι δεν είναι ουσιαστικό. Έψαχνε πίσω από τα πιάτα να βρει την ιστορία τους, να διακρίνει τα υλικά και τις εποχές τους και να ξεχωρίζει τη συνολική γευστική εμπειρία που πρόσφεραν, ενώ, όταν αυτά δεν τα έβρισκε, μπορούσε να σε κατακεραυνώσει με έναν λόγο ευθύ, αυστηρό και συχνά γεμάτο ειρωνεία.
Έτσι η Κρεμέζη δεν «μάσησε» ποτέ τα λόγια της. Ίσως και γι’ αυτό προτίμησε να μείνει στο κτήμα της στη Τζια με τον σύντροφό της, τον Κώστα, να διοργανώνει γαστρονομικές εμπειρίες για τους επισκέπτες του νησιού, να ερευνά, να μελετά και να μαγειρεύει ασταμάτητα.
Με την Αγλαΐα, της οποίας η διεθνής εμπειρία και αναγνώριση ήταν πολύ σημαντική, βρεθήκαμε μαζί σε συνέδρια, συν- μαγειρέψαμε, φάγαμε παρέα σε αρκετά εστιατόρια, μιλούσαμε τακτικά στο τηλέφωνο για τη μαγειρική και τα υλικά, για τις γαστρονομικές διασυνδέσεις ανάμεσα στις κουλτούρες και τις ιστορίες των λαών. Ιδιαίτερα αγαπητή στις ΗΠΑ με βοήθησε να έχω πρόσβαση και επικοινωνία με ανθρώπους της γαστρονομίας εκεί και να μεταφέρω ένα κομμάτι της μαγειρικής μου στην άλλη άκρη του κόσμου.
Πάντα θα τη θυμάμαι με αγάπη, ακόμα και όταν σκέφτομαι πως με κοίταζε όταν μου έλεγε για ένα πιάτο μου «Τι την ήθελες τώρα αυτήν την μπούρδα;».
Αγλαΐα μου, αντίο.
Διαβάστε ακόμα:
- Για μια πιο εμπεριστατωμένη και όχι τόσο προσωπική ματιά για την Κρεμέζη δείτε το άρθρο της Κικής Τριανταφύλλη στο Protagon.
- Την Κρεμέζη αποχαιρέτησε και ο Γαστρονόμος.
*Ο κ.Μανώλης Παπουτσάκης είναι σεφ και συνιδιοκτήτης στα εστιατόρια Χαρούπι και Ten Tables στη Θεσσαλονίκη και εστιατόριο Pharaoh, στην Αθήνα.