«Οι σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας: Αδιέξοδο ή Προοπτική;»

 

Ευχαριστώ κύριε πρόεδρε,  και Ευχαριστω το Ιδρυμα Hanns Seidel και τον Κύκλο  για την ευκαιρία που μου δίνουν να παρουσιάσω  σήμερα σκέψεις που αποτελούν το κέντρο του πολιτικού προβληματισμου στην Τουρκία για πολλές δεκαετίες.

Επιτρέψτε μου να προσθέσω στις ευχαριστίες και μια ακόμα προσωπική  αναφορά στο χώρο που μας φιλοξενεί σήμερα, στο Ινστιτούτο Γκαίτε, που το συνδυάζω πάντα με την αντισταση στην δικτατορία. Εχω λοιπον καθήκον να αναφερθώ στην μνημη του Γιοχάνες Βάϊσερτ, του τότε διευθυντή του Ινστιτούτου  και την ουστασιστικη συμπαρασταση του στην δράση μας κατα της δικτατορίας Με τον Γιοχάνες , διακεκριμένο ελληνιστή, συναντηθήκαμε ξανά στην Κωνσταντινούπολη, εγώ ως ανταποκριτής του Αθηναϊκού Πρακτορείου και αυτός ως διευθυντής του Ινστιτούτου, οπου αφησε μια εξίσου σημαντική παρακαταθήκη την ουσιαστικη συμβολή του στην οργανωση του σημερα καθιερωμενου πλέον  και αναγνωρισμένου διεθνώς θεσμού της ΜΠΙΕΝΆΛΕ της Κωνσταντινούπολης .
Το θέμα των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία  δεν είναι θέμα πολιτικό ή εστω γεωπολικο, ακόμα περισσότερο δεν είναι ζήτημα διπλωματικής δραστηριότητες και διαπραγματευτικής στρατηγικης .
Ειναι γενικότερο πολιτισμικό θέμα , είναι γενικότερο θέμα ταυτοτήτων, και του τρόπου που και οι δυο πλευρες προσλαμβάνουν τις έννοιες που προσδιορίζουν αυτη την τη συζήτηση.

Υπαρχει καποια σχεση στον τροπο που οι εννοιες αυτες αλλαζουν και στις δυο πλευρες της εξισωσης;  Οι εννοιες αυτες μεταλασονται αλληλοεπεηραζόμενες ? . Η αλλαγη της μιας πλευρας προκαλεί αλλαγές στη άλλη, αλλα δεν μεταβαλλονται ομοιομορφα, η έστω ταυτόχρονα  

Για πολλούς αιώνες η αντιπαλότητα της ευρωπαϊκής με την τουρκική ταυτότητα αποτελουσε  το κυρίαρχο στοιχείο της ιστορίας, Ο Τούρκος the Turk ll Turco -ένα όνομα που χρησιμοποιείται περισσότερο στη χριστιανική Δύση και λιγότερο στην οθωμανική επικράτεια- είναι ο αντίπαλος της χριστιανοσύνης Είναι ο πόλος γύρω από τον οποίο συγκροτείται η ιδεα της Ευρώπης  Η αντιπαλοτητα προς τον “άπιστο” Μουσουλμάνο , έννοια που κυριαρχει στη καθολική κυρίως Ευρώπη, οργανωνει κατα καποιο τρόπο την ευρωπαϊκή ταυτότητα. Αλλα και αργότερα, στην Ευρωπη του διαφωτισμού η έννοια κυριαρχεί -ως συλλογικη φαντασίωση για τη σουλτανική εξουσία στην οθωμανική αυτοκρατορία-, ειναι η έννοια της ανατολικής δεσποτείας. Ο Σουλτανος διαδέχεται έτσι τους βασιλείς των Περσών τον Ξέρξη και τον Δαρειο και αναβιωνει τη ρομαντική νεοκλασική πρόσληψη της ιστορίας , ‘οπου η δημοκρατία των Αθηνών σώζει την ελευθερία και την ανθρωποτητα, σε ηρωικές μάχες που τιμώνται ακόμα .

Η σύγκρουση του ελληνικού κράτους με την οθωμανική δεσποτεία γινεται έτσι μια ευκολη εκλαΐκευση των πολύπλοκων  εξελίξεων που χαρακτηρίζουν την οθωμανική μεταρρύθμιση ΤΑΝΖΙΜΆΤ και την περίοδο της νεωτερικότητας, αλλα και της διάλυσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ετσι ένα πολύ ισχυρό Πανευρωπαϊκό κίνημα φιλελληνισμού βλέπει την  μαχη του Πετα ως συνεχεια της μάχης των Αθηναίων εναντίον του Ξέρξη .

Όλα αυτά συνιστούσαν μέχρι τώρα τον ακαδημαϊκή συζήτηση. ΟΧΙ πλέον  

Η πολύπλοκη κρίση που πλήττει την  Ευρώπη σε συνδυασμό με την έξαρση του μεταναστευτικού ζητήματος δίνει πλέον κεντρική θέση στην συζητηση  αυτή, Η σχέση ΕΕ Τουρκίας, ειναι πλεον κεντρικό ζήτημα, όσο κι αν προσπαθουμε να το αποφύγουμε .

Δεν θα πρέπει να κανένα τρόπο να υποτιμούμε την επιρροή που έχουν αυτές οι πολιτισμικές διαστάσεις στο πολιτικό γίγνεσθαι   Άλλωστε η κριση που συνοδευει το Brexit δεν μας αφήνει κανένα τέτοιο περιθώριο . Αυτο δεν σημαινει οτι οι σχεσεις της ΕΕ με την Τουρκία είναι τό πρώτο θέμα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί , κάθε αλλο. Αλλα δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι για να φτασουμε σε κάποια σταθερη και λειτουργική οργάνωση της ευρωπαϊκής ηπείρου , θα πρεπει να αντιμετωπίσουμε και αυτο το θέμα .

Η εμπειρία μου στην παρατήρηση στην καταγραφή της των κινήσεων της τουρκικής σκηνης τα τελευταια  30 χρόνια, υπογραμμίζει ότι δεν σημειώθηκαν μονο εντυπωσιακές αλλαγές στην τουρκική σκηνη, αλλά και εντυπωσιακες αλλαγες στη δική μας ερμηνεία και κατανόηση των κινήσεων αυτών Επειδη η δημοσιογραφία ειναι κατα καποιο τροπο άμεση ιστορία είναι μία άσκηση ελέγχου των ορίων μεσα στα οποια μπορει να κινηθει μία διήγηση. Τι μπορεί να γίνει αποδεκτό, ΄τι είναι εκτός ορίων Αξιολογούμε τα δεδομενα με βάση την δυνατότητα μας να επικοινωνήσουμε με το νοητό ακροατήριο μας το καθημερινό πολιτη   Το μεγαλύτερο πρόβλημα ενός Ξένου ανταποκριτή – δεν είναι να είναι ενήμερος για το τι συμβαίνει στη χώρα που καλύπτει, όσο να διατηρεί την επαφή του με τον τρεχοντα -στη χωρα- του λόγο.

 Συνεπώς με μία έννοια αυτό που συζητάμε σήμερα είναι το πώς θα ενταχθεί η Τουρκία  στο νέο Ευρωπαϊκό αφήγημα -για να χρησιμοποιήσουμε τρέχουσες διατυπωσεις- . Αλλα η Τουρκία σήμερα δεν είναι τόσο εύκολη όσο η Τουρκία που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ και στην  άμυνα της Δύσης απέναντι στην Σοβιετική απειλή. Την περιοδο εκεινη η Τουρκία προσλάμβανε την ένταξη της στο ΝΑΤΟ ως μια κινηση αλληλεγγυης της Δυση που αναλάμβανε να προστατεύει την Τουρκία από τον προαιώνιο εχθρό τη Ρωσία ! .
Σήμερα όμως μιλάμε για μια εντελως διαφορετικη Τουρκία Είναι πολύ περισσότερο ισλαμίζουσα, πολύ περισσότερο ανεκτική στις θρησκευτικές δραστηριότητες, έχει χάσει ένα χαρακτηριστικό που ήταν εύκολο να γινει σεβαστο στην Ευρώπη  : τον αντικληρικαλισμό, την μαχητική λαικοτητας laicite , βασική κληρονομιά της Γαλλικής επανάστασης που με πολλούς τρόπους μπορούμε να βρούμε ζωντανή στην προηγούμενη Τουρκία, στην Τουρκία που ουσιαστικά διαλύθηκε με την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016

Αυτό είναι το ευκολο. Η σημερινή εξουσία χρησιμοποιεί το Ισλάμ, το χρησιμοποιεί όμως για λόγους πολιτικούς, για λογους δημιουργίας δηλαδή μιας εκλογικής πελατείας και αντιπροσωπευτικής νομιμοποιησης,  και το χρησιμοποιεί με τρόπους που μας είναι οικείοι, ακολουθωντας τις διαδρομες του εθνικισμου δημιουργεί ένα είδος Ισλάμο τουρκικής σύνθεσης . Οι κινησεις αυτες πολύ εύκολα μπορεί να πέσουν θύματα απλοποίησεων προς τις οποιες πρέπει η επικοινωνία μας . Δεν θέλουμε να δούμε ότι αυτα δεν συμβαινουν μόνο στην Τουρκία,  συμβαίνουν και στις καλύτερες δυτικές δημοκρατίες. Εδω χρειάζεται η προσοχη και η συνειδητη προσπαθεια προσπάθεια να ξεπεράσουμε τις εύκολες απλοποιησεις.

Από την άποψη αυτή θεωρώ ότι η ιδεα της Ευρώπης λειτουργει στην Τουρκία , τροπο ανάλογο με αυτον που λειτουργει και στη  Βρετανία . ΕΙναι ευκολο να δημιουργηθει ενα αντιευρωπαικό κίνημα που θα στηριζεται στα λαικιστικά στερεοτυπα των σταυροφοριών και της χριαστιάνικής εχθρότητας προ το Ισλαμ, , αλλα όταν το κινημα αυτο ερχεται αντιμετωπο με τις πραγματικές συνέπειες του κηρυγματος του,  καταρρέει

Στην Τουρκία μπορουμε ευκολα να διακρινουμε τους αντιευρωπαιστες , ειναι αλλωστε λιγοι,   είναι κινούνται στους εθνικιστικούς κύκλους με αναλογες αντιληψει για την κυριαρχία που εχει ο Μπορις Τζονσον. Και οι φονταμενταλιστές ισλαμιστές που και αυτοί κινούνται στο περιθώριο του ισλαμικου φάσματος .Οι υπόλοιπες δυνάμεις με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα κάνουν ότι είναι δυνατόν για να υπηρετήσουν την Ευρωπαϊκή ιδέα.

Στην Ευρώπη δεν μπορώ να δω ποιοι θα είναι οι σύμμαχοί της ενσωμάτωσης της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Η συζήτησή μας γίνεται την επαύριο μιας πολύ μεγάλης απογοήτευσης, απογοητευσης και στην Ευρώπη αλλά απογοήτευσης και στην Τουρκία.

Το ΑΚΠ το Κόμμα της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης στην Τουρκία που υποσχόταν να οργανώσει αποτελεσματικά τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οδηγηθηκε σε εναν  αυταρχισμό που δικαίωσε την καχυποψία των πιο ανάλγητων αντιπάλων του Ερντογάν. Πάντα έλεγαν ότι ο Ερντογάν και το κόμμα αυτό χρησιμοποιούν την Ευρώπη και τη δημοκρατία ως όχημα για να πετύχουν τον στόχο του ελέγχου  της εξουσίας.

Στην Τουρκία όμως οι δυνάμεις που πιστευουν στην Ευρώπη ζουν τη δική τους απογοήτευση Η απορριψη απο την Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως η ωμη και δημόσια εγκατάλειψη καθε προοπτικής ένταξης της Τουρκίας -μετά τον Νικολά Σαρκοζί- , προκάλεσε καταιγιστικές αλλαγές. Και στις δύο πλευρές οι επιλογές που έγιναν, ηταν οδυνηρες και ισως αναπόφευκτες .  Η ρητορική Σαρκοζί ισως να ήταν περιττή, αλλά η δυνατοτητα μιας νέας διεύρυνσης πριν αφομοιωθεί η μεγάλη διεύρυνση μετα τον ψυχρό πολεμο δεν ήταν ρεαλιστική. Θα οδηγούσε σε άλλου είδους τραγωδία στην Ευρώπη

Εξίσου μη ρεαλιστικό είναι να περιμένουμε ότι ένας ηγέτης στην Τουρκία, ο Ερντογάν η οποιος αλλος άλλος στη θέση του , θα εφαρμόζει -δίκην μνημονίων- έναν ατελείωτο κατάλογο μεταρρυθμιστικών μέτρων τα οποία προσάρμοσαν την Τουρκία στο Ευρωπαϊκό υπόδειγμα,  χωρις κάτι χειροπιαστό ανταλλαγα , χωρίς κάποια ηθικη η αλλη συμπαρασταση από την Ευρωπαϊκή πλευρά. Γιατί θεωρούμε φυσικό τον ρόλο της Ευρωπης στη αποκατασταση της δημοκρατιας στην Ελλάδα τη Ισπανια και τη Πορτογαλία, ενω θερωρο΄θμε ότι η Τουρκία θα εφτασε στον ιδιο στοχο, μαστιγονομενη απο Ευρωπαίους επιθεωρητες που θα υποδεικνυαν πάντα τι μενει ακομα να γινει ?

Αν στην Βρετανία, με   επίσης με αυτοκρατορικό παρελθόν, παραχώρηση της κυριαρχίας  θέριεψε το Brexit , τι θα μπορούσε να γίνει στην Τουρκία?

Απο τη αλλη όμως  καταληγω στο οτι χωρίς την Βρετανία από την Ατλαντική   και την Τουρκία από την Ανατολική πλευρα δεν μπορεί να υπάρξει ολοκλήρωση της Ευρώπης. Το σχημα που θα προκυψει χωρίς τη  Βρετανία και την Τουρκία, θα είναι μια χριστιανική Ένωση που δεν θα αντιστοιχεί σε καμία από τις αναγκες που με σαφηνεια δειχνει να εχει ό νέος κόσμος που έρχεται

Είμαι επίσης πεπεισμένος και απο την τουρκική μου εμπειρία αλλά και από την τα μαθήματα του Brexit,  ότι αυτό δεν είναι κάτι που πρόκειται να συμβεί ή ότι θα συμβεί εύκολα Είναι μία διαδικασία που θα προχωρήσει σε αρκετά στάδια,  δεν θα ολοκληρωθεί στον βραχύ χρόνο . ΕΊναι θέμα του μακρου χρόνου.Η περίπτωση της Τουρκίας μπορεί να μας φαίνεται ακόμα δυσκολότερη από τη Βρετανική περίπτωση,  λόγω της προϊστορίας στην οποία αναφέρθηκε στην αρχή και του Ισλάμ βεβαίως. Αλλά και πάλι νομίζω ότι θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στο να αναδείξουμε τις πραγματικές ιστορικές διαστάσεις . Η σημερινή Τουρκία αντιστοιχεί στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Συνεπώς γεωπολιτικά δεν τίθεται κανένα θέμα ταυτότητας ένταξης,  μετά τις μεταρρυθμίσεις του λεγόμενου Τανζιμάτ ανήκει επίσης στον Ευρωπαϊκό χώρο της κοσμικότητας secularisme και του κράτους δικαίου, Αλλά το μέγεθος και η στρατηγική της θέση θέτει θέματα που θα πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε σοβαρα.

Άλκης Κούρκουλας, Ομιλία στον “Κύκλο Ιδεών” στις 20.11.2018

Τι συμβαίνει με το Σχίσμα στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Από εγκύκλιο του Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Αντωνίου Λυμπεράκη (Βλέπε Υ.Γ.)

H εκκλησιαστική θύελλα που προκάλεσε  η ανακοίνωση της Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου 11ης Οκτωβρίου,, διαλύει τις αυταρχικές / νεο- αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Βλαντιμίρ Πούτιν και γίνεται ιστορικός  σταθμός στην δημιουργία της Ουκρανικής εθνικής ταυτότητας.

Την επαύριο της ανακοίνωσης, που ανοίγει τον δρόμο για την αναγνώριση αυτοκέφαλης Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας ,  ο Βλαντιμίρ Πούτιν συγκάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας (14 Οκτωβρίου) για να εξετάσει τις επιπτώσεις της απόφασης, ενώ ό Ουκρανός  Πρόεδρος Petro Poroshenko, θεώρησε την ιστορική κίνηση  ως “μέρος της ενσωμάτωσης της Ουκρανίας στη Δύση”.  Για το Κρεμλίνο η απόφαση είναι “πρόκληση” στην έννοια του “Ρωσικού Κόσμου”,  έννοια ιδιαίτερα προσφιλή στην Πρόεδρο Πούτιν που θεωρεί ότι “Ρωσικός Κόσμος” ενώνεται από τις  κοινές ορθόδοξες ρίζες του, και περιλαμβάνει την Ουκρανία και την Λευκορωσία. Για την ρωσική Εθνική διήγηση , έτσι όπως διαμορφώνεται με το καθεστώς Πούτιν,  το Κίεβο ο τόπος του εκχριστιανισμού των Ρώσων, δεν μπορεί να βρίσκεται εκτός Ρωσικής -τουλάχιστον- εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας.

Αλλά ενώ ό πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται για 5η χρονιά , όλο και περισσότεροι οι Ουκρανοί θεωρούν ότι μία πλήρως ανεξάρτητη Εθνική Εκκλησία είναι απαραίτητη για να απομακρυνθούν  από την τροχιά της Μόσχας Η επίσημα αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα , βρίσκεται υπό τον μητροπολίτη Κιέβου Ονούφριο, στενό σύμμαχο του προέδρου Πούτιν.

Η Μόσχα,  απέφυγε να καλέσει τις υπόλοιπες Ορθόδοξες Εκκλησίες να διακόψουν την επικοινωνία τους με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αντιθέτως τους ζήτησε να ασκήσουν πιεσεις στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.   Αλλά απαγόρευσε στους πιστούς του Πατριαρχείου της Μόσχας να εκκλησιάζονται σε ναούς που ανήκουν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ένα μέτρο που κρύβει τον νομικό και οικονομικό πόλεμο που θα εξελιχθεί στην Ουκρανία (και το Αγιο Ορος) γύρω από τους χιλιαδες ναούς και μνημεία που θα περάσουν στον  στον έλεγχο του Ουκρανού Δημοσίου. (Ηδη το Ουκρανικό Κοινοβούλιο ,  παρέδωσε τον εμβληματικό καθεδρικό ναό του Αγίου Ανδρέα στο Κίεβο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο)

Η Εκκλησιαστική περιπέτεια αυτή καθαυτή, δεν αιφνιδιάζει κανέναν.  Για περισσότερο από 20 χρόνια οι εκκλησιαστικές δικαιοδοσίες στην Ουκρανία είναι μόνιμο θέμα Πατριαρχικών Επιτρόπων στο Φανάρι. Μόνιμες είναι επίσης οι επισκέψεις της πολιτικής και πολιτειακής ηγεσίας της Ουκρανίας που μεταφέρουν συνεχώς το αίτημα της εκκλησιαστικής ανεξαρτησίας από την Μόσχα.

Όλα αυτά τα χρόνια ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος -πρώτος μεταξύ ισων – στην Ορθόδοξη Εκκλησία, απέφευγε να πάρει την αναπόφευκτη απόφαση . Εξάντλησε τα περιθώριο συνεννόησης και και επιρροής (όχι χωρίς ανταπόκριση ) για να απομακρύνει την Μόσχα από την “εθνοφυλετική” αντίληψη της Εκκλησίας.  Αλλά τελικά η Ρωσική Εκκλησία προσαρτήθηκε πλήρως στο άρμα της νεο-αυτοκρατορικής ιδεολογίας του Πούτιν. Μετά την ρωσική εισβολή στην Κριμαία και την συμπαράσταση προς τους Ουκρανούς ολόκληρης της (χριστιανικής) Δύσης ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος θεώρησε ότι δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις που απαιτούσαν να ασκήσει ουσιαστικά τον ηγετικό του ρόλο στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η εξουσία του στηρίζεται στον 28ο κανόνα της Οικουμενικής Συνόδου της Χαλκηδόνος (451 μ. Χ.)  . Με μία προσεκτική μελέτη και προετοιμασία της απόφασης για την Ουκρανία, επιτροπές του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις οποίες συχνά συμμετείχαν και Ρώσοι λόγιοι ,  ιστορικοί και κανονολόγοι, ανέδειξαν την σωστή ερμηνεία της Πατριαρχικής κανονικής επιστολής του 1686 που έδινε στο Πατριαρχείο της Μόσχας το δικαίωμα να χειροτονεί τον Πατριάρχη του Κιέβου.  Το δικαίωμα / προνόμιο αυτό είχε συγκυριακό χαρακτήρα .

Η  επιστολή του 1686 ανακλήθηκε στις 11 Οκτωβρίου του 2018,  μαζί με την κατάργηση των δύο αναθεμάτων που βάραιναν τους επικεφαλής των “σχισματικών Ορθοδόξων Εκκλησιών της Ουκρανίας.  Οι τρεις αυτές κινήσεις ανοίγουν τον δρόμο για την αναγνώριση μιας ενιαίας αυτοκέφαλης Ουκρανικής Εκκλησίας, όπως έχει ήδη παλαιότερα αποφασίσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο (και δεν ήθελε να πιστέψει η Μόσχα) .

Η Μόσχα βέβαια υποστηρίζει οτι οι αποφάσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου συνιστούν “εισπήδηση” και “παράνομη ενέργεια “στην δική της εκκλησιαστική δικαιοδοσία.  Αλλά η επιχειρηματολογία της δεν φαίνεται να έχει μεγάλη απήχηση. Όσο η Μόσχα συμπεριφέρεται ως εθνο-φυλετική δικαιοδοσία, ως “εθνική” εκκλησία που προάγει και υπηρετεί στόχους μιας κοσμικής /πολιτικής  ιδεολογίας , τόσο γίνεται ευκολότερα κατανοητή παντού η ανάγκη της επέμβαση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου .

Υ.Γ. Η κατάρρευση του σοβιετικού καθεστώτος και η ανάδειξη ανεξαρτήτου Ουκρανικού κράτους βρήκε την Ορθόδοξη Εκκλησία μοιρασμενη σε τρεις δικαιοδοσίες . Ο Φιλάρετος  που έχει αποσχισθεί από τη Ρωσική Εκκλησία το 1997 για τη διαίρεση της λεγόμενη Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου του Κιέβου (Ukrainian Orthodox Church of the Kiev Patriarchate), ο  Μητροπολίτης Μακάριος που ηγείται μιας μικρότερης εκκλησίας της Αυτοκεφάλου Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, (Ukrainian Autocephalous Orthodox Church) και της επίσημα αναγνωρισμένης Εκκλησία που υπαγεται στην Μόσχα με  επικεφαλής τον μητροπολίτη Κιέβου Ονούφριο (βλ.το γράφημα του άρχοντα Αντωνίου Λυμπεράκη).

Άλκης Κούρκουλας

 

 

 

 

 

Ο Φιλάρετος  που έχει αποσχισθει από τη Ρωσική Εκκλησία το 1997 για τη διαίρεση της λεγόμενη Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου του Κιέβου (Ukrainian Orthodox Church of the Kiev Patriarchate), ο  Μητροπολίτης Μακάριος που ηγείται μιας μικρότερης εκκλησίας της Αυτοκεφάλου Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, (Ukrainian Autocephalous Orthodox Church) και της επισημα αναγνωρισμένης Εκκλησία που υπαγεται στην Μόσχα με  επικεφαλης τον μητροπολίτη Κιέβου Ονούφριο .(βλέπε το γράφημα του άρχοντα Αντωνίου Λυμπεράκη .

 

Συνέδριο Tories. Επιτέλους λίγη σοβαρότητα!

Τα συνέδρια είναι για να ξεδίνουν οι σύνεδροι. Και, επειδή ο ανταγωνισμός στην πολιτική ζωή της Βρετανίας είναι μεγάλος, οι Συντηρητικοί που συναντιούνται από την Κυριακή στο Μπέρμιγχαμ για το συνέδριο τους, δίνουν ρεσιτάλ πιασάρικης ατάκας.
Ο υπουργός Εξωτερικών Τζέρεμι Χαντ είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σαν τη Σοβιετική Ένωση που δεν άφηνε τον κόσμο να φύγει. Ο Τζέικομπ Ρις Μογκ παρομοίασε τη Βρετανία με τον Γκιούλιβερ, δεμένο στις κλωστές των λιλιπούτειων γραφειοκρατών της ΕΕ. Ο Μπόρις Τζόνσον χαρακτήρισε το σχέδιο Brexit της Μέι προϊόν διαταραχής, και αντιπρότεινε την κατασκευή γέφυρας που θα συνδέει τα νησιά της Βρετανίας και της Ιρλανδίας. Στη χθεσινή πολυαναμενόμενη οιμιλία του στο συνέδριο (τρεις ώρες στάθηκαν στην ουρά τα μέλη για να τον ακούσουν) ο πρώην ΥΠΕΞ είπε επίσης ότι η Μέι προσπαθεί να εξαπατήσει τον κόσμο, αλλά πρέπει να τη στηρίξουν όλοι ώστε να κάνει τελικά το σωστό.
Ο υπουργός Οικονομικών Φίλιπ Χάμοντ θύμισε σε όσους αμφισβητούν το ενδεχόμενο συμφωνίας Λονδίνου-Βρυξελλών, ότι το 1878 κάποιοι αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό την εφεύρεση του ηλεκτρικής λάμπας. Μετά από όλα αυτά, το βραβείο ανήκει δικαιωματικά στον υπουργό Brexit Ντομινίκ Ράαμπ: ζήτησε από τις Βρυξέλλες να επιδείξουν επιτέλους λίγη σοβαρότητα για να προχωρήσει η διαπραγμάτευση. Οι συζητήσεις όντως ίσως ξεκολλήσουν, αλλά αυτό θα οφείλεται σε νέους βρετανικούς συμβιβασμούς  τους οποίους η πρωθυπουργός προεξόφλησε στην κυριακάτικη συνέντευξή της στο BBC.
Θύμιος Τζάλλας

Ειρηνευτική συμφωνία Αιθιοπίας-Ερυθραίας

Η απομονωμένη αλλά όμορφη πρωτεύουσα της Ερυθραίας, Ασμάρα, φημίζεται για την art deco και modernist αρχιτεκτονική της που αναπτύχθηκε κυρίως κατά τη δεκαετία του 1930 όταν ήταν υπό Ιταλικό ζυγό.
Credit: Matina Stevis-Gridneff/The Wall Street Journal (2016)

ΝΑΙΡΟΜΠΙ, Κένυα — Μετά από δύο δεκαετίες πολέμου η Αιθιοπία και η Ερυθραία υπέγραψαν τη Δευτέρα ειρηνευτική συμφωνία που βάζει σε κίνηση σημαντικές αλλαγές στο υψηλής γεωπολιτικής σημασίας Κέρας της Αφρικής. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη νεότερη ιστορία της ηπείρου και, επίσημα, σηματοδοτεί το τέλος του τελευταίου διακρατικού πολέμου στην Αφρική.

Η συμφωνία υπεγράφη στην πρωτεύουσα της Ερυθραίας την Ασμάρα, μία από τις πιο απομονωμένες πόλεις του κόσμου, από τον νέο πρωθυπουργό της Αιθιοπίας Άμπι Άχμεντ και τον πρόδερο της Ερυθραίας Ισαΐα Αφγουέρκι.

Οι δύο ηγέτες ανακοίνωσαν πλήρη αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στα γειτονικά τους κράτη, άνοιγμα τηλεποικωνιών και μεταφορών, και το άνοιγμα των λιμένων της Ερυθραίας στην Ερυθρά Θάλασσα για χρήση της Αιθιοπίας.

Η Αιθιοπία έχασε πρόσβαση στη θάλασσα όταν, μετά από τριακονταετή ανταρτοπόλεμο, η μικρή Ερυθραία κατάφερε να αποσχισθεί το 1991. Το 1993 αναγνωρίστηκε διεθνώς ως ανεξάρτητο κράτος. Ο Πρόεδρος Αφγουέρκι, ήρωας του αγώνα ανεξαρτησίας, γρήγορα γραπώθηκε στην εξουσία και είναι στο πηδάλιο της χώρας έκτοτε.

Η νέα περίοδος καλών σχέσεων ανάμεσα στα δύο κράτη θα διευκολύνει τις διακρατικές σχέσεις στο Κέρας της Αφρικής, που βρίσκεται δίπλα στη Μέση Ανατολή στην αφρικανική ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια εμπορικά περάσματα αφού καταλήγει στη διώρυγα του Σουέζ. Περίπου 10% του παγκόσμιου εμπορίου περνά από εδώ.

Η συμφωνία έρχεται και σε ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για την ευρύτερη περιοχή. Οι ΗΠΑ, που διατηρούν 4.000 στρατά στη μόνιμη βάση Λεμοννιέρ του γειτονικού Ντζιμπουτί, αναζητούν νέα σημεία για την ανάπτυξη των στρατιωτικών τους δυνάμεων στο Κέρας, από όπου κυρίως εφορμούν εναντίον Σομαλών και άλλων ακραίων ισλαμικών στοιχείων καθώς και στη Μέση Ανατολή.

Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία και το Κατάρ ανταγωνίζονται έντονα στο Κέρας –που περιλαμβάνει τη Σομαλία, τη Σομαλιλάνδη, το Ντζιμπουτί, την Ερυθραία και την Αιθιοπία και το Σουδάν—καθώς τα τελευταία δύο χρόνια έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη εμπορικών λιμανιών και ναυτικών βάσεων στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας.

Η Αιθιοπία και η Ερυθραία είναι αδελφά κράτη και μοιράζονται εθνοτικούς, γλωσσικούς και θρησκευτικούς δεσμούς –και οι δύο πληθυσμοί είναι κατά πλειοψηφία Χριστιανοί Ορθόδοξοι—αλλά απόλαυσαν μόλις πέντε χρόνια καλών σχέσεων μετά την απόσχιση της Ερυθραίας.

Το 1998 άρχισαν να μάχονται για ένα μικρό αλλά σημαντικό σημείο στα μεταξύ τους σύνορα στην περιοχή Μπαντμέ. Το 2002 επιτροπή υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε ότι το Μπαντμέ ανήκει στην Ερυθραία και διέταξε την Αιθιοπία να αποσύρει τα στρατά της – πράγμα που δεν συνέβη ποτέ, οδηγώντας σε μόνιμη κατάσταση πολέμου.

Η εξέλιξη των δύο κρατών τα τελευταία 20 χρόνια έχει υπάρξει δραματικά διαφορετική.

Η Αιθιοπία είναι σήμερα ένα κράτος με αξιώσεις τοπικής υπερδύναμης. Με 104 εκατομμύρια κατοίκους είναι το δεύτερο πολυπληθέστερο στην Αφρική μετά τη Νιγηρία. Αναπτύσσεται οικονομικά με ρυθμούς περί το 10% ετησίως την τελευταία δεκαετία, και πέρυσι ήταν το ταχύτερα αναπτυσσόμενο κράτος του κόσμου. Είναι στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, και της Κίνας στο εμπόριο και την ανάπτυξη υποδομών και τηλεπικοινωνιών.

Αντίθετα η μικρή Ερυθραία, με πληθυσμό μόλις 4,5 εκατομμύρία, έχει απομονωθεί πλήρως τα τελευταία 20 χρόνια και συχνά αποκαλείται «Βόρεια Κορέα της Αφρικής». Το καθεστώς Αφγουέρκι κατηγορείται για ακραίες καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία την κόντρα με την Αιθιοπία, ο κ. Αφγουέρκι έχει κηρύξει από τα τέλη του ’90 κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με κύριο χαρακτηριστικό την αναγκαστική και δια βίου στράτευση αγοριών και κοριτσιών μετά το τέλος του λυκείου. Η πολιτική αυτή έχει οδηγήσει σε δραματικό προσφυγικό κύμα, αφού εκατοντάδες χιλιάδες έχουν φύγει από την Ερυθραία τα τελευταία 20 χρόνια, με κύριο προορισμό την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Ματίνα Στεβή-Γκρίντνεφ ( @MatinaStevis ), Ανταποκρίτρια της Wall Street Journal στην Αφρική

“Στην τουρκική πολιτική ποτέ μην λες ποτέ”

Μερικές μόνο μέρες πριν από τις εκλογές της Κυριακής,  ο πρόεδρος ο Ερντογάν για πρώτη φορά στην δεκαεπταετή θητεία του ως Πρόεδρος και Πρωθυπουργός,  αναφέρθηκε -ο ίδιος- στην πιθανότητα σχηματισμού συμμαχικής Κυβέρνησης. Η θεαματική αυτή στροφή νομίζω μιλάει από μόνη της για την πρόγνωση του αποτελέσματος.  Να θυμίσουμε ότι ο πρόεδρος Ερντογάν επέσπευσε για ενάμιση χρόνο τις εκλογές για να εκμεταλλευτεί αυτό που θεωρούσε ευνοϊκή συγκυρία, ή να αποφύγει αυτό που εκτιμούσε ότι θα είναι ακόμα δυσκολότερη συγκυρία που έρχεται!
Στην σύντομη προεκλογική περίοδο που ακολούθησε και που υποτίθεται ότι θα αιφνιδίασε όλους τους αντιπάλους του,  αιφνιδιάστηκε ο ίδιος από την πτώση της δημοτικότητας του και οι πολιτικοί αναλυτές που δεν διανοούντο λαϊκή αποδοκιμασία του Ερντογάν μετα απο μια 20ετη πορεια συνεχους αυξησης τησ εκλογικησ τιου επιρροής.
Στη σύντομη αυτή προεκλογική περίοδο αμφισβητήθηκαν όλες οι στρατηγικές επιλογές :  οι σύμμαχοι στον εθνικιστικό χώρο, αλλά και η πολλά υποσχόμενη Mεράλ Aκσενέρ που προσπάθησε να αναζητήσει την τύχη της στην αντιπολίτευση.   Επιδοκιμάστηκε απροσδόκητα ο υποψήφιος του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικό Κόμμαος (CHP) Μουχαρέμ Ιντζι , που στηρίχθηκε σε μία πολύ σύγχρονη επικοινωνιακή στρατηγική με εντονότατη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (και που προφανώς κινητοποιεί τη νεολαία).  Αλλά η μεγάλη ανατροπή είναι ότι ανέκαμψε η δημοτικότητα του φιλοκουρδικού Λαϊκού Δημοκρατικου Κόμματος (HDP) , που συγκέντρωσε όχι μόνο τις κουρδικές ψήφους αλλά και μεγάλο μέρος της αντιπολίτευσης που ήταν ήδη απογοητευμένη από τις υπόλοιπες εναλλακτικές. Το HDP κέρδισε ως η μόνη αξιόπιστη προοπτική απαλλαγής από τον Ερντογάν.
Aς μη συζητήσουμε από τώρα την επόμενη μέρα,  κοντός ψαλμός αλληλούια άλλωστε.
Αλλά ας έχουμε κατά νου ότι ήδη συζητείται (και το επισημάναμε ήδη) το ενδεχόμενο θεαματικής αλλαγής του προσανατολισμού του Ερντογάν  και επιστροφής του στην πριν το 2015 φιλοκουρδική κατεύθυνση, η το ενδεχόμενο μιας στρατηγικής εξόδου που θα στηρίζεται στην γενική αμνηστία.
“Αν νομίζετε ότι αυτό το ενδεχόμενο είναι στο χώρο της φαντασίας ισως θα ήταν χρήσιμο να σκεφτείτε πως έγινε η αλλαγή μετά τις εκλογές του Ιουνίου του 2015”,  μας λέει ο αρθρογράφος της Χουριέτ, Μουράτ Γεκτίν. “Ποτέ, μην πείτε ποτέ, στην Τουρκική πολιτική”

Άλκης Κούρκουλας

Δυτικά Βαλκάνια: Ένα όνομα εμφανίζεται, ένα χάνεται

Δυτικά Βαλκάνια σε 2′

Ένα όνομα εμφανίζεται, ένα όνομα χάνεται. Ο όρος “πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” περιλαμβάνει την τελευταία επίσημη αναφορά στη Γιουγκοσλαβία. Αν φυσικά η συμφωνία Αθήνας-Σκοπίων προχωρήσει. Από το Λονδίνο και το Chatham House ο υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας Ίζντοκ Μίροσιτς είπε ότι το δύσκολο μέρος ξεκινάει τώρα, με την αποδοχή της συμφωνίας στο εσωτερικό των δύο χωρών.

Στα Δυτικά Βαλκάνια είναι πράγματι της μόδας οι διμερείς συμφωνίες που επιτυγχάνονται μεν, τακτοποιούν ατύπως τις διαφορές, αλλά δεν επικυρώνονται από τα κοινοβούλια των εμπλεκόμενων χωρών. Για παράδειγμα, η επικύρωση της συμφωνίας επίλυσης εδαφικής διαφοράς ανάμεσα στη Βοσνία και την Κροατία εκκρεμεί από το 1999. O Μίροσιτς έριξε και έναν σύντομο, πολιτισμένο καυγά με τον εκπρόσωπο της κροατικής πρεσβείας στο Λονδίνο για δική τους, αντίστοιχη εδαφική διαφορά που εκκρεμεί στη Χάγη.

Οι εδαφικές διενέξεις είναι το ένα μεγάλο πρόβλημα που πρέπει να λυθεί στην περιοχή ώστε να προχωρήσει η σχεδιαζόμενη ένταξη των έξι υποψηφίων κρατών στην ΕΕ (Σερβία, Μαυροβούνιο, Βοσνία, Κόσοβο, FYROM και Αλβανία). Το άλλο είναι η διαφθορά -στη FYROM η δικαστίνα που διερεύνησε καταγγελίες διαφθοράς της προηγούμενης κυβέρνησης μπήκε σε πρόγραμμα προστασίας από την αστυνομία.)

Οι Βρυξέλλες πρέπει μάλιστα να βιαστούν αν θέλουν να αναχαιτίσουν την επιρροή τρίτων χωρών. Η Κίνα υπογράφει τη μία συμφωνία μετά την άλλη στην περιοχή (22 μέτρησε χθες ο Μίροσιτς). Το think tank ECFR πρότεινε η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την παρουσία της στην περιοχή περιλαμβάνοντας άμεσα τις έξι χώρες στα διαρθρωτικά ταμεία της. Προς το παρόν πάντως, αντί για χρήματα, οι Βρετανοί αποφάσισαν να στείλουν στρατιώτες για να αναχαιτίσουν τη ρωσική επιρροή στις εκλογές της Βοσνίας τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Η εβδομάδα σε ένα βίντεο: Τι λένε οι κάτοικοι της FYROM για τη συμφωνία;

Θύμιος Τζάλλας

Τουρκικές εκλογές: “Θα δανειστούμε από την Κίνα!”

του Άλκη Κούρκουλα

Και αυτή την εβδομάδα όλα δείχνουν ότι η στρατηγική Ερντογάν δεν λειτουργεί, η δημοτικότητα του αποδυναμώνεται, ενώ η οικονομία προαναγγέλλει ανατρεπτικές εξελίξεις.

Ένα μήνα πριν από τις εκλογές ο καθηγητής Αχμέτ Ινσελ, γράφει στη Τζουμχουριέτ ότι και οι δύο στόχοι της επίσπευσης των εκλογών,  δηλαδή η αποτροπή της συμμετοχής του Καλού Κόμματος και η εκμετάλλευση της εντυπωσιακής οικονομικής ανάπτυξης του 2017, δεν επιτυγχάνονται  Το κόμμα της κυρίας Μεράλ Ακσενέρ συμμετέχει και στις εκλογές και στην επιτυχή εκλογικά Εθνική Συμμαχία, πού διεκδικεί να ελέγξει την επόμενη εθνοσυνέλευση και ανταγωνίζεται στις δημοσκοπήσεις τις επιδόσεις του κόμματος της δικαιοσύνης και της ανάπτυξης (AKP).
Δημοσκόπηση της Mediar Research στις 26 Μαΐου με προσωπικές συνεντεύξεις 4.268 ατόμων, δείχνει ότι στήριξη στον Ερντογάν φτάνει το 43,5% ενώ τα κόμματα που τον στηρίζουν δηλαδή το AKP,  το MHP και το BBP συγκεντρώνουν συνολικά το 45,6% των ψήφων (39,61% το AKP 5,31% MHP και 0.71% το BBP).

Η Εθνική Συμμαχία (CHP, GOOD Party, Felicity Party, Democrat Party), σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση, συγκεντρώνει 42,5% ενώ το κουρδικό HDP εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσει 11,9%. Αν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν οι Κούρδοι θα καθορίσουν την ισορροπία της επόμενης Εθνοσυνέλευσης.

Τι θα γίνει τότε; Τη δική του άποψη για το τι θα γίνει παρουσίασε στην φιλοκυβερνητική τηλεόραση Akit TV, ο διάσημος τηλεσεξολόγος και τηλεθεραπευτής συγγραφέας  Αχμέτ Μαράνκι. Ο γνωστός και ως “πρίγκηπας των βοτάνων”, υποστήριξε ότι θα ξεθάψει όπλα που έχει κρύψει στο δάσος του Βελιγραδίου έξω από την Κωνσταντινούπολη και θα βγει στους δρόμους!   Η δήλωση προκάλεσε θύελλα που συγκίνησε ακόμα και τους εισαγγελείς. Διατάχθηκε έρευνα και περιμένουμε τα αποτελέσματα .
Η εταιρεία Mediar Research εκτιμά ωστόσο ότι όσο περιμένουμε, η αντιπολίτευση κερδίζει το έδαφος που έχασε λόγω του αιφνιδιασμού, “Η οικονομική κρίση  κοστίζει στο μπλοκ της εξουσίας και ενισχύει την αντιπολίτευση”,  γράφει χαρακτηριστικά η έκθεση που συνοδεύει τη δημοσκόπηση.

Στην οικονομία τώρα παρακολουθούμε την ελεύθερη πτώση της Τουρκικής Λίρας (ΤΛ)  Την προαναγγελθείσα καταστροφή, αποδίδουν πλέον ονομαστικά στις θεωρίες και τις επεμβάσεις του προέδρου Ερντογάν και του περίεργου κύκλου των οικονομικών συμβούλων του.
Ο καθηγητής οικονομικών Aziz Konukman που χαίρει γενικότερης εκτίμησης δήλωσε αυτή τη βδομάδα ότι η ευθύνη του Ερντογάν στην νομισματική κρίση είναι πολύ μεγάλη, αλλά θεωρεί ότι ακόμα και η αλλαγή εξουσίας δεν θα αρκέσει για να λυθεί το πρόβλημα. Μέχρι σήμερα η εκροή κεφαλαίων από την Τουρκία , αντιστρέφονταν και δεν προκαλούσε  νομισματική κρίση, χάρις στην πολιτική των επιτοκίων η οποία γεφύρωνε πάντα το κενό ανάμεσα τον πληθωρισμό και την συναλλαγματική ισορροπία. Ο Ερντογάν και οι σύμβουλοί του εμπόδισαν την Κεντρική Τράπεζα στο να παίξει αποτελεσματικά αυτό το ρόλο και οδήγησαν την Τουρκική Λίρα στην σημερινή κατάσταση, και στην μονόδρομη εκροή κεφαλαίων από την Τουρκία.

Η πρόεδρος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου κυρία Κριστιν Λαγκάρντ, που απουσίαζε επί χρόνια από την ειδησεογραφία στην Τουρκία, εμφανίστηκε αυτή τη βδομάδα ζητώντας να αφεθεί η Κεντρική Τράπεζα να παίξει το ρόλο της.
Παράλληλα άρχισαν να ακούγονται τα γνωστά στο Ελληνικό κοινό αερολογήματα “Θα δανειστούμε από την Κίνα”, τοποθετώντας στην κινεζική αγορά τα Τουρκικά ομόλογα ! (Ινσαλάχ) .

Άλκης Κούρκουλας

Τί σημαίνει η επ’αόριστον παραμονή Σι στην εξουσία;

A woman picks a souvenir necklace with a portrait of Chinese President Xi Jinping from a selection that also includes necklaces featuring late Chinese Chairman Mao Zedong at a stall in Tiananmen Square in Beijing, China, February 26, 2018. REUTERS/Thomas Peter

ΚΙΝΑ-Την είδηση πρέπει να τη έχετε διαβάσει ήδη όλοι. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας ανακοίνωσε πως σκοπεύει να καταργήσει το όριο που υπάρχει στη θητεία του προέδρου ανοίγοντας το δρόμο για την παραμονή του νυν προέδρου Ξι στην εξουσία για όσο αυτός το θελήσει.

Η είδηση έχει προκαλέσει αίσθηση.
Ζητήσαμε τη γνώμη του Επαμεινώνδα Χριστοφιλόπουλου Προϊστάμενου Προοπτικής Διερεύνησης του Millenium Project του Δικτύου “Πράξη” να μας εξηγήσει τη σημασία αυτής της απόφασης.
Να τι μας είπε:
Όλα ξεκίνησαν το 2012 (8 Νοεμβρίου) όταν το 18ο συνέδριο του Κουμμουνιστικού Κόμματος ξεκίνησε την διαδικασία αλλαγής ηγεσίας (που συμβαίνει κάθε δέκα χρόνια). Ο Σι κληρονόμησε τότε μια οικονομία με τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης, που είχε καταγραφεί από τα τέλη της δεκαετίας του 90, και σταδιακά διαμόρφωσε και επικοινώνησε το όραμα του για μια Κίνα που θα συνδυάζει ένα καλύτερο επίπεδο ζωής, κοινωνική αρμονία, και οικονομικές ευκαιρίες για όλους (ο λεγόμενος «σοσιαλισμός με Κινέζικα χαρακτηριστικά») . Οραματίστηκε επίσης την αναζωογόνηση του έθνους και την ισχυρή επανατοποθέτηση της Κίνας στη διεθνή σκηνή.
Πέντε χρόνια μετά, φαίνεται ότι έχει πετύχει σε όλα, δίνοντας μάχες και τελικά περιορίζοντας σημαντικά τη διαφθορά (κυρίως στα ανώτερα και ανώτατα) επίπεδα διακυβέρνησης. Να τονίσουμε ότι το πολιτικό σύστημα στην Κίνα είναι πολύπλοκο, με 2 παράλληλα συστήματα διακυβέρνησης που αλληλοσυνδέονται και αλληλοελέγχονται σε όλα τα επίπεδα, της ιεραρχίας ΚΚΚ (το Κουμμουνιστικού Κόμματος της Κίνας) και της Κυβέρνησης, και επομένως οι δραστικές αλλαγές (και κυρίως ο πόλεμος στη διαφθορά και οι αλλαγές στην οικονομία) που κατάφερε ο Σι απαίτησαν ενέργειες και την κατάλληλη στήριξη και στα δυο επίπεδα.
Το πρόσημο της θητείας του μέχρι τώρα είναι εξαιρετικά θετικό για την συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας, ενώ οι συχνές δημόσιες εμφανίσεις του (κάτι ασυνήθιστο για τους Κινέζους προέδρους) αντιμετωπίζονται με ενθουσιασμό όπως οι αντίστοιχες του Ομπάμα στην Αμερική. Σήμερα, δίκαια θεωρείται ως ένας από τους μεγάλους του ΚΚΚ, μαζί με τον Μάο Τσετούνγκ και τον Deng Xiaoping (που έκανε το άνοιγμα της Κινέζικης Οικονομίας). Θυμίζω επίσης ότι τον Οκτώβριο του 2017 η “κοσμοθεωρία του Xi Jinping” , ενσωματώθηκε στο καταστατικό του Κόμματος (έχει την ισχύ συντάγματος) και από μόνο του σαν γεγονός τον κάνει παντοδύναμο, και η δυνατότητα παράτασης της θητείας του φαίνεται αναμενόμενη εξέλιξη μετά το συνέδριο του Οκτωβρίου.
Ωστόσο και παρά τα σημαντικά βήματα για την αντιμετώπιση της διαφθοράς, για την βελτίωση της ποιότητας της δικαιοσύνης, την προστασία του περιβάλλοντος, κλπ, ταυτόχρονα, φαίνεται ότι εντείνονται οι προσπάθειες για τον έλεγχο των κοινωνικών μέσων και της ελευθερίας της έκφρασης, ενώ το νέο “εθελοντικό” σύστημα αξιολόγησης των πολιτών βάσει της δραστηριότητας τους στα κοινωνικά δίκτυα αναμένεται να περιορίσει ακόμη περισσότερο την αυθόρμητη έκφραση. Σημειώνεται ωστόσο και πάλι, ότι η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας φαίνεται να μη ενοχλείται, ή να αποδέχεται ως αναγκαιότητα αυτά τα μέτρα”.

Brexit: η εβδομάδα που πέρασε: 12-19 Ιανουαρίου

του Θύμιου Τζάλλα

Μέχρι τώρα, ήταν οι Brexiteers που είχαν επαναπαυθεί στις δάφνες τους, και χάζευαν τους Remainers να οδύρονται. Τα πράγματα όμως, φαίνεται να αλλάζουν. Ο Νάιτζελ Φάρατζ ζήτησε δεύτερο δημοψήφισμα, ο δε Μπόρις Τζόνσον επέστρεψε στον ισχυρισμό ότι το NHS (που αντιμετωπίζει πρωτοφανή πίεση), θα κερδίσει εβδομαδιαίως όχι απλώς 350 αλλά 440 εκατομμύρια από το Brexit

Τι τους έπιασε ξαφνικά και έπιασαν την προεκλογική συζήτηση με το Brexit ψηφισμένο; Είναι γιατί φτάνουμε πλέον στο δια ταύτα. Μέχρι τον Μάρτιο θα έχει διαφανεί το μελλοντικό καθεστώς της σχέσης Βρετανίας-ΕΕ, και τότε όσοι υποστήριζαν την έξοδο, θα πρέπει να υπερασπιστούν συγκεκριμένες συμφωνίες.

Οι Βρυξέλλες έπιασαν το κλίμα στο Λονδίνο, οπότε Τουσκ και Γιούνκερ άρχισαν τις προσκλήσεις, ώστε οι Βρετανοί να γυρίσουν στις αγκαλιές της ΕΕ. Μόνο που οι διαφωνίες για το Brexit, ξεκίνησαν πλέον και εντός της ΕΕ. Μερικές χώρες ζητάνε “ευελιξία” από τον διαπραγματευτή Μισέλ Μπαρνιέ.  Στη σχετική έρευνα του Bloomberg πήραμε και μία ιδέα (επιτέλους) για τη στάση του ελληνικού ΥΠΕΞ σχετικά με την εμπορική συμφωνία Βρετανίας-ΕΕ. Οι προτεραιότητες μας είναι η αγροτική και θαλάσσια πολιτική.

Η επόμενη πράξη του δράματος θα παιχτεί στη Βρετανία, και τη Βουλή των Λόρδων η οποιά παρέλαβε τον ψηφισμένο από τη Βουλή των Κοινοτήτων νόμο για τον Brexit. Οι remainers στην πλειοψηφία τους Λόρδοι μπορούν μόνο θεωρητικά να μπλοκάρουν το νόμο, αλλά κάποιοι Brexiteers προτείνουν για καλό και κακό να προστεθούν άλλα 200 μέλη, ώστε να υπάρξουν βολικές ισορροπίες. Αν τελικά κάτι τέτοιο συνέβαινε, οι Λόρδοι θα ξεπερνούσαν τους 1000 (είναι ήδη το μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό σώμα στον κόσμο μετά το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο της Κίνας).

Η εβδομάδα σε μία φωτογραφία: Ο Μπόρις Τζόνσον πρότεινε την κατασκευή γέφυρας που να συνδέει τη Βρετανία με τη Γαλλία. Η δήλωση έγινε το κλου της επίσκεψης Μακρόν στη Βρετανία.

 


 

 

 

 

Τυνησία: Επτά χρόνια μετά

Με μια μαζική, ειρηνική διαδήλωση που διοργανώθηκε χθες στην Τύνιδα τιμήθηκαν τα επτά χρόνια από το ξέσπασμα της “Αραβικής Άνοιξης” η οποία, βέβαια, ξεκίνησε από την Τυνησία και οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος Μπεν Αλί μετά από 23 χρόνια παραμονής του στην εξουσία.

Η πορεία της Κυριακής και η επέτειος των γεγονότων του 2011 όμως βρίσκουν τους Τυνήσιους στους δρόμους, διαμαρτυρόμενους για τα μέτρα λιτότητας που επέβαλλε η κυβέρνηση και τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Ιανουρίου. Γράφαμε τα σχετικά στο FACT της Πέμπτης 11 Ιανουαρίου.

Η κυβέρνηση της Τυνησίας αναγκάστηκε να προχωρήσει στη λήψη μέτρων λιτότητας μετά την αποτυχία της να περάσει επιτυχώς την αξιολόγηση του ΔΝΤ το οποίο στα τέλη του 2017 πάγωσε τη χρηματοδότηση βάσει της δανειακής σύμβασης που είχε συνάψει να με τη χώρα.

Όλη την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιούνταν σε καθημερινή βάση διαμαρτυρίες για τα μέτρα λιτότητας οι οποίες οδηγούσαν σε μαζικές συλλήψεις πολιτών. Πάνω από 800 Τυνήσιοι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, γεγονός που προκάλεσε την παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας που προχώρησε σε συστάσεις προς την κυβέρνηση.

Θυμίζουμε ότι η Τυνησία είναι η χώρα η οποία πέρασε σχετικά ομαλά στη δημοκρατία. Το 2013 η χώρα κλυδωνίστηκε σοβαρά για τη θέση που θα είχε η  θρησκεία στο κράτος και το νέο Σύνταγμα, μια συζήτηση που δημιούργησε τεράστια κοινωνική αναταραχή και προκάλεσε αρκετές πολιτικές δολοφονίες με κορυφαία αυτή του αρχηγού της τότε αντιπολίτευσης Mohamed Brahmi. Οι αντιδράσεις και οι διαδηλώσεις στόχο είχαν να ανατρέψουν την εκλεγμένη κυβέρνηση. Αυτή ήταν η στιγμή που οι εργαζόμενοι, οι εργοδότες, ο δικηγορικός σύλλογος και ομάδα ακτιβιστών για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέλαβαν την πρωτοβουλία να δημιουργήσουν το περίφημο “Κουρτέτο Διαλόγου” με στόχο αυτό να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής σε μια διαδικασία μετάβασης που θα περιελάμβανε τη συγγραφή νέου Συντάγματος και την προκήρυξη νέων εκλογών κάτι που κατάφεραν το Φθινόπωρο του 2014. Το “Κουαρτέτο Διαλόγου” βραβεύθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2015.

Ο Πρωθυπουργος της Τυνησίας Youssef Chahed ανακοίνωσε μια σειρά μέτρων που έχουν στόχο να ανακουφίσουν τους πιο φτωχούς της χώρας αλλά η αντιπολίτευσης που αποτελείται από ένα συνονθύλευμα αριστερών και αριστερίστικων ομάδων κάνει λόγο για κοροϊδία.
Η κυβέρνηση φιλοδοξεί να ρίξει την ανεργία στο 12.5% από το 15% είναι σήμερα ενώ πιστεύει ότι το ολοένα και αυξανόμενο τουριστικό ρεύμα θα βοηθήσει ώστε να οδηγηθεί η χώρα στην ανάκαμψη.

Αναλυτές επισημαίνουν πως αυτή τη στιγμή τα κινήματα της αντιπολίτευσης που συσπειρώνονται γύρω από το “Λαϊκό Μέτωπο”, κατά βάση νεανικά, είναι χωρίς ηγεσία. Μένει να δούμε πώς αυτά θα ανασυγκροτηθούν μέχρι τις επόμενες εκλογές και εάν θα πετύχουν να επηρεάσουν καθοριστικά της εξελίξεις.

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου.

Για να λαμβάνετε καθημερινά στο εμέηλ σας τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας εγγράφεστε εδώ