Βαλκάνια-ΠΓΔΜ: Εκλογή Ζόραν Ζάεφ στην Πρωθυπουργία- Απόπειρα δολοφονίας Τοντόροφ

Αλλαγή ηγεσίας μετά από μία δεκαετία και έξι μήνες πολιτικής αστάθειας στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας με την εκλογή του σοσιαλδημοκράτη Ζόραν Ζάεφ στην πρωθυπουργία από το κοινοβούλιο της χώρας.

Σε συνέχεια της εντολής σχηματισμού κυβέρνησης που έδωσε ο Πρόεδρος Ιβάνωφ πέντε μήνες μετά τις βουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου (FACT), το κοινοβούλιο της ΠΓΔM εξέλεξε με οριακή πλειοψηφία (In.gr) το βράδυ της Τετάρτης πρωθυπουργό τον σοσιαλδημοκράτη Ζόραν Ζάεφ, σε μια προσπάθεια να αρθεί το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο η χώρα βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια. Ο Ζόραν Ζάεφ έχει την υποστήριξη συνολικά 62 βουλευτών του 120μελούς κοινοβουλίου. Την κυβέρνηση Ζάεφ υποστηρίζουν τα δύο αλβανικά κόμματα που κατέχουν τις 8 από τις 25 υπουργικές θέσεις.

Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ταλάτ Τζαφέρι άνοιξε στα Αλβανικά (Euractiv) την συνεδρίαση για την εκλογή του Πρωθυπουργού στέλνοντας το μήνυμα των αλβανικών κομμάτων για την υιοθέτηση της αλβανικής ως μια από τις επίσημες γλώσσες. Στην τοποθέτησή του ο Πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο την επανεκκίνηση της διαδικασίας ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Υπενθυμίζουμε πως το 2008 η συμμετοχή της ΠΓΔΜ στη Βορειοατλαντική Συμμαχία πάγωσε εξαιτίας του ελληνικού βέτο.

Απόπειρα δολοφονίας απερχόμενου υπουργού 

Η αστυνομία συνέλαβε έναν 67χρονο την ώρα που επιχειρούσε να δολοφονήσει τον απερχόμενο Υπουργό Υγείας Νίκολα Τοντόροφ κατά τη διαδικασία παράδοσης – παραλαβής του Υπουργείου στον νέο ομόλογό του. Ο δράστης πλησίασε τον Υπουργό σημαδεύοντάς τον στο κεφάλι αλλά έγινε αντιληπτός εγκαίρως από την προσωπική του φρουρά και συνελήφθη.

Το κίνητρο του δράστη δεν ήταν πολιτικό. Πρόκειται για τον παππού μιας εννιάχρονης που επρόκειτο να χειρουργηθεί στην Τουρκία. Το Υπουργείο Υγείας καθυστέρησε να αποφασίσει την αποδοχή του αιτήματος για καταβολή νοσηλείων ύψους 30.000 ευρώ με αποτέλεσμα η νεαρή να χάσει τη ζωή της πριν την εγχείρηση. Ο θάνατός της τον Φεβρουάριο του 2015 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις με τον κόσμο να καλεί τον Υπουργό σε παραίτηση. Ο Τοντόροφ θεωρείται ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του πρώην Πρωθυπουργού Νίκολα Γκρουεφσκι.

Ο πρωθυπουργός Ζόραν Ζαέφ έσπευσε να καταδικάσει την απόπειρα, αλλά το κόμμα του Γκρουέφσκι VMRO κατηγόρησε την Σοσιαλδημοκρατική SDSM ότι με την ρητορική της γύρω από το θέμα είχε στοχοποιήσει τον Τοντόρωφ. (Balkan Insight)

Brexit και βρετανικές εκλογές, εβδομάδα 6-12 Μαΐου

Την περασμένη Πέμπτη, οι Εργατικοί έγιναν το πρώτο κόμμα αξιωματικής αντιπολίτευσης που χάνει τρεις συνεχόμενες αναμετρήσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση. Αμέσως μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, ο Τζέρεμι Κόρμπιν έσπευσε στο Μάντσεστερ για ένα πολύτιμο τηλεοπτικό πλάνο με τον Άντι Μπέρναμ, έναν από τους ελάχιστους Εργατικούς που νίκησαν. Το ίδιο βράδυ, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του BBC, οι Βρετανοί είδαν τον Κόρμπιν ανάμεσα σε περιχαρείς οπαδούς του κόμματος. Όχι όμως τον Μπέρναμ. «Έπιασε ήδη δουλειά», είπε ο αρχηγός των Labour στους δημοσιογράφους. O νέος δήμαρχος του Μάντσεστερ όμως, δεν δούλευε. Έπινε μπύρες για να γιορτάσει σε παμπ παραπλεύρως, και τουίταρε μάλιστα και τα σχετικά ενσταντανέ.

Όπως ακριβώς και ο δήμαρχος του Λονδίνου Σαντίκ Καν, έναν χρόνο πριν, με τα δικά του μεθεόρτια, έτσι και ο Μπέρναμ δεν θέλει ο κόσμος να τον βλέπει πλάι στον Κόρμπιν. Όταν τον αποφεύγουν εκείνοι που έχουν ήδη κερδίσει, μπορεί να φανταστεί κανείς τι περνάνε όσοι διεκδικούν τώρα την εκλογή τους.

Οι υποψήφιοι βουλευτές διαμαρτύρονται ότι η αναφορά του ονόματος του αρχηγού τους, όταν χτυπάνε τις πόρτες των ψηφοφόρων, είναι ραδιενεργός. O αρχηγός των Labour είναι ο λιγότερο δημοφιλής αρχηγός κόμματος στη Μεγάλη Βρετανία, πιο κάτω και από από τον Πολ Νάταλ του UKIP.

Το Σαββατοκύριακο ο Κόρμπιν αραίωσε τις εμφανίσεις του, και στο προσκήνιο βρέθηκε ο νούμερο 2 στο κόμμα, Τζον Μακντόνελ. Μαζί του, έκανε την εμφάνισή του και ένα πρόσφατο βίντεο στο οποίο δήλωνε μαρξιστής. Σε μία χώρα ιστορικά αφιλόξενη στον κομμουνισμό, αυτά ακούγονται κινέζικα. Στην κυριολεξία. Πρόσφατα, ο Μακντόνελ είχε διαβάσει αποσπάσματα από το Μικρό Κόκκινο βιβλίο του Μάο στη Βουλή, και με μια θεατρική χειρονομία, το πέταξε μπροστά στον τότε υπουργό Οικονομικών Τζορτζ Όζμπορν.

Οι σύντροφοι πάντως του ηγετικού διδύμου, δεν ακολουθούν το παράδειγμα του Μάο, αλλά του Στάλιν, του πρώτου διδάξαντα στην εξαφάνιση μέσω photoshop των ανεπιθύμητων συντρόφων. Οι σύγχρονοι Labour, εξαφανίζουν το όνομα του Κόρμπιν από τα φυλλάδια τους.

Οι Εργατικοί σβήνουν τον αρχηγό τους, και η Μέι το κόμμα της. Το όνομα Conservatives αντικαταστάθηκε σε όλες τις δημόσιες εμφανίσεις από το Theresa May’s Team, ενώ η πρωθυπουργός επέβαλλε στους υποψηφίους να χρησιμοποιούν για την προβολή τους, υλικό με το όνομά της.

Οι Συντηρητικοί δεν ανησυχούν μόνο για την εξαφάνιση του ονόματος του κόμματος, αλλά και βασικών του αρχών, αφού η Μέι υποστήριξε ότι η υπεράσπιση της ελεύθερης αγοράς δεν είναι πια ιδεολογικό τοτέμ για τους Τόρις. Η πρωθυπουργός, στην πιο πολυσυζητημένη παρέμβαση της αυτή την εβδομάδα, είπε ότι θα βάλει πλαφόν στους λογαριασμούς γκαζιού και ρεύματος, πολιτική που ο προκάτοχός της, Ντέιβιντ Κάμερον, είχε χαρακτηρίσει μαρξιστική, όταν την διαφήμισαν οι Εργατικοί το 2015.

Οι Labour περιέλαβαν ξανά τη δέσμευση στο μανιφέστο τους, το οποίο, για πρώτη φορά στα χρονικά, διέρρευσε στον Τύπο. Είναι το πιο αριστερό μανιφέστο των Labour, από την εποχή του Μάικλ Φουτ. Το δικό του, λίγο πριν τη συντριπτική ήττα του από τη Θάτσερ, είχε χαρακτηριστεί το «πλέον μακροσκελές σημείωμα αυτοκτονίας στην ιστορία». Τότε, ανάμεσα στα άλλα, οι Εργατικοί είχαν υποσχεθεί άμεση έξοδο από την ΕΕ. Τριανταπέντε χρόνια μετά, το ζήτημα «τακτοποιήθηκε», όπως υποστήριξε την Τρίτη ο Κόρμιπν.

Θα τα πει και στην τηλεόραση στις 2 Ιουνίου, στο μοναδικό ντιμπέιτ, το οποίο θα διεξαχθεί αλά Βρετανικά. Κόρμπιν και Μέι θα απαντήσουν στις ερωτήσεις του κοινού, σε δύο ανεξάρτητα διαδοχικά sessions, χωρίς να συναντηθούν μεταξύ τους. Είναι το δεύτερο τηλεοπτικό ντιμπέιτ που γίνεται με αυτόν τον τρόπο, το πρώτο όμως στο οποίο και οι δύο υποψήφιοι θα κληθούν να εξηγήσουν την ακριβή σχέση τους με τον Μαρξ.

Snapshot: Οι εκλογές σε ένα σκίτσο, μία δημοσκόπηση  ή ένα βίντεο

Θύμιος Τζάλλας.

Κόσοβο: Η πρόταση μομφής οδηγεί τη χώρα σε πρόωρες εκλογές

Το Κοσυφοπέδιο οδηγείται σε πρόωρες εκλογές τον Ιούνιο καθώς με 78 ψήφους υπέρ και 34 κατά σε σύνολο 120 εδρών η Βουλή απέσυρε την εμπιστοσύνη της προς τη κυβέρνηση συνασπισμού του Ισά Μουστάφα. Σχολιάζοντας τη πρόταση δυσπιστίας ο Πρωθυπουργός δήλωσε πως το έλλειμμα εμπιστοσύνης στους θεσμούς οδηγεί τη χώρα σε αποσταθεροποίηση. Από τη πλευρά τους, βουλευτές της αντιπολίτευσης αλλά και του συνασπισμού κατηγορούν τον Μουστάφα πως η αθέτηση των προεκλογικών του δεσμεύσεων οδηγεί την χώρα σε κρίση.

Η κυβέρνηση συνασπισμού προήλθε από τις πρόωρες εκλογές που διεξήχθησαν τον Ιούνιο του 2014. Πρώτο στη προτίμηση των ψηφοφόρων ήλθε το κεντροδεξιό Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK) του οποίου ηγέτης ήταν ο Χασίμ Θάτσι, Πρωθυπουργός της χώρας από το 2008 και σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ακολούθησε η συντηρητική Δημοκρατική Ένωση Κοσόβου (LDK) του Ισά Μουστάφα. Κανένα από τα δύο κόμματα δεν ήταν αρκετά ισχυρό για να σχηματίσει κυβέρνηση. Έξι μήνες μετά, τον Νοέμβριο του 2014, συνασπίστηκαν. Πρωθυπουργός ανέλαβε ο Ισά Μουστάφα ενώ ο Χασίμ Θάτσι ορίστηκε Υπουργός Εξωτερικών, μια θέση που κράτησε μέχρι να μεταβεί στο αξίωμα του Προέδρου τον Φεβρουάριο του 2016. Η ημέρα της ορκομωσίας του συνοδεύτηκε από αναταραχές στους δρόμους.

Εδώ και μήνες η αδυναμία της κυβέρνησης να νομοθετήσει σε θέματα όπως η Σερβική μειονότητα, τα σύνορα με το Μαυροβούνιο και ο στρατός οδήγησαν σε πολιτικό αδιέξοδο αλλά και σε μια εύθραυστη ειρήνη με τη Σερβία. Σε μια χώρα με συντριπτική πλειοψηφία αλβανικό πληθυσμό, βουλευτές από την αντιπολίτευση αλλά και τον κυβερνητικό συνασπισμό ζητούν την απόσυρση της συμφωνίας με την Σερβία στην οποία δίνονται περισσότερες εξουσίες στους Σέρβους του Κοσόβου. (Financial Times)

Επιπλέον, οι βουλευτές αντιμάχονται την συμφωνία οριοθέτησης συνόρων με το Μαυροβούνιο που υπεγράφη το 2015 αλλά δεν επικυρώθηκε ακόμη από τη Βουλή. Η συμφωνία συνόρων αποτελεί προαπαιτούμενο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την χορήγηση βίζας στους Κοσοβάρους. Επίσημα οι αντιδράσεις αναφέρονται στην οριοθέτηση περίπου 8200 εκταρίων γης στη συνοριακή γραμμή υπέρ του Μαυροβουνίου, στην ουσία όμως οι αντιδράσεις αφορούν την απουσία λωρίδας προς τη θάλασσα σε περιοχή του Μαυροβουνίου στην οποία ζουν Αλβανοί. Υπήρξαν φορές στη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας που οι βουλευτές με σπρέι πιπεριού και χρήση δακρυγόνων εντός της αίθουσας προσπάθησαν να εμποδίσουν  συζητήσεις των δύο αυτών θεμάτων. (liberal)

 Το τρίτο μεγάλο αγκάθι έχει να κάνει με τη δημιουργία τακτικού στρατού. Σημαντικό ρόλο στην εμπλοκή αυτή έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Χασίμ Θάτσι, ο οποίος τον Απρίλιο επιχείρησε, μέσω της Βουλής, να μετατρέψει τις Δυνάμεις Ασφαλείας του Κοσόβου (KSF) σε τακτικό στρατό. Μέχρι στιγμής η μόνη στρατιωτική δύναμη στο Κόσοβο είναι οι 4.500 στρατιώτες της ειρηνευτικής δύναμης του ΝΑΤΟ που βρίσκεται εκεί από το 1999. Αντίθετα, ο ρόλος του KSF είναι περιορισμένος και αναφέρεται κυρίως στην αντιμετώπιση καταστροφών και την αποναρκοθέτηση περιοχών. H δημιουργία στρατού έχει την υποστήριξη των συμμάχων με μια όμως ειδοποιό διαφορά. Αντί για νομοσχέδιο, η Δύση θεωρεί απαραίτητη την συνταγματική ρύθμιση. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται την ομοφωνία των δύο τρίτων των 20 βουλευτών που εκπροσωπούν τις εθνικές μειονότητες, εκ των οποίων οι δέκα είναι Σέρβοι. Τελικώς το νομοσχέδιο αποσύρθηκε με επέμβαση των δυτικών συμμάχων όπως οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ αλλά η προσπάθεια του Προέδρου πυροδότησε αντιδράσεις στη Βουλή. Λέγεται πως η κίνηση αυτή είχε μια ακόμη κρυφή παράμετρο – την αύξηση της δημοτικότητας του Δημοκρατικού Κόμματος έναντι του LDK του Μουστάφα και, κατ’ επέκταση, την εκλογική του επιτυχία σε πρόωρες εκλογές. (politico)

Το Κόσοβο, πρώην επαρχία της Σερβίας, ανεξαρτητοποιήθηκε μονομερώς το 2008. Μέχρι σήμερα περισσότερες από 100 χώρες έχουν αναγνωρίσει το κράτος, όχι όμως η Σερβία και η Ρωσία η οποία και μπλοκάρει την συμμετοχή της χώρας στον ΟΗΕ. Το Κόσοβο δεν το έχει αναγνωρίσει ούτε η Ελλάδα.

Βίκυ Ελευθεριάδου.

Το Σιν Φέιν ο πραγματικός νικητής των εκλογών στη Β.Ιρλανδία.

Η ηγέτης του Sinn Fein Michelle O’Neill πανηγυρίζει για τα αποτελέσματα σε κέντρο καταμέτρησης ψήφων στην πόλη Ballymena στη Βόρεια Ιρλανδία. Φωτογραφία: Niall Carson/PA

Με διαφορά μόλις 1.000 ψήφων και 1 βουλευτικής έδρας, το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) της Βόρειας Ιρλανδίας κέρδισε τις εκλογές που διεξήχθησαν την Πέμπτη (FACT). Μεγάλος νικητής το Σιν Φέιν που αύξησε θεαματικά τις δυνάμεις του εκμηδενίζοντας τη διαφορά των 10 εδρών που είχε από το DUP.

Θεαματική και η προσέλευση στις κάλπες. Η συμμετοχή έφτασε το 64,8% που είναι και το μεγαλύτερο ποσοστό μετά τις εκλογές που ακολούθησαν τη συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής το 1998 και κατά 10 μονάδες υψηλότερο από τη συμμετοχή στις εκλογές του Μαίου του 2016.

Τώρα τα δύο κόμματα έχουν στη διάθεσή τους τρεις εβδομάδες για να σχηματίσουν κυβέρνηση. Εφόσον δεν τα καταφέρουν είτε θα προκηρυχθούν νέες εκλογές είτε, το πιθανότερο, θα αρθεί το αυτοδιοίκητο της περιοχής και η διοίκηση θα επιστρέψει στο βρετανικό κοινοβούλιο του Westminster, για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια.

Πηγές: BBC, Independent, The Guardian.