Ειρηνευτική συμφωνία Αιθιοπίας-Ερυθραίας

Η απομονωμένη αλλά όμορφη πρωτεύουσα της Ερυθραίας, Ασμάρα, φημίζεται για την art deco και modernist αρχιτεκτονική της που αναπτύχθηκε κυρίως κατά τη δεκαετία του 1930 όταν ήταν υπό Ιταλικό ζυγό.
Credit: Matina Stevis-Gridneff/The Wall Street Journal (2016)

ΝΑΙΡΟΜΠΙ, Κένυα — Μετά από δύο δεκαετίες πολέμου η Αιθιοπία και η Ερυθραία υπέγραψαν τη Δευτέρα ειρηνευτική συμφωνία που βάζει σε κίνηση σημαντικές αλλαγές στο υψηλής γεωπολιτικής σημασίας Κέρας της Αφρικής. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη νεότερη ιστορία της ηπείρου και, επίσημα, σηματοδοτεί το τέλος του τελευταίου διακρατικού πολέμου στην Αφρική.

Η συμφωνία υπεγράφη στην πρωτεύουσα της Ερυθραίας την Ασμάρα, μία από τις πιο απομονωμένες πόλεις του κόσμου, από τον νέο πρωθυπουργό της Αιθιοπίας Άμπι Άχμεντ και τον πρόδερο της Ερυθραίας Ισαΐα Αφγουέρκι.

Οι δύο ηγέτες ανακοίνωσαν πλήρη αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στα γειτονικά τους κράτη, άνοιγμα τηλεποικωνιών και μεταφορών, και το άνοιγμα των λιμένων της Ερυθραίας στην Ερυθρά Θάλασσα για χρήση της Αιθιοπίας.

Η Αιθιοπία έχασε πρόσβαση στη θάλασσα όταν, μετά από τριακονταετή ανταρτοπόλεμο, η μικρή Ερυθραία κατάφερε να αποσχισθεί το 1991. Το 1993 αναγνωρίστηκε διεθνώς ως ανεξάρτητο κράτος. Ο Πρόεδρος Αφγουέρκι, ήρωας του αγώνα ανεξαρτησίας, γρήγορα γραπώθηκε στην εξουσία και είναι στο πηδάλιο της χώρας έκτοτε.

Η νέα περίοδος καλών σχέσεων ανάμεσα στα δύο κράτη θα διευκολύνει τις διακρατικές σχέσεις στο Κέρας της Αφρικής, που βρίσκεται δίπλα στη Μέση Ανατολή στην αφρικανική ακτή της Ερυθράς Θάλασσας, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια εμπορικά περάσματα αφού καταλήγει στη διώρυγα του Σουέζ. Περίπου 10% του παγκόσμιου εμπορίου περνά από εδώ.

Η συμφωνία έρχεται και σε ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για την ευρύτερη περιοχή. Οι ΗΠΑ, που διατηρούν 4.000 στρατά στη μόνιμη βάση Λεμοννιέρ του γειτονικού Ντζιμπουτί, αναζητούν νέα σημεία για την ανάπτυξη των στρατιωτικών τους δυνάμεων στο Κέρας, από όπου κυρίως εφορμούν εναντίον Σομαλών και άλλων ακραίων ισλαμικών στοιχείων καθώς και στη Μέση Ανατολή.

Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία και το Κατάρ ανταγωνίζονται έντονα στο Κέρας –που περιλαμβάνει τη Σομαλία, τη Σομαλιλάνδη, το Ντζιμπουτί, την Ερυθραία και την Αιθιοπία και το Σουδάν—καθώς τα τελευταία δύο χρόνια έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη εμπορικών λιμανιών και ναυτικών βάσεων στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας.

Η Αιθιοπία και η Ερυθραία είναι αδελφά κράτη και μοιράζονται εθνοτικούς, γλωσσικούς και θρησκευτικούς δεσμούς –και οι δύο πληθυσμοί είναι κατά πλειοψηφία Χριστιανοί Ορθόδοξοι—αλλά απόλαυσαν μόλις πέντε χρόνια καλών σχέσεων μετά την απόσχιση της Ερυθραίας.

Το 1998 άρχισαν να μάχονται για ένα μικρό αλλά σημαντικό σημείο στα μεταξύ τους σύνορα στην περιοχή Μπαντμέ. Το 2002 επιτροπή υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε ότι το Μπαντμέ ανήκει στην Ερυθραία και διέταξε την Αιθιοπία να αποσύρει τα στρατά της – πράγμα που δεν συνέβη ποτέ, οδηγώντας σε μόνιμη κατάσταση πολέμου.

Η εξέλιξη των δύο κρατών τα τελευταία 20 χρόνια έχει υπάρξει δραματικά διαφορετική.

Η Αιθιοπία είναι σήμερα ένα κράτος με αξιώσεις τοπικής υπερδύναμης. Με 104 εκατομμύρια κατοίκους είναι το δεύτερο πολυπληθέστερο στην Αφρική μετά τη Νιγηρία. Αναπτύσσεται οικονομικά με ρυθμούς περί το 10% ετησίως την τελευταία δεκαετία, και πέρυσι ήταν το ταχύτερα αναπτυσσόμενο κράτος του κόσμου. Είναι στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, και της Κίνας στο εμπόριο και την ανάπτυξη υποδομών και τηλεπικοινωνιών.

Αντίθετα η μικρή Ερυθραία, με πληθυσμό μόλις 4,5 εκατομμύρία, έχει απομονωθεί πλήρως τα τελευταία 20 χρόνια και συχνά αποκαλείται «Βόρεια Κορέα της Αφρικής». Το καθεστώς Αφγουέρκι κατηγορείται για ακραίες καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία την κόντρα με την Αιθιοπία, ο κ. Αφγουέρκι έχει κηρύξει από τα τέλη του ’90 κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με κύριο χαρακτηριστικό την αναγκαστική και δια βίου στράτευση αγοριών και κοριτσιών μετά το τέλος του λυκείου. Η πολιτική αυτή έχει οδηγήσει σε δραματικό προσφυγικό κύμα, αφού εκατοντάδες χιλιάδες έχουν φύγει από την Ερυθραία τα τελευταία 20 χρόνια, με κύριο προορισμό την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Ματίνα Στεβή-Γκρίντνεφ ( @MatinaStevis ), Ανταποκρίτρια της Wall Street Journal στην Αφρική

“Στην τουρκική πολιτική ποτέ μην λες ποτέ”

Μερικές μόνο μέρες πριν από τις εκλογές της Κυριακής,  ο πρόεδρος ο Ερντογάν για πρώτη φορά στην δεκαεπταετή θητεία του ως Πρόεδρος και Πρωθυπουργός,  αναφέρθηκε -ο ίδιος- στην πιθανότητα σχηματισμού συμμαχικής Κυβέρνησης. Η θεαματική αυτή στροφή νομίζω μιλάει από μόνη της για την πρόγνωση του αποτελέσματος.  Να θυμίσουμε ότι ο πρόεδρος Ερντογάν επέσπευσε για ενάμιση χρόνο τις εκλογές για να εκμεταλλευτεί αυτό που θεωρούσε ευνοϊκή συγκυρία, ή να αποφύγει αυτό που εκτιμούσε ότι θα είναι ακόμα δυσκολότερη συγκυρία που έρχεται!
Στην σύντομη προεκλογική περίοδο που ακολούθησε και που υποτίθεται ότι θα αιφνιδίασε όλους τους αντιπάλους του,  αιφνιδιάστηκε ο ίδιος από την πτώση της δημοτικότητας του και οι πολιτικοί αναλυτές που δεν διανοούντο λαϊκή αποδοκιμασία του Ερντογάν μετα απο μια 20ετη πορεια συνεχους αυξησης τησ εκλογικησ τιου επιρροής.
Στη σύντομη αυτή προεκλογική περίοδο αμφισβητήθηκαν όλες οι στρατηγικές επιλογές :  οι σύμμαχοι στον εθνικιστικό χώρο, αλλά και η πολλά υποσχόμενη Mεράλ Aκσενέρ που προσπάθησε να αναζητήσει την τύχη της στην αντιπολίτευση.   Επιδοκιμάστηκε απροσδόκητα ο υποψήφιος του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικό Κόμμαος (CHP) Μουχαρέμ Ιντζι , που στηρίχθηκε σε μία πολύ σύγχρονη επικοινωνιακή στρατηγική με εντονότατη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (και που προφανώς κινητοποιεί τη νεολαία).  Αλλά η μεγάλη ανατροπή είναι ότι ανέκαμψε η δημοτικότητα του φιλοκουρδικού Λαϊκού Δημοκρατικου Κόμματος (HDP) , που συγκέντρωσε όχι μόνο τις κουρδικές ψήφους αλλά και μεγάλο μέρος της αντιπολίτευσης που ήταν ήδη απογοητευμένη από τις υπόλοιπες εναλλακτικές. Το HDP κέρδισε ως η μόνη αξιόπιστη προοπτική απαλλαγής από τον Ερντογάν.
Aς μη συζητήσουμε από τώρα την επόμενη μέρα,  κοντός ψαλμός αλληλούια άλλωστε.
Αλλά ας έχουμε κατά νου ότι ήδη συζητείται (και το επισημάναμε ήδη) το ενδεχόμενο θεαματικής αλλαγής του προσανατολισμού του Ερντογάν  και επιστροφής του στην πριν το 2015 φιλοκουρδική κατεύθυνση, η το ενδεχόμενο μιας στρατηγικής εξόδου που θα στηρίζεται στην γενική αμνηστία.
“Αν νομίζετε ότι αυτό το ενδεχόμενο είναι στο χώρο της φαντασίας ισως θα ήταν χρήσιμο να σκεφτείτε πως έγινε η αλλαγή μετά τις εκλογές του Ιουνίου του 2015”,  μας λέει ο αρθρογράφος της Χουριέτ, Μουράτ Γεκτίν. “Ποτέ, μην πείτε ποτέ, στην Τουρκική πολιτική”

Άλκης Κούρκουλας

Δυτικά Βαλκάνια: Ένα όνομα εμφανίζεται, ένα χάνεται

Δυτικά Βαλκάνια σε 2′

Ένα όνομα εμφανίζεται, ένα όνομα χάνεται. Ο όρος “πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” περιλαμβάνει την τελευταία επίσημη αναφορά στη Γιουγκοσλαβία. Αν φυσικά η συμφωνία Αθήνας-Σκοπίων προχωρήσει. Από το Λονδίνο και το Chatham House ο υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας Ίζντοκ Μίροσιτς είπε ότι το δύσκολο μέρος ξεκινάει τώρα, με την αποδοχή της συμφωνίας στο εσωτερικό των δύο χωρών.

Στα Δυτικά Βαλκάνια είναι πράγματι της μόδας οι διμερείς συμφωνίες που επιτυγχάνονται μεν, τακτοποιούν ατύπως τις διαφορές, αλλά δεν επικυρώνονται από τα κοινοβούλια των εμπλεκόμενων χωρών. Για παράδειγμα, η επικύρωση της συμφωνίας επίλυσης εδαφικής διαφοράς ανάμεσα στη Βοσνία και την Κροατία εκκρεμεί από το 1999. O Μίροσιτς έριξε και έναν σύντομο, πολιτισμένο καυγά με τον εκπρόσωπο της κροατικής πρεσβείας στο Λονδίνο για δική τους, αντίστοιχη εδαφική διαφορά που εκκρεμεί στη Χάγη.

Οι εδαφικές διενέξεις είναι το ένα μεγάλο πρόβλημα που πρέπει να λυθεί στην περιοχή ώστε να προχωρήσει η σχεδιαζόμενη ένταξη των έξι υποψηφίων κρατών στην ΕΕ (Σερβία, Μαυροβούνιο, Βοσνία, Κόσοβο, FYROM και Αλβανία). Το άλλο είναι η διαφθορά -στη FYROM η δικαστίνα που διερεύνησε καταγγελίες διαφθοράς της προηγούμενης κυβέρνησης μπήκε σε πρόγραμμα προστασίας από την αστυνομία.)

Οι Βρυξέλλες πρέπει μάλιστα να βιαστούν αν θέλουν να αναχαιτίσουν την επιρροή τρίτων χωρών. Η Κίνα υπογράφει τη μία συμφωνία μετά την άλλη στην περιοχή (22 μέτρησε χθες ο Μίροσιτς). Το think tank ECFR πρότεινε η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την παρουσία της στην περιοχή περιλαμβάνοντας άμεσα τις έξι χώρες στα διαρθρωτικά ταμεία της. Προς το παρόν πάντως, αντί για χρήματα, οι Βρετανοί αποφάσισαν να στείλουν στρατιώτες για να αναχαιτίσουν τη ρωσική επιρροή στις εκλογές της Βοσνίας τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Η εβδομάδα σε ένα βίντεο: Τι λένε οι κάτοικοι της FYROM για τη συμφωνία;

Θύμιος Τζάλλας

Τουρκικές εκλογές: “Θα δανειστούμε από την Κίνα!”

του Άλκη Κούρκουλα

Και αυτή την εβδομάδα όλα δείχνουν ότι η στρατηγική Ερντογάν δεν λειτουργεί, η δημοτικότητα του αποδυναμώνεται, ενώ η οικονομία προαναγγέλλει ανατρεπτικές εξελίξεις.

Ένα μήνα πριν από τις εκλογές ο καθηγητής Αχμέτ Ινσελ, γράφει στη Τζουμχουριέτ ότι και οι δύο στόχοι της επίσπευσης των εκλογών,  δηλαδή η αποτροπή της συμμετοχής του Καλού Κόμματος και η εκμετάλλευση της εντυπωσιακής οικονομικής ανάπτυξης του 2017, δεν επιτυγχάνονται  Το κόμμα της κυρίας Μεράλ Ακσενέρ συμμετέχει και στις εκλογές και στην επιτυχή εκλογικά Εθνική Συμμαχία, πού διεκδικεί να ελέγξει την επόμενη εθνοσυνέλευση και ανταγωνίζεται στις δημοσκοπήσεις τις επιδόσεις του κόμματος της δικαιοσύνης και της ανάπτυξης (AKP).
Δημοσκόπηση της Mediar Research στις 26 Μαΐου με προσωπικές συνεντεύξεις 4.268 ατόμων, δείχνει ότι στήριξη στον Ερντογάν φτάνει το 43,5% ενώ τα κόμματα που τον στηρίζουν δηλαδή το AKP,  το MHP και το BBP συγκεντρώνουν συνολικά το 45,6% των ψήφων (39,61% το AKP 5,31% MHP και 0.71% το BBP).

Η Εθνική Συμμαχία (CHP, GOOD Party, Felicity Party, Democrat Party), σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση, συγκεντρώνει 42,5% ενώ το κουρδικό HDP εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσει 11,9%. Αν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν οι Κούρδοι θα καθορίσουν την ισορροπία της επόμενης Εθνοσυνέλευσης.

Τι θα γίνει τότε; Τη δική του άποψη για το τι θα γίνει παρουσίασε στην φιλοκυβερνητική τηλεόραση Akit TV, ο διάσημος τηλεσεξολόγος και τηλεθεραπευτής συγγραφέας  Αχμέτ Μαράνκι. Ο γνωστός και ως “πρίγκηπας των βοτάνων”, υποστήριξε ότι θα ξεθάψει όπλα που έχει κρύψει στο δάσος του Βελιγραδίου έξω από την Κωνσταντινούπολη και θα βγει στους δρόμους!   Η δήλωση προκάλεσε θύελλα που συγκίνησε ακόμα και τους εισαγγελείς. Διατάχθηκε έρευνα και περιμένουμε τα αποτελέσματα .
Η εταιρεία Mediar Research εκτιμά ωστόσο ότι όσο περιμένουμε, η αντιπολίτευση κερδίζει το έδαφος που έχασε λόγω του αιφνιδιασμού, “Η οικονομική κρίση  κοστίζει στο μπλοκ της εξουσίας και ενισχύει την αντιπολίτευση”,  γράφει χαρακτηριστικά η έκθεση που συνοδεύει τη δημοσκόπηση.

Στην οικονομία τώρα παρακολουθούμε την ελεύθερη πτώση της Τουρκικής Λίρας (ΤΛ)  Την προαναγγελθείσα καταστροφή, αποδίδουν πλέον ονομαστικά στις θεωρίες και τις επεμβάσεις του προέδρου Ερντογάν και του περίεργου κύκλου των οικονομικών συμβούλων του.
Ο καθηγητής οικονομικών Aziz Konukman που χαίρει γενικότερης εκτίμησης δήλωσε αυτή τη βδομάδα ότι η ευθύνη του Ερντογάν στην νομισματική κρίση είναι πολύ μεγάλη, αλλά θεωρεί ότι ακόμα και η αλλαγή εξουσίας δεν θα αρκέσει για να λυθεί το πρόβλημα. Μέχρι σήμερα η εκροή κεφαλαίων από την Τουρκία , αντιστρέφονταν και δεν προκαλούσε  νομισματική κρίση, χάρις στην πολιτική των επιτοκίων η οποία γεφύρωνε πάντα το κενό ανάμεσα τον πληθωρισμό και την συναλλαγματική ισορροπία. Ο Ερντογάν και οι σύμβουλοί του εμπόδισαν την Κεντρική Τράπεζα στο να παίξει αποτελεσματικά αυτό το ρόλο και οδήγησαν την Τουρκική Λίρα στην σημερινή κατάσταση, και στην μονόδρομη εκροή κεφαλαίων από την Τουρκία.

Η πρόεδρος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου κυρία Κριστιν Λαγκάρντ, που απουσίαζε επί χρόνια από την ειδησεογραφία στην Τουρκία, εμφανίστηκε αυτή τη βδομάδα ζητώντας να αφεθεί η Κεντρική Τράπεζα να παίξει το ρόλο της.
Παράλληλα άρχισαν να ακούγονται τα γνωστά στο Ελληνικό κοινό αερολογήματα “Θα δανειστούμε από την Κίνα”, τοποθετώντας στην κινεζική αγορά τα Τουρκικά ομόλογα ! (Ινσαλάχ) .

Άλκης Κούρκουλας

Τί σημαίνει η επ’αόριστον παραμονή Σι στην εξουσία;

A woman picks a souvenir necklace with a portrait of Chinese President Xi Jinping from a selection that also includes necklaces featuring late Chinese Chairman Mao Zedong at a stall in Tiananmen Square in Beijing, China, February 26, 2018. REUTERS/Thomas Peter

ΚΙΝΑ-Την είδηση πρέπει να τη έχετε διαβάσει ήδη όλοι. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας ανακοίνωσε πως σκοπεύει να καταργήσει το όριο που υπάρχει στη θητεία του προέδρου ανοίγοντας το δρόμο για την παραμονή του νυν προέδρου Ξι στην εξουσία για όσο αυτός το θελήσει.

Η είδηση έχει προκαλέσει αίσθηση.
Ζητήσαμε τη γνώμη του Επαμεινώνδα Χριστοφιλόπουλου Προϊστάμενου Προοπτικής Διερεύνησης του Millenium Project του Δικτύου “Πράξη” να μας εξηγήσει τη σημασία αυτής της απόφασης.
Να τι μας είπε:
Όλα ξεκίνησαν το 2012 (8 Νοεμβρίου) όταν το 18ο συνέδριο του Κουμμουνιστικού Κόμματος ξεκίνησε την διαδικασία αλλαγής ηγεσίας (που συμβαίνει κάθε δέκα χρόνια). Ο Σι κληρονόμησε τότε μια οικονομία με τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης, που είχε καταγραφεί από τα τέλη της δεκαετίας του 90, και σταδιακά διαμόρφωσε και επικοινώνησε το όραμα του για μια Κίνα που θα συνδυάζει ένα καλύτερο επίπεδο ζωής, κοινωνική αρμονία, και οικονομικές ευκαιρίες για όλους (ο λεγόμενος «σοσιαλισμός με Κινέζικα χαρακτηριστικά») . Οραματίστηκε επίσης την αναζωογόνηση του έθνους και την ισχυρή επανατοποθέτηση της Κίνας στη διεθνή σκηνή.
Πέντε χρόνια μετά, φαίνεται ότι έχει πετύχει σε όλα, δίνοντας μάχες και τελικά περιορίζοντας σημαντικά τη διαφθορά (κυρίως στα ανώτερα και ανώτατα) επίπεδα διακυβέρνησης. Να τονίσουμε ότι το πολιτικό σύστημα στην Κίνα είναι πολύπλοκο, με 2 παράλληλα συστήματα διακυβέρνησης που αλληλοσυνδέονται και αλληλοελέγχονται σε όλα τα επίπεδα, της ιεραρχίας ΚΚΚ (το Κουμμουνιστικού Κόμματος της Κίνας) και της Κυβέρνησης, και επομένως οι δραστικές αλλαγές (και κυρίως ο πόλεμος στη διαφθορά και οι αλλαγές στην οικονομία) που κατάφερε ο Σι απαίτησαν ενέργειες και την κατάλληλη στήριξη και στα δυο επίπεδα.
Το πρόσημο της θητείας του μέχρι τώρα είναι εξαιρετικά θετικό για την συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας, ενώ οι συχνές δημόσιες εμφανίσεις του (κάτι ασυνήθιστο για τους Κινέζους προέδρους) αντιμετωπίζονται με ενθουσιασμό όπως οι αντίστοιχες του Ομπάμα στην Αμερική. Σήμερα, δίκαια θεωρείται ως ένας από τους μεγάλους του ΚΚΚ, μαζί με τον Μάο Τσετούνγκ και τον Deng Xiaoping (που έκανε το άνοιγμα της Κινέζικης Οικονομίας). Θυμίζω επίσης ότι τον Οκτώβριο του 2017 η “κοσμοθεωρία του Xi Jinping” , ενσωματώθηκε στο καταστατικό του Κόμματος (έχει την ισχύ συντάγματος) και από μόνο του σαν γεγονός τον κάνει παντοδύναμο, και η δυνατότητα παράτασης της θητείας του φαίνεται αναμενόμενη εξέλιξη μετά το συνέδριο του Οκτωβρίου.
Ωστόσο και παρά τα σημαντικά βήματα για την αντιμετώπιση της διαφθοράς, για την βελτίωση της ποιότητας της δικαιοσύνης, την προστασία του περιβάλλοντος, κλπ, ταυτόχρονα, φαίνεται ότι εντείνονται οι προσπάθειες για τον έλεγχο των κοινωνικών μέσων και της ελευθερίας της έκφρασης, ενώ το νέο “εθελοντικό” σύστημα αξιολόγησης των πολιτών βάσει της δραστηριότητας τους στα κοινωνικά δίκτυα αναμένεται να περιορίσει ακόμη περισσότερο την αυθόρμητη έκφραση. Σημειώνεται ωστόσο και πάλι, ότι η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας φαίνεται να μη ενοχλείται, ή να αποδέχεται ως αναγκαιότητα αυτά τα μέτρα”.

Brexit: η εβδομάδα που πέρασε: 12-19 Ιανουαρίου

του Θύμιου Τζάλλα

Μέχρι τώρα, ήταν οι Brexiteers που είχαν επαναπαυθεί στις δάφνες τους, και χάζευαν τους Remainers να οδύρονται. Τα πράγματα όμως, φαίνεται να αλλάζουν. Ο Νάιτζελ Φάρατζ ζήτησε δεύτερο δημοψήφισμα, ο δε Μπόρις Τζόνσον επέστρεψε στον ισχυρισμό ότι το NHS (που αντιμετωπίζει πρωτοφανή πίεση), θα κερδίσει εβδομαδιαίως όχι απλώς 350 αλλά 440 εκατομμύρια από το Brexit

Τι τους έπιασε ξαφνικά και έπιασαν την προεκλογική συζήτηση με το Brexit ψηφισμένο; Είναι γιατί φτάνουμε πλέον στο δια ταύτα. Μέχρι τον Μάρτιο θα έχει διαφανεί το μελλοντικό καθεστώς της σχέσης Βρετανίας-ΕΕ, και τότε όσοι υποστήριζαν την έξοδο, θα πρέπει να υπερασπιστούν συγκεκριμένες συμφωνίες.

Οι Βρυξέλλες έπιασαν το κλίμα στο Λονδίνο, οπότε Τουσκ και Γιούνκερ άρχισαν τις προσκλήσεις, ώστε οι Βρετανοί να γυρίσουν στις αγκαλιές της ΕΕ. Μόνο που οι διαφωνίες για το Brexit, ξεκίνησαν πλέον και εντός της ΕΕ. Μερικές χώρες ζητάνε “ευελιξία” από τον διαπραγματευτή Μισέλ Μπαρνιέ.  Στη σχετική έρευνα του Bloomberg πήραμε και μία ιδέα (επιτέλους) για τη στάση του ελληνικού ΥΠΕΞ σχετικά με την εμπορική συμφωνία Βρετανίας-ΕΕ. Οι προτεραιότητες μας είναι η αγροτική και θαλάσσια πολιτική.

Η επόμενη πράξη του δράματος θα παιχτεί στη Βρετανία, και τη Βουλή των Λόρδων η οποιά παρέλαβε τον ψηφισμένο από τη Βουλή των Κοινοτήτων νόμο για τον Brexit. Οι remainers στην πλειοψηφία τους Λόρδοι μπορούν μόνο θεωρητικά να μπλοκάρουν το νόμο, αλλά κάποιοι Brexiteers προτείνουν για καλό και κακό να προστεθούν άλλα 200 μέλη, ώστε να υπάρξουν βολικές ισορροπίες. Αν τελικά κάτι τέτοιο συνέβαινε, οι Λόρδοι θα ξεπερνούσαν τους 1000 (είναι ήδη το μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό σώμα στον κόσμο μετά το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο της Κίνας).

Η εβδομάδα σε μία φωτογραφία: Ο Μπόρις Τζόνσον πρότεινε την κατασκευή γέφυρας που να συνδέει τη Βρετανία με τη Γαλλία. Η δήλωση έγινε το κλου της επίσκεψης Μακρόν στη Βρετανία.

 


 

 

 

 

Τυνησία: Επτά χρόνια μετά

Με μια μαζική, ειρηνική διαδήλωση που διοργανώθηκε χθες στην Τύνιδα τιμήθηκαν τα επτά χρόνια από το ξέσπασμα της “Αραβικής Άνοιξης” η οποία, βέβαια, ξεκίνησε από την Τυνησία και οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος Μπεν Αλί μετά από 23 χρόνια παραμονής του στην εξουσία.

Η πορεία της Κυριακής και η επέτειος των γεγονότων του 2011 όμως βρίσκουν τους Τυνήσιους στους δρόμους, διαμαρτυρόμενους για τα μέτρα λιτότητας που επέβαλλε η κυβέρνηση και τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Ιανουρίου. Γράφαμε τα σχετικά στο FACT της Πέμπτης 11 Ιανουαρίου.

Η κυβέρνηση της Τυνησίας αναγκάστηκε να προχωρήσει στη λήψη μέτρων λιτότητας μετά την αποτυχία της να περάσει επιτυχώς την αξιολόγηση του ΔΝΤ το οποίο στα τέλη του 2017 πάγωσε τη χρηματοδότηση βάσει της δανειακής σύμβασης που είχε συνάψει να με τη χώρα.

Όλη την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιούνταν σε καθημερινή βάση διαμαρτυρίες για τα μέτρα λιτότητας οι οποίες οδηγούσαν σε μαζικές συλλήψεις πολιτών. Πάνω από 800 Τυνήσιοι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, γεγονός που προκάλεσε την παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας που προχώρησε σε συστάσεις προς την κυβέρνηση.

Θυμίζουμε ότι η Τυνησία είναι η χώρα η οποία πέρασε σχετικά ομαλά στη δημοκρατία. Το 2013 η χώρα κλυδωνίστηκε σοβαρά για τη θέση που θα είχε η  θρησκεία στο κράτος και το νέο Σύνταγμα, μια συζήτηση που δημιούργησε τεράστια κοινωνική αναταραχή και προκάλεσε αρκετές πολιτικές δολοφονίες με κορυφαία αυτή του αρχηγού της τότε αντιπολίτευσης Mohamed Brahmi. Οι αντιδράσεις και οι διαδηλώσεις στόχο είχαν να ανατρέψουν την εκλεγμένη κυβέρνηση. Αυτή ήταν η στιγμή που οι εργαζόμενοι, οι εργοδότες, ο δικηγορικός σύλλογος και ομάδα ακτιβιστών για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέλαβαν την πρωτοβουλία να δημιουργήσουν το περίφημο “Κουρτέτο Διαλόγου” με στόχο αυτό να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής σε μια διαδικασία μετάβασης που θα περιελάμβανε τη συγγραφή νέου Συντάγματος και την προκήρυξη νέων εκλογών κάτι που κατάφεραν το Φθινόπωρο του 2014. Το “Κουαρτέτο Διαλόγου” βραβεύθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2015.

Ο Πρωθυπουργος της Τυνησίας Youssef Chahed ανακοίνωσε μια σειρά μέτρων που έχουν στόχο να ανακουφίσουν τους πιο φτωχούς της χώρας αλλά η αντιπολίτευσης που αποτελείται από ένα συνονθύλευμα αριστερών και αριστερίστικων ομάδων κάνει λόγο για κοροϊδία.
Η κυβέρνηση φιλοδοξεί να ρίξει την ανεργία στο 12.5% από το 15% είναι σήμερα ενώ πιστεύει ότι το ολοένα και αυξανόμενο τουριστικό ρεύμα θα βοηθήσει ώστε να οδηγηθεί η χώρα στην ανάκαμψη.

Αναλυτές επισημαίνουν πως αυτή τη στιγμή τα κινήματα της αντιπολίτευσης που συσπειρώνονται γύρω από το “Λαϊκό Μέτωπο”, κατά βάση νεανικά, είναι χωρίς ηγεσία. Μένει να δούμε πώς αυτά θα ανασυγκροτηθούν μέχρι τις επόμενες εκλογές και εάν θα πετύχουν να επηρεάσουν καθοριστικά της εξελίξεις.

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου.

Για να λαμβάνετε καθημερινά στο εμέηλ σας τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας εγγράφεστε εδώ

 

Brexit: η εβδομάδα που πέρασε, 28 Οκτωβρίου-3 Νοεμβρίου

“Πόσο “British” αν το Brexit σταματήσει όχι με πολιτικά ή οικονομικά επιχειρήματα, αλλά εξαιτίας ενός σεξουαλικού σκανδάλου “, τουίταρε ο Νικ Κόεν του Observer, συνοψίζοντας το κλίμα των ημερών.

Προς το παρόν δεν υπάρχει Brexit, αλλά μία λίστα excel που κυκλοφορεί στο ίντερνετ με τους 35 Τόρις βουλευτές, και την καταγγελία για σεξουαλική παρενόχληση δίπλα από το όνομα τους. Η Τερέζα Μέι έχασε ήδη έναν από τους ελάχιστους συμμάχους της, τον Μάικλ Φάλον, κλασική περίπτωση καθόλα ευυπόληπτου κυρίου που παραιτήθηκε γιατί άγγιξε το γόνατο μίας δημοσιογράφου πριν από 15 χρόνια. Με δεδομένο ότι άλλοι αρνούνται τέρατα, είναι μάλλον παράξενο ολόκληρος υπουργός Άμυνας να πηγαίνει αδιάβαστος για ένα χάδι. Σήμερα μάθαμε ότι θύμα του υπήρξε και η Άντρια Λίντσομ, υποψήφια αρχηγός του κόμματος πρόσφατα, και τοπ Brexiteer.

Ενώ η κοινή γνώμη ασχολείται με το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης, οι Συντηρητικοί έχουν εγκαινιάσει και επισήμως τη νέα τους κοινοβουλευτική τακτική. Δεν συμμετέχουν σε ψηφοφορίες τις οποίες ξέρουν ότι θα χάσουν. Αυτό δίνει στον Κίαρ Στάρμερ, σκιώδη υπουργό Brexit τη δυνατότητα να υποχρεώνει τη Μέι σε σημαντικές παραχωρήσεις. Η κυβέρνηση καλείται τώρα να δώσει στη δημοσιότητα τις εκθέσεις της για τις επιπτώσεις του Brexit.

Αν οι εκθέσεις είναι πάντως σαν αυτή της Παγκόσμιας Τράπεζας, δεν θα υπάρξει πρόβλημα: η Βρετανία εξακολουθεί να είναι καλύτερο μέρος για τις επιχειρήσεις, σε σχέση με τη Γαλλία και τη Γερμανία. Και για δουλειές επίσης. Το υπουργείο θα προσλάβει 8.000 νέους υπαλλήλους για να φέρουν εις πέρας το Brexit.

Μόνο οι δανειολήπτες έχουν πια πρόβλημα στη χώρα. Η Τράπεζα της Αγγλίας ανέβασε για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια το βασικό επιτόκιο σε ένα περιβάλλον γενικής αβεβαιότητας. Οι διαπραγματεύσεις αρχίζουν ξανά την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες. Αυτό όμως το ακούμε από τον Ιούνιο και δεν έχει συμβεί τίποτε ακόμη.

Η εβδομάδα σε ένα γράφημα. Τι εφημερίδα διαβάζουν οι Brexiteers.

Θύμιος Τζάλλας.

Brexit: Η εβδομάδα που πέρασε, 21-27 Οκτωβρίου.

Το δεύτερο δείπνο της Μέι με τον Γιούνκερ είχε την ίδια κατάληξη με το πρώτο. Δράμα για το ποιος διέρρευσε τι.

Πρόοδος μηδέν. Οι παγωμένες διαπραγματεύσεις είναι πρόβλημα κυρίως για τους Βρετανούς. Όπως είπε αυτή την εβδομάδα ο Ίβαν Ρότζερς στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, η Τερέζα Μέι δεν έπρεπε να έχει ενεργοποιήσει το άρθρο 50 τόσο νωρίς, και χωρίς να είναι έτοιμη. Ο Ρότζερς ήταν ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Βρετανίας στην ΕΕ, επικρατέστερος διαπραγματευτής για το Brexit, μέχρι που παραιτήθηκε καταγγέλλοντας χάος.

Δεύτερον, και ίσως σημαντικότερο: όσο ο καιρός περνάει, εδραιώνεται η πεποίθηση στις Βρυξέλλες ότι οι Βρετανοί δεν είναι ανέτοιμοι εκ πεποιθήσεως, αλλά γιατί έχουν αναλάβει ένα εγχείρημα ασύλληπτων διαστάσεων, οι οποίες ξεπερνούν τις προθέσεις τους.
Ο ίδιος ο υπουργός Εξόδου από την ΕΕ, Ντέιβιντ Ντέιβις είχε πει πριν από λίγο καιρό ότι το Brexit είναι πιο πολύπλοκο από την κατάκτηση της Σελήνης,  και αυτή την εβδομάδα ήρθε και η επιστημονική τεκμηρίωση του ισχυρισμού του. Ο γερμανός καθηγητής Ανάλυσης Κινδύνου Ρόναλντ Άλτερ απεφάνθη ότι η αποχώρηση της Βρετανίας είναι πιο πολύπλοκη από την αποστολή της NASA στο φεγγάρι το 1969.

Τουλάχιστον ο Άλτερ μπορεί να κάνει τις έρευνες του ανενόχλητος. Αντιθέτως, οι Βρετανοί συνάδελφοι του, θα παρακολουθούνται πλέον για τα ευρωπαϊκά φρονήματά τους. Ο Κρις Χίτον Χάρις, ευρωσκεπτικιστής και πρωτοκλασάτος βουλευτής των Τόρις, ζήτησε με επιστολή του να “δει” τα προγράμματα ευρωπαϊκών σπουδών στα βρετανικά πανεπιστήμια, προκειμένου να ελέγξει αν προπαγανδίζουν το remain. Πολύ έξυπνο εκ μέρους του, το 80% των πανεπιστημιακών είναι remainers, και φυσικά εξοργίστηκαν για την χονδροειδή προσπάθεια παραβίασης της ακαδημαϊκής ελευθερίας τους.

Πάντως, για να είμαστε δίκαιοι, η προσσελήνωση είναι το καλό σενάριο. Ο Λόρδος Λι ζήτησε την περασμένη Δευτέρα από την πρόεδρο του Σώματος να ρωτήσει τον αρχαιομαθή υπουργό Εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον, αν θυμάται τους “Όρνιθες” του Αριστοφάνη, και τη Νεφελοκοκκυγία, την οποία παρομοίωσε με τον τελικό προορισμό της Βρετανίας στη μετά Brexit εποχή.
Η εβδομάδα σε ένα μονόστηλο: Ξέρεις κάποιον Brexiteer, θύμα πανεπιστημιακού Remainer; Γράψε στην Daily Mail.

Τί αποκάλυψαν τα αρχεία για τη δολοφονία του JFK

Το θέμα

Την Πέμπτη και μετά από σχετική εντολή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η υπηρεσία των Εθνικών Αρχείων των ΗΠΑ έδωσε στη δημοσιότητα περισσότερα από 2.800 πολυαναμενόμενα έγγραφα που σχετίζονται με τη δολοφονία του προέδρου Τζων Κέννεντι.  Αρχικά, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ και  μετά από πίεση των υπηρεσιών ανέστειλε τη δημοσίευση μέρους του αρχείου για να προηγηθεί μεγαλύτερος έλεγχος για έξι ακόμα μήνες τελικώς χθες το απόγευμα, αιφνιδιαστικά, αποφάσισε να τα δώσει όλα στη δημοσιότητα.

Λίγη ιστορία
Ο πρόεδρος Κέννεντι δολοφονήθηκε στο Ντάλας στις 22 Νοεμβρίου του 1963 και όσον αφορά αυτή την υπόθεση το γεγονός της δολοφονίας είναι το μόνο στο οποίο δείχνουν όλοι να συμφωνούν. Καμία άλλη υπόθεση στην πολιτική δεν παρήγαγε τέτοιο όγκο θεωριών συνομωσίας όσο η δολοφονία του Κέννεντι από τον Λη Χάρβει Όσβαλντ.

Η επιτροπή Warren που διερεύνησε την υπόθεση κατέληξε πως ο Όσβαλντ έδρασε μόνος του αλλά επιτροπή της Βουλής για τη διερεύνηση δολοφονιών το 1979 κατέληξε ότι η δολοφονία Κέννεντι δεν αποκλείεται να είναι αποτέλεσμα συνομωσίας χωρίς βέβαια να υποδεικνύει ποιοι μπορεί να συνωμότησαν. Το πόρισμα του 1979 ενώ αποκλείει τις κυβερνήσεις της Κούβας και της Ρωσίας καθώς και τη CIA, τη Μαφία, το FBI και τις Μυστικές Υπηρεσίες, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να εμπλέκονται άτομα που υπηρετούσαν στις υπηρεσίες αυτές.

Ενδιαφέρον
Ένας από αυτούς που αμφισβητούσαν το πόρισμα της επιτροπής Warren ήταν και ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ ο οποίος πέρυσι και κατά τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα ισχυρίστηκε πως ο πατέρας του συνυποψηφίου του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων Τεντ Κρουζ από το Τέξας εμπλέκονταν στη δολοφονία. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι η αρχική του απόφασή να υιοθετήσει τη συμβουλή των υπηρεσιών και να κρατήσει διαβαθμισμένο μέρος του αρχείου για ακόμα έξι μήνες μάλλον θα αναζωπύρωναν τις θεωρίες συνομωσίας.

Τι νέο μαθαίνουμε

Παρ’όλο που τ’αρχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Πέμπτη είναι ελλιπή περιλαμβάνουν συναρπαστικές πληροφορίες που φωτίζουν μια ολόκληρη εποχή. Διαβάζουμε εμπιστευτικές αναφορές για παζάρια μεταξύ εξόριστων Κουβανών επιχειρηματιών και μέλη συμμοριών του κοινού ποινικού για το πόσο θα κόστιζε η δολοφονία του Κάστρο, άλλες αναφορές που καταγράφουν την υποψία του Κρεμλίνου ότι πίσω από τη δολοφονία κρυβόταν ο Αντιπρόεδρος Λύντον Τζόνσον και σημειώματα αξιωματούχων όπου κατέγραφαν το φόβο τους ότι η κοινή γνώμη δεν θα αποδεχόταν άκριτα και εύκολα τα πορίσματα της έρευνάς τους.

Στη φωτογραφία βλέπετε ένα… τιμοκατάλογο για επιθέσεις σε βάρος αξιωματούχων του καθεστώτος Κάστρο αλλά και στον ίδιο τον Κάστρο.

Όπως παρατήρησε και το Quartz η τιμή των 2cents για να βάλεις στο στόχαστρο τον Κάστρο είναι μάλλον χαμηλό ωστόσο, σύμφωνα με άλλο έγγραφο του αρχείο και συγκεκριμένα με αναφορά της Γερουσίας από το 1975 η τιμή περιλάμβανε το να τον… βρίσεις απλώς.

Φυσικά, τα μεγάλα media outlets στις ΗΠΑ αλλά και ερευνητικές ομάδες πανεπιστημίων έχουν πέσει με τα μούτρα στα αρχεία από το πρώτο λεπτό της δημοσίευσής τους για να βγάλουν το…λαυράκι, εάν υπάρχει. Κάτι τέτοιο με την έννοια της συγκλονιστικής έκπληξης, όχι δεν υπάρχει.
Όπως πάντα οι New York Times που έχουν μεγάλη εμπειρία και στη διερευνητική δημοσιογραφία και στην περιήγηση στα αρχεία έχουν κάνει την πιο ωραία δουλειά και οι υπόλοιποι τη χρησιμοποιούν ως σημείο αναφοράς.
Τι ξεχώρισε λοιπόν, η μέχρι τώρα έρευνα των New York Times:

  • Μία αναφορά που καταγράφει τις πρώτες αντιδράσεις (pdf) ορισμένων κύκλων στη Μόσχα που θέλουν τη δολοφονία Κέννεντι συνομωσία της άκρας δεξιάς την οποία και θα επιχειρήσουν στη συνέχεια να “φορτώσουν” στη Ρωσία.
  • Τηλεγράφημα του FBI (pdf) που χρονολογείται στο 1964 το οποίο αφορά ένα ταξίδι του Όσβαλντ στο Μεξικό, με λεωφορείο, εβδομάδες πριν από τη δολοφονία. Η αναφορά περιλαμβάνει ακόμα και τα ονόματα όσων κάθονται στις θέσεις γύρω από εκείνον καθώς και μια λεπτομερή περιγραφή των ρούχων που φορούσε.
  • Σε μια αναφορά του διευθυντή του FBI Έντγκαρ Χούβερ καταγράφεται η ανησυχία του ότι η αμερικανική κοινή γνώμη δεν θα πίστευε ό,τι είχε γίνει γνωστό για τη δολοφονία. “Πρέπει να προσκομίσουμε αποδείξεις ότι αυτουργός ήταν ο Όσβαλντ”, γράφει.

Απ’όσα διαβάσαμε ξεχωρίσαμε πάλι από τους New York Times και τον Peter Baker που καλύπτει τον Λευκό Οίκο και έχει τεθεί επικεφαλής της έρευνας της συγκεκριμένης ιστορίας τις πρώτες εντυπώσεις του από τα αρχεία. Η εποχή της δολοφονίας ήταν μια περίοδος εμμονής με τον κομμουνισμό και τον Κάστρο αλλά και πολλών μυστικών. Πολύ ωραίες και εύστοχες παρατηρήσεις. Είναι πίσω από paywall αλλά η καλή δημοσιογραφία είναι πολύ ακριβό σπορ!

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς με τα αρχεία

Μπορείτε να τα χαζέψετε εδώ ενώ οι New York Times προσκαλούν όσους τα διαβάσουν και ανακαλύψουν κάτι ασυνήθιστο να το επισημάνουν στους δημοσιογράφους που ερευνούν το θέμα.

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου.