Όταν συγκλίνουν οι προκλήσεις

 

Η βδομάδα που πέρασε λειτούργησε ουσιαστικά σαν προεισαγωγή σε μια σειρά πυκνών ραντεβού της Ευρώπης. Χωρίς αίσθηση υπερβολής, μερικά απ’ αυτά μπορεί να αποβούν ραντεβού με την Ιστορία. Μετρήστε:

Δεν θα θέλαμε να πατήσουμε στο συναρπαστικό ναρκοπέδιο στο οποίο εξελίσσεται για την Τερέζα Μαίη, την Κυβέρνησή της αλλά και συνολικά την Μεγ. Βρετανία η συζήτηση στην Βουλή των Κοινοτήτων για το Brexit. Αν  και σοκάρει το γεγονός ότι στο γεμάτο παράδοση (αλλά και ουσία) αυτό καθίδρυμα ανακλήθηκαν στην τάξη (με 311 ψήφους έναντι 293) για προσβολή του σώματος/contempt υπουργοί της Κυβέρνησης : τεχνικά αυτό οφειλόταν στο ότι δεν δόθηκε στο σώμα η πλήρης νομική γνωμοδότηση που είχε στην διάθεσή της η Κυβέρνηση για την τελική ευθεία του Brexit. ουσιαστικά όμως η Βουλή επαναδιεκδίκησε (και ανέλαβε) τον έλεγχο της διαδικασίας από τα χέρια της κλονισμένης Κυβέρνησης Μαίη. Όμως, στην άλλη πλευρά της Μάγχης είχαμε αντίστοιχα βαρύ κλίμα. Στα επιτελεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου έχουν στηθεί μηχανισμοί 24ωρης παρακολούθησης όσο θα πλησιάζει η Τρίτη, 11 Δεκεμβρίου όπου (υποτίθεται ότι) θα ψηφισθεί η συμφωνία Λονδίνου/ΕΕ “27», μάλλον κλίνοντας προς την εκδοχή καταψήφισης/μη-συμφωνημένης διαχείρισης του Brexit. Δηλαδή, προετοιμασία για άτακτη αποχώρηση της Μεγ. Βρετανίας – “Here be monsters”που έγραφαν και οι αρχαίοι χάρτες!

Ακόμη πιο αιχμηρά, “έπεσε”η είδηση ότι το Δικαστήριο της ΕΕ – στην τωρινή φάση η εισήγηση του Γενικού Εισαγγελέα Κάμπος Σάντσες-Μπορδόνα  – με βάση αίτημα Σκωτσέζικου δικαστηρίου (Court of Session) που το κέντρισαν Βρετανοί βουλευτές, αποφάνθηκε πως η Μεγάλη Βρετανία θα μπορούσε (κατά το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, με ερμηνεία του διαβόητου άρθρου 50 της Συνθήκης ΕΕ) και μόνη της, χωρίς δηλαδή την σύμφωνη γνώμη των εταίρων, να ανακαλέσει την υποβληθείσα αίτηση για αποχώρηση από την Ένωση. Πρόκειται για μια μείζονα νομική προσέγγιση που θα σχολιάζεται επί χρόνια, καθώς σπάει την κλειστότητα του δικαίου της ΕΕ, λέγοντας ότι ο θεμελιώδης κανόνας του διεθνούς δικαίου (consensus contrarius) υπερέχει των Ευρωπαϊκών αυτοδεσμεύσεων – πάντως ανοίγει δρόμους για συνολική επανεξέταση του Brexit. Εν τω μεταξύ, σε μια τυπικά Βρυξελλιανού τύπου επιλογή, η Τερέζα Μαίη ενθαρρύνεται να αναβάλει την ψηφοφορία της 11ης Δεκεμβρίου…

Συγκρινόμενη με αυτήν την προοπτική, η “απλή”διαδικασία διαδοχής της Άνγκελας Μέρκελ στην ηγεσία του CDU – όχι όμως (ακόμη) στην Καγκελαρία – μπορεί να ακούγεται λιγότερο δραματική. Δεν είναι. Η Γερμανική Χριστιανοδημοκρατία είτε θα μετακινηθεί κάπως πιο συντηρητικά/δεξιά (αν επέλεγε την προτίμηση της ίδιας της Mutti Μέρκελ,, την Γ.Γ. του κόμματος Άννεγκρέτ Κράμπ-Καρενμπάουερ), είτε σαφώς δεξιότερα (αν προτιμούσε τον νυν υπουργό Υγείας 38χρονο Γιενς Σπαν, τον νεότερο των υποψηφίων – είχε εκλεγεί βουλευτής στα 22 του – που έχει την αδυναμία – για Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα σε συντηρητική κοινωνικά στροφή… – την ομολογημένη ομοφυλοφιλία του), είτε πολύ δεξιότερα (εδώ βρίσκεται ο προτιμώμενος από τον σεβαστικά ναφθαλινοποιημένο στην Προεδρία του Bundestag Βόλφγκανγκ Σώϋμπλε, 63χρονο Φρήντριχ Μερτς – αυτός έχει το μειονέκτημα, για την λουθηρανική Γερμανία, ότι είναι υπεραμειβόμενος δικηγόρος επιχειρηματικών κύκλων).

Στην πρώτη ψηφοφορία για εκλογή αρχηγού προηγήθηκε η ΑΚΚ, όπως είναι γνωστή η Γ.Γ. του κόμματος με 45,05%, με τον Φρήντριχ Μερτς στο 39,2% – ενώ ο Γιενς Σπαν περιορίστηκε σε 15,7%. Ακολούθησε δεύτερη ψηφοφορία προκειμένου να συγκεντρωθεί το 50%+1, με την οποία η ΑΚΚ με οριακή πλειοψηφία 51,75% εξελέγη στην ηγεσία στην θέση της Ανγκελας Μέρκελ – που είχε αποχαιρετήσει με μεσογειακή σχεδόν συγκίνηση.

Το πού θα οδηγηθεί η Ευρωπαϊκή πορεία της Γερμανίας, άρα… η Ευρώπη, έχει άμεση σύνδεση με το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας. Και ιδιαίτερο ενδιαφέρον – όχι;

Συγκρινόμενη με τα δυο αυτά, πρώτα μέτωπα, η συνεχιζόμενη αναταραχή των “κίτρινων γιλέκων»/gilets jaunes στην Γαλλία του (άλλοτε, μέχρι προ ολίγου…) πολλά υποσχόμενου Προέδρου Μακρόν, δείχνει να κινείται σε δεύτερο πλάνο. Καθώς μάλιστα ο Μακρόν επέλεξε τακτική υποχώρηση (κωλοτούμπα θα έλεγαν οι δικοί μας)/ανάκληση της φορολογίας καυσίμων που έβαλε φωτιά (κυριολεκτικά) στην πάντα εύφλεκτη Γαλλία.

Ασφαλώς, δε, ηχεί περίπου σαν αποκλιμάκωση του σασπένς των τελευταίων εβδομάδων η βαθμιαία υποχώρηση (κωλοτούμπα κι εδώ, θάλεγαν πάλι οι δικοί μας) της Ρώμης από την υψηλού προφίλ κόντρα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον Προϋπολογισμό 2019. Τόσο ο επικεφαλής της Λέγκας Ματέο Σαλβίνι που ήταν ο πλέον εμπρηστικός, όσο κι εκείνος των 5 Αστέρων Λουϊτζι Ντι Μάϊο που πήγαινε να λειτουργήσει ως ΥΠΟΙΚ, έκαναν ένα-δυο βήματα πίσω. Αφήνοντας την καυτή πατάτα της σταδιακής υποχώρησης στον ΥΠΟΙΚ Τζιοβάννι Τρία (ο οποίος βρισκόταν στα πρόθυρα παραίτησης από την πίεση) και τον Πρωθυπουργό Τζιουζέππε Κόντε. Οι Βρυξέλλες πήραν πίσω τους υψηλούς τόνους, την άμεση αναφορά σε κυρώσεις κοκ – και θυμήθηκαν την συμβουλή του μακαρίτη Μιττεράν “Δώστε χρόνο στον χρόνο». Θα δείξει.

Και μ’ αυτό ακριβώς το φόντο, φθάνει στην Κορυφή της 13ης/14ης Δεκεμβρίου το πολυταλαιπωρημένο σχέδιο για ενίσχυση της Ευρωζώνης. Το οποίο ποιος θυμάται ότι ξεκίνησε με πρωτοβουλία Μακρόν; ότι συνοδεύθηκε από συμπόρευση Μέρκελ; ότι κατατέθηκε με νωπή κίνηση Ολαφ Σόλτς/Μπρυνό Λεμαίρ; Το “κρατάτε μικρό καλάθι”φαίνεται αυτήν την στιγμή η καλύτερη συμβουλή.

Αντώνης Παπαγιαννίδης

Ιδιότυπη ευρωπαϊκή σοφία

Ιερώνυμου Μπος, Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων. Λεπτομέρεια (η σοφή κουκουβάγια)

Αμα δεν είχε επικρατήσει η – εύλογη , αυτονόητη – αρχή του εντυπωσιασμού στην «Ευρωπαϊκή εβδομάδα» που κλείνει (είναι τόσο άνευρα τα Ευρωπαϊκά για την κοινή γνώμη, που μόνον κάτι δραματικό η θεωρούμενο δραματικό κατορθώνει να κρατήσει την προσοχή), η Ελληνική περίπτωση θα είχε καταγραφεί περισσότερο κι από την συνέχιση του Ιταλικού δράματος ή την βραδυπορία του Brexit.

Τι εννοούμε; Εκείνο που αναδείχθηκε με την χωρίς επιφυλάξεις αποδοχή του Ελληνικού προϋπολογισμού στα πλαίσια της αξιολόγησης των προϋπολογισμών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν η ανάγκη της ΕΕ να προσπεράσει την εποχή, όπου η Ελλάδα ήταν συνεχώς επανερχόμενο Ευρωπαϊκό πρόβλημα: Η Ελλάδα… σπρώχθηκε έξω από την εποχή των Μνημονίων, και παρακαλείται να μείνει εκεί, «εκτός κόκκινης ζώνης». Ταυτόχρονα, η μακρά λίστα από προβλήματα στην μετα-Μνημονιακή πορεία (από την πορεία των ιδιωτικοποιήσεων μέχρι τον ρυθμό προσλήψεων στην ΑΑΔΕ, με αληθινή αιχμή το πρόβλημα των «κόκκινων δανείων» των τραπεζών) της Έκθεσης μετα-Μνημονιακής παρακολούθησης δείχνει ότι υπό μια άλλη έννοια η Ελλάδα μένει προσεκτικά σε τρυβλίο/Petri dish, κάτω από το μικροσκόπιο. Με άλλα λόγια, η Ελληνική περίπτωση έχει διπλή διάσταση: από την  μια μεριά είναι σε τυπική/επιβεβλημένη κανονικότητα ενόσω μένει εντός δημοσιονομικών στόχων, όπως κι αν αυτοί επιτυγχάνονται (γι αυτό και η διατήρηση της προσωπικής διαφοράς στους παλαιούς συνταξιούχους ήταν εφικτή), από την άλλη μένει στο μικροσκόπιο (αλλά, για να μην διαταραχθεί η προηγούμενη διάσταση, η μόνη συνέπεια των επιφυλάξεων ήταν η μη-ελευθέρωση της πρώτης επιστροφής κερδών των Κεντρικών Τραπεζών από τα Ελληνικά ομόλογα – κάποια 600 εκατ. ευρώ «ελεύθερα» – για μετά την νέα χρονιά). Δηλαδή αποδραματοποίηση. Και έξοδος από την – τραγικά ενσωματωμένη στην Ελληνική δημόσια συζήτηση… – εποχή της υπαγόρευσης πολιτικής.

Στο αντίθετο άκρο της ίδιας διαδικασίας – βέβαια με ασύγκριτα μεγαλύτερα μεγέθη – αφέθηκε να περιέλθει η Ιταλία. Τι εννοούμε; Η απόρριψη του Ιταλικού προϋπολογισμού, κίνηση δραματοποίησης, έγινε με επίγνωση του ότι τα βήματα μεχρις ότου υπάρξει πραγματική κύρωση για την Ιταλία – από το πάγωμα κονδυλίων Ευρωπαϊκών Ταμείων μέχρις επιβολής προστίμου έως 0,5% του Ιταλικού ΑΕΠ, δηλαδή κοντά 10 δις ευρώ – είναι βήματα που επιτρέπουν αναμέτρηση των δυο πλευρών. Και αναζήτηση εκτόνωσης. Και αμοιβαίο ζύγιασμα όχι τόσο αρχών – εθνική κυριαρχία για το Ιταλικό πολιτικό σύστημα σε μια λογική που θυμίζει εποχή Βαρουφάκη/2015, τήρηση των κανόνων του Σύμφωνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για την ΕΕ – όσο πολιτικών ισορροπιών: πορεία προς τις κάλπες των Ευρωεκλογών για Σαλβίνι/Ντι Μάϊο για την Ιταλία, χρόνος ανασύνταξης στην Γερμανία και την Γαλλία για την «Ευρώπη».

Ενώ δηλαδή στην (μικρή) Ελληνική περίπτωση έχουμε αποφασιστική (από πλευράς Ευρώπης) κανονικοποίηση, με διατήρηση ωστόσο κεντριού προειδοποίησης, στην (πολύ μεγαλύτερη) Ιταλική περίπτωση υπάρχει αποδοχή από τους κεντρικούς μηχανισμούς του ενδεχόμενου σύγκρουσης, αλλά με επίγνωση ότι τα βήματα που μεσολαβούν είναι τόσα/τέτοια που να επιτρέπουν εκτόνωση. Βέβαια – προσοχή! – όλα αυτά γίνονται υπό το δυσάρεστο βλέμμα των αγορών. Οι οποίες γενικώς δεν τις παρακολουθούν τις λεπτές ισορροπίες των Ευρωπαϊκών. “Red light flashing”, που λένε οι του χώρου.

Αντίθετα, στην ζώνη του αληθινά κόκκινου έχει περιέλθει η πορεία προς το Brexit. Όπου – θα μείνουμε σ’ αυτό από Ευρωπαϊκής πλευράς, αφήνοντας την Τερέζα Μαίη στις δικές της αναζητήσεις και τους Εργατικούς στο όνειρο εκλογών – επιλέγεται η χορήγηση μακρού διαστήματος προσαρμογής ίσως και σχεδόν δυο χρόνια για να αμβλυνθεί η επίπτωση του σοκ. «Δώστε χρόνο στον χρόνο», θάλεγε ο Πρόεδρος Μιττεράν: άλλη μια πλευρά της ιδιότυπης ευρωπαϊκής σοφίας, όπου ο καθένας ανακαλύπτει το κόστος, οι δε «λύσεις» αναζητούν τον εαυτό τους.

Αντώνης Παπαγιαννίδης

Λιγότερο ή περισσότερο ευρωκεντρικά

Δύσκολα η «Αμερικανική διάσταση» θα φύγει από τα Ευρωπαϊκά πράγματα. Δείτε: morning raid/αιφνίδια έφοδος, τύπου επιδρομής, στα γραφεία Μονάχου της (Αμερικανικής, διεθνούς) BlackRock. Το αντικείμενο της έρευνας είναι ένα μεγάλο (“larger than life”) φορολογικό σκάνδαλο, υπολογιζόμενου ύψους 55 δις ευρώ: βέβαια, με κεφάλαια υπό διαχείριση ύψους άνω των 5,6 τρισεκατομμυρίων, η BlackRock θα μπορούσε να το δει ψύχραιμα. Όμως… πρόεδρος της BlackRock Γερμανίας τυχαίνει να είναι ο Φρήντριχ Μέρτς, που υποτίθεται ότι είναι ο προτιμώμενος από την κομματική βάση διάδοχος της Άνγκελας Μέρκελ (οι συνεδριακές διαδικασίες της CSU αρχίζουν σε λιγότερο από ένα μήνα). Η ως άνω βάση δεν είχε συγκινηθεί έως τώρα με τον στενότατο δεσμό του Μέρτς με τον επιχειρηματικό κόσμο, πλην όμως τώρα ακούγονται τριγμοί – κι ας δίνεται επισήμως η εξήγηση ότι τα γεγονότα του φορολογικού σκανδάλου (που εμπλέκει και μια ντουζίνα τραπεζών, δι Ευρωπαϊκά) προηγήθηκαν της θητείας Μέρτς.
Εν τω μεταξύ, πιο «Ευρωκεντρικά» το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα/ΕΛΚ-ΕΡΡ, συνήλθε στο Ελσίνκι για να… μην εκλέξει επικεφαλής της καμπάνιας του προς τις Ευρωεκλογές και υποψήφιο για την Προεδρία της Επιτροπής/SpitzenKanditat τον αμφιτρύωνα (και πρώην υπουργό Ευρωπαϊκών Θεμάτων (2011-12), ύστερα πρωθυπουργό (2014-15) της Φινλανδίας), 50χρονο Αλεξ Στούμπ, αλλά τον έκπαλαι γνώριμο της Ελλάδας, από τις αυστηρές του τοποθετήσεις απέναντι στα διαδοχικά Προγράμματα «διάσωσης» 46χρονο Μάνφρεντ Βέμπερ (Βαυαρός/CSU, Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΕΛΚ από το 2014). Aπογείωση, η καταγγελία ως ψεύτη στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου κατά του ομιλήσαντος Αλέξη Τσίπρα (τον οποίο κατά τα αλλα θεώρησε και «μείζον πρόβλημα ως κομμουνιστή») , με επέκταση τον χαρακτηρισμό όσων είχαν τότε χειροκροτήσει ως «εξτρεμιστών της Ευρώπης» . Στην τωρινή φάση, ο Βέμπερ προσέρχεται με την λογική «χτίζω γέφυρες και επιτυγχάνω συναινετικές αποφάσεις». Η ίδια προσέγγιση τον κάνει να είναι υπέρμαχος της παραμονής στο ΕΛΚ του Ουγγρικού Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν, παρά την έναρξη διαδικασίας εναντίον της Ουγγρικής Κυβέρνησης από το Ευρωκοινοβούλιο για παράβαση θεμελιωδών δικαιωμάτων, της ανεξαρτησία ςτης Δικαιοσύνης κοκ.
Η πλευρά των υπό δεινή πίεση Σοσιαλδημοκρατών /PES πήγε τα πράγματα με χαμηλότερο προφίλ: SpitzenKandidat ο (Ολλανδός) πρώην ΥΠΕΞ, νυν Αντιπρόεδρος της Επιτροπής 57χρονος Φρανς (Φρανσίσκους Κορνέλις Γκεράρδους Μαρία) Τίμμερμανς. Σιγά-σιγά, το τραπέζι των Ευρωεκλογών στήνεται π.χ. με τον Αλέξη Τσίπρα να καλείται να κάνει ένεση ενθουσιασμού στους συνέδρους του SPD, στην Γερμανία.
Ακόμη πιο κοντά στο κέντρο των Ευρωπαϊκών διαδικασιών, το Eurogroup της 6ης Νοεμβρίου προθεσμία, διέψευσε όσους θεωρούσαν ότι θα επιχειρηθεί συμβιβαστική λύση στο θέμα του Ιταλικού Προϋπολογισμού. Σε σύσκεψη όπου ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, βλέποντας τον Ιταλό ΥΠΟΙΚ Τζιοβάννι Τρία να πνίγεται από τα μικρόφωνα και να τυφλώνεται από τα φλας των δημοσιογράφων, ακούστηκε να μουρμουρίζει «that used to be me»/ «εγώ ήμουνα σ’ αυτήν την θέση, πριν» ο προεδρεύων Μάριο Σεντένο ανακοίνωσε ότι δόθηκε στην Ιταλία προθεσμία μιας εβδομάδας – δηλαδή λιγότερο από την μέχρι 21 Νοεμβρίου που λειτουργεί γενικά – προκειμένου να καταθέσει νέο Προϋπολογισμό και «αναθεωρημένο δημοσιονομικό πλαίσιο σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή». Ύστερα, φάνηκε ότι η ουσιαστική προθεσμία λήγει σήμερα, 9 Νοεμβρίου. Το μελίσσι των ανταποκριτών Βρυξελλών βουίζει. Ο Κλάους Ρέγκλινγκ του ESM (με ποια ιδιότητα; Ίσως του μέλλοντος να υποδεχθεί κάποια στιγμή ως «πελάτη» την Ιταλία.!..) φρόντισε να δηλώσει ότι «μπορεί να μην είμαστε Ομοσπονδία, αλλά έχουμε διαμοιρασμένη κυριαρχία σε μια σειρά από θέματα».  
Πάντως, η «εποχή των Ιταλών» στην ΕΕ συνεχίζεται: με τον Μάριο Ντράγκι υπ’ ατμόν από την ΕΚΤ, διάδοχος της (Γαλλίδας) Ντανιέλ Νουϊ στον SSM – τον επόπτη των τραπεζών – προκρίθηκε ο (Ιταλός) Αντρέα Ενρία – έως τώρα πρόεδρος της ΕΒΑ/Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής.
Ιδεώδες φόντο, όλα αυτά, για την υπό εξέλιξη προεκλογική πορεία προς τις Ευρωεκλογές του Μαΐου 2019…

Αντώνης Παπαγιαννίδης

E.E.- Κωδικός: Αποδραματοποίηση

Ακριβώς επειδή τα Ευρωπαϊκά πράγματα έχουν συνήθως γκρίζα χρώματα, επειδή δεν καταφέρνουν να εμπνεύσουν, η γι αυτό “Ευρώπη” χαίρεται όταν μπορεί να βάλει λίγο δράμα στην σκηνή, λίγα χρώματα στην διαχείριση των πραγμάτων. Ακριβώς επειδή η Γερμανική πολιτική σκηνή λειτουργούσε παραδοσιακά σε ληθαργικούς ρυθμούς, οι ενέσεις έντασης – ακόμη και το κλίμα σοκ – γίνονται δεκτές με θετική διάθεση.

Ως ένα σημείο, όμως! Γιατί, τώρα τελευταία, το πολλά χρώματα και το περισσό δράμα δείχνουν να λειτουργούν αποδιαρθρωτικά. Οπότε βλέπουμε ένα εσπευσμένο μάζεμα: άλλο είναι να φθάσουμε στις Ευρωεκλογές με ζωηρή αντιπαράθεση (το στοίχημα Μακρόν για διχοτομία λαϊκιστών/αντι-λαϊκιστών, αντί της “παλιάς” Δεξιάς-Αριστεράς), άλλο όμως να καταλήξουμε και με το απρόβλεπτο επι σκηνής!

Έτσι, οι “Βρυξέλλες” σαν να αντελήφθησαν ότι αν επιχαίρονταν να δείξουν κυριαρχία απέναντι στον Ιταλικό Προϋπολογισμό και να διδάξουν δια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου ότι pacta sunt servanda, καταλήγουν απλώς να… κάνουν την καμπάνια της Λέγκας και του Ματέο Σαλβίνι. Η ατάκα Σαλβίνι “Και 12 επιστολές να στείλουν μέχρι τα Χριστούγεννα, ο Προϋπολογισμός [της Ιταλίας] δεν αλλάζει” διαμορφώνει ήδη την δική του εκστρατεία ενόψει των Ευρωεκλογών του Μαΐου 2019, με τον πλέον ωμό τρόπο. Και τούτο την στιγμή που και ο Πρωθυπουργός Κόντε και ο ΥΠΟΙΚ Ντι Μάιο πάσχιζαν να αφήσουν χώρο για συμβιβαστική προσέγγιση: αφενός η παραδοχή ότι το έλλειμμα 2,4% του ΑΕΠ θα. μπορούσε να συμπιεσθεί (αλλά μέχρι το 2%…), αφετέρου με την αναφορά σε μείωση μεν των ελλειμμάτων αλλά σε ορίζοντα 4ετιας, η Ρώμη επιχειρούσε να αποφευχθεί ο εκτροχιασμός. Ε, σ’ αυτό ήρθε να συμπαραταχθεί η χρονική προθεσμία 3 εβδομάδων που έδωσαν οι Βρυξέλλες (για να συζητηθεί το ζήτημα). Σ’ αυτό και η παραίνεση του – Προέδρου της ΕΚΤ, αλλά και πολύπειρου περί τα Ιταλικά ζητήματα – Μάριο Ντράγκι “να πέσουν οι τόνοι” και να δειχθεί “αυτοσυγκράτηση από την Ιταλία”. Και, συνεχίζουμε να το επισημαίνουμε, η (σχετική) έκλειψη  των αστέρων των Βρυξελλών (Γιουνκέρ, Μοσκοβισί) από το θέμα.

Πριν προχωρήσουμε σε άλλα μέτωπα αποδραματοποίησης, μια ακόμη επισήμανση: η υφέρπουσα τάση να θεωρηθεί ότι η παραπομπή (από Βρυξέλλες/Φρανκφούρτη) του θέματος της Ιταλίας στην “πειθαρχία των αγορών” θα αποτελούσε πιο ασφαλή πολιτικά διαχείριση, μάλλον υποτιμά την προθυμία εκτροπής του πολιτικού λόγου της Λέγκας αλλά και των 5 Αστέρων, προς αντικαπιταλιστική/αντιΕυρωπαϊκή λογική…

Μέτωπο αποδραματοποίησης φαίνεται να επιχειρείται να στηθεί και στην Γερμανία. Όπου “χωνεύεται” ενόψει των μεθαυριανών εκλογών στην Έσση το ότι, σε τοπικό έστω επίπεδο (αν και ένα τοπικό επίπεδο που περιλαμβάνει την Φρανκφούρτη…), διαμορφώνεται ένα σκηνικό όπου στην ψαλίδα 20%-25% βρίσκονται  πλέον τρία κόμματα: η ψαλιδισμένη CDU, οι σε κατακόρυφη άνοδο Πράσινοι και οι σε ηχηρή υποχώρηση SPD. Ενώ όμως στον μη-Γερμανικό Τύπο δίνεται η εικόνα “αυριανής” κατάρρευσης – έξωσης της Άνγκελας Μέρκελ, αποχώρησης της SPD από τον GroKo/Μεγάλο Συνασπισμό, ενδεχόμενα Κυβέρνησης μειοψηφίας κατά Σώϋμπλε – τα πράγματα στην Γερμανία ακούγονται πιο συγκρατημένα. Ήδη, η επικεφαλής του SPD Αντρέα Νάλες φθάνει στις κάλπες της Έσσης δηλώνοντας ότι “δεν θα κριθεί” από το εκεί αποτέλεσμα. Στο Συνέδριο του CDU (τον Δεκέμβριο) δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι η Άνγκελα Μέρκελ θα απωθηθεί από την Προεδρία του κόμματος (“Δεν έχω κουραστεί από την θέση”), ακόμη και μετά την αποτυχία της να επανεκλέξει τον “δικό της” Φόλκερ Κάουντερ επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της CDU.

Δραματοποίηση μετά τις κάλπες στην Έσση θα έχουμε μόνον άμα (α) οι Πράσινοι προσπεράσουν την SPD, αισθητά δε και (β) άμα τεθεί ζήτημα εκεί τοπικής Κυβέρνησης συνεργασίας Rot-Gruen, δηλαδή SPD-Πρασίνων, αλλά με πρωθυπουργό τον (αξιόλογο και μετρημένο) Ταρίκ Αλ-Ουαζίρ, επικεφαλής των Πρασίνων/Buendnis ’90. Κι εδώ, λοιπόν, τα πράγματα θα πάνε σιγά-σιγά…

Δεν έχει σχέση με τα παραπάνω, αλλά κρατήστε εκείνο που είπε για τα Ελληνικά θέματα – την περικοπή ή μη των συντάξεων, που έχει γίνει πλέον ΤΟ ζήτημα προς συζήτηση παρ’ ημιν όταν τα σκάνδαλα αφήνουν χώρο! – ο καλός μας Κλάους Ρέγκλινγκ του ESM: “Το κοιτάζουμε. Το συζητούμε. Το εξετάζουμε”. Δεν ενθουσιάζουν τα ευρωπαϊκά. Αλλά έχουν τον τρόπο τους. [Και το Brexit; θα ρωτήστε. Α, εδώ η Κυβέρνηση Μαίη πάει από την μια μέρα στην άλλη. Αρκεί αυτό; Δείχνει να αρκεί].

Αντώνης Παπαγιαννίδης

Η ετερογονία των σκοπών στη θεσμική Ευρώπη

Pieter Bruegel (the elder), Η σφαγή των αθώων. c. 1565-67)

Για μιαν ακόμη φορά, η θεσμική δομή της ΕΕ βρέθηκε την βδομάδα που πέρασε να ανακόπτει την προσπάθεια επίλυσης συγκεκριμένων – σημαντικών – αδιεξόδων. Στην άτυπη Κορυφή του Ζάλτσμπουργκ, μέτωπα όπως του Μεταναστευτικού (που συνειδητά τέθηκε από την Αυστριακή Προεδρία σε φόντο ασφάλειας) και της τελικής διεκπεραίωσης του Brexit (όπου οι χρόνοι για να υπάρξει λειτουργική συμφωνία για την σχέση ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου εξαντλούνται) δεν κατορθώθηκε να προωθηθούν – γιατί;

Η αυστηρή θεσμική λειτουργία/η διαφύλαξη της «κλειστής» λειτουργίας του Κοινοτικού/Ενωσιακού Δικαίου απέκλεισε την αναζήτηση ελαστικών λύσεων για το Brexit: η υπόθεση του συνόρου στην Ιρλανδία, που θα προκύψει αναγκαστικά άμα τηρηθεί η επιλογή της μη-συμμετοχής στην Ενιαία Εσωτερική Αγορά, είναι η πιο χαρακτηριστική πτυχή. όμως ήδη ο όγκος των συμβιβασμών που θα απαιτούσε ένα λειτουργικό Brexitεξαντλεί τον χρόνο. Το Λονδίνο άγεται σε αδιέξοδο, το Brexit-χωρίς-συμφωνία δεν μπορεί να αποκλειστεί. Η αντίστροφη διάσταση της θεσμικής λειτουργίας, δηλαδή η ανυπαρξία λειτουργικής δεσμευτικότητας για τα Κράτη μέλη των κανόνων που επιχειρούν να ρυθμίσουν το Μεταναστευτικό οδήγησαν στο «δεν έγιναν επαρκείς υποχωρήσεις» και στο να μείνει χωρίς ουσιαστική πρόοδο ακόμη και η (δεκτή απ’ όλους  ως απαραίτητη) τροποποίηση του καθεστώτος του ηλικίας 15 ετών Κανονισμού Δουβλίνου-2, που ουσιαστικά αφήνει στα χέρια του Κράτους πρώτης εισόδου στην ΕΕ την ευθύνη διαχείρισης του Μεταναστευτικού.

Αυτή η συνειδητοποίηση δεν ήρκεσε ώστε να πείσει τον Ελληνα Πρωθυπουργό, στην ίδια Κορυφή, ότι προτάσεις όπως για την δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας (με χρηματοδότηση από τον Κοινοτικό Προϋπολογισμό, ίδια μέσα, λειτουργία άμεσης επέμβασης…) δύσκολα θα περνούσαν από τον χώρο της συγκυριακής/συμβολικής πρωτοβουλίας (βαριά σκιά της πυρκαγιάς στο Μάτι, αλλά και συνολικά των πυρκαγιών «νέας εποχής» από Πορτογαλία μέχρι Σουηδία) σε εκείνον της λειτουργικής λύσης.

Σε εντελώς άλλο μήκος κύματος, η πρωτοβουλία του Ζαν-Λυκ Μελανσόν να προτείνει υποψηφιότητα του ημέτερου Γιάνη (ένα «ν») Βαρουφάκη για συμμετοχή από πλευράς Ευρωπαϊκής Αριστεράς στην διαδικασία του Spitzenkandidaten για ανάδειξη Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πριν 5 χρόνια, στην ίδια διαδικασία από την ίδια θέση είχε συμμετάσχει ο Αλέξης Τσίπρας…. Η διάσταση αυτή (του ορισμού Προέδρου της Ευρω. Επιτροπής, όχι της επανεμφάνισης Γ. Βαρουφάκη) έχει το ενδιαφέρον της: θα επανέλθουμε.

Αντώνης Παπαγιαννίδης

Μία ακόμη δύσκολη μέρα για την Τερέζα (και έρχονται και άλλες)

Η Τερέζα Μέι, αφού πέρασε ένα δύσκολο βράδυ στο Στρασβούργο με τους ευρωπαίους ηγέτες, και ένα ακόμη δυσκολότερο πρωινό με τον ευρωσκεπτικιστικό Τύπο της χώρας της, έκανε δήλωση καταγγελίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι δεν τη σέβονται, και πως ενώ οι μέρες πλησιάζουν για το Brexit (189 έχουν μείνει), ο Μισέλ Μπαρνιέ απλώς απορρίπτει προτάσεις αντί να καταθέτει τις δικές του.
Τίποτε από όσα συνέβησαν τις τελευταίες δύο μέρες δεν είναι πρωτοφανές. Το αντίθετο. Η Τερέζα Μέι κακοπερνάει πάντα στις Βρυξέλλες, ο βρετανικό Τύπος αγαπά να περιγράφει στιγμές ταπείνωσης της, και η ίδια καταφεύγει κατά καιρούς σε εντυπωσιακές δηλώσεις που απευθύνονται περισσότερο στο εκλογικό της κοινό και πολύ λιγότερο στις Βρυξέλλες.
Το πραγματικό πρόβλημα της Μέι δεν είναι οι Βρυξέλλες (που έτσι κι αλλιώς δεν τη βοηθάνε), αλλά οι αριθμοί στο Westminster. Το σχέδιο της δεν αρέσει σε κανέναν. Οι ευρωσκεπτικιστές βουλευτές πιστεύουν ότι αποτελεί συνέχιση παραμονής, οι φιλοευρωπαϊστές ότι είναι ασαφές και συνιστά “τυφλό” Brexit.
Στη βρετανική Βουλή θα υπάρξουν πιθανότατα και οι επόμενες πραγματικές εξελίξεις για το Brexit, και όχι στα διαγγέλματα της πρωθυπουργού.

Θύμιος Τζάλλας

Τι συμβαίνει τώρα με το Brexit

 

Οι σχετικές με το Brexit ψηφοφορίες που διεξάγονται στο βρετανικό κοινοβούλιο, και για τις οποίες διαβάζουμε το τελευταίο διάστημα, δεν αφορούν τις Βρυξέλλες. Είναι νόμοι με τους οποίους το βρετανικό κράτος ετοιμάζεται για την επόμενη μέρα του Brexit.

Όμως, οι φιλοευρωπαϊκές πτέρυγες και στα δύο Σώματα της Βουλής (μη αιρετοί Λόρδοι και εκλεγμένοι βουλευτές) βρίσκουν ευκαιρία για να προτείνουν τροπολογίες που ακυρώνουν στην πράξη το σκληρό Brexit.

Αυτό συνέβη με τον Νόμο Αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση που αντικαθιστά τον Νόμο Ένταξης στην ΕΟΚ το 1972. Οι Λόρδοι εξέτασαν το νομοσχέδιο και έστειλαν 15 τροπολογίες στους βουλευτές. Η Βουλή των Λόρδων είναι φιλοευρωπαϊκή και σε αντίστοιχο πνεύμα ήταν και οι τροπολογίες της. Προβλέπουν για παράδειγμα, συμμετοχή στην Τελωνειακή Ένωση, συνέχιση της δικαιοδοσίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και άλλα πολλά.

Οι βουλευτές καταψήφισαν τις τροπολογίες. Μεσολάβησε μάχη, αφού η Τερέζα Μέι συνάντησε στο γραφείο της, και ενώ η συνεδρίαση βρισκόταν σε εξέλιξη, τους περίπου 12 διαφωνούντες του κόμματος της. Η πρωθυπουργός υποσχέθηκε ότι οι βουλευτές θα έχουν ουσιαστικό λόγο στην τελική συμφωνία αποχώρησης. Θα μπορούν δηλαδή να στείλουν την κυβέρνηση πίσω στις Βρυξέλλες, ώστε η Μέι να πετύχει καλύτερους όρους. Στην Ελλάδα είχαμε μία αντίστοιχη συζήτηση για τη συμφωνία με την FYROM. Η Μέι μπορεί να υπογράφει διεθνείς συνθήκες χωρίς την ανάμειξη του κοινοβουλίου, αλλά στην περίπτωση του Brexit, οι βουλευτές θέλουν να την αναγκάσουν να τους ακούσει.

Ποια είναι όμως η “τελική συμφωνία αποχώρησης”. Είναι κείμενο συμφωνίας στο οποίο οι δύο πλευρές κατέληξαν τον Δεκέμβριο του 2017. Περιγράφει τους όρους αποχώρησης, αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί, αφού εκκρεμεί το ζήτημα της Βορείου Ιρλανδίας (εδώ από το Fact ποιο είναι το πρόβλημα). Εφόσον οι δύο πλευρές καταλήξουν, η συμφωνία θα έρθει στη Βουλή το φθινόπωρο.

Η Μέι γλίτωσε την ήττα, σε αντίθεση με τον Κόρμπιν τον οποίον αγνόησαν 90 φιλοευρωπαϊστές βουλευτές του κόμματος του (ανάμεσα τους έξι σκιώδεις υπουργοί που στη συνέχεια παραιτήθηκαν) και υπερψήφισαν την τροπολογία που προέβλεπε συμμετοχή στην ΕΕ αλά Νορβηγία.   

Ο δρόμος για την κυβέρνηση είναι μακρύς, αφού και άλλοι νόμοι για το Brexit έρχονται προς ψήφιση, με πρώτον στη σειρά αυτόν που θα ρυθμίζει τις εμπορικές σχέσεις της Βρετανίας μετά το Brexit. Προκειμένου μάλιστα η Μέι να εξασφαλίσει την συναίνεση των διαφωνούντων, τους διαβεβαίωσε ότι “θα έχουν πολλές ευκαιρίες” να την καταψηφίσουν στο μέλλον. Υπόσχεση ενδεικτική του ότι όταν προσπαθεί να κερδίσει πολιτικό χρόνο, η Μέι  εισπράττει κάθε φορά 2-3 εβδομάδες το πολύ.

Η εβδομάδα σε μία δημοσκόπηση: Τα 2/3 των  Βρετανών πιστεύουν ότι η πρωθυπουργός τους τα έκανε μαντάρα με το Brexit.

Θύμιος Τζάλλας

Brexit: η εβδομάδα 17-23 Φεβρουαρίου 2018

H Μέι μάζεψε όλους τους υπουργούς στην πρωθυπουργική θερινή κατοικία στο Τσέκερς, ώστε να συμφωνήσουν επιτέλους τον τρόπο εξόδου που θα ζητήσουν από την ΕΕ. Μερικές ώρες νωρίτερα, οι Βρυξέλλες απέρριψαν τη γενική αρχή του σχεδίου που παρουσιάστηκε στους υπουργούς. Επειδή οι Βρετανοί είναι πολύ απασχολημένοι με την εσωτερική τους σύγκρουση, υπάρχει η γενικευμένη αίσθηση ότι μόλις συμφωνήσουν μεταξύ τους, θα συναινέσει και η ΕΕ. Δεν είναι έτσι, και όσα συνέβησαν χθες και σήμερα, μας το θυμίζουν.

Λίγες μέρες πριν τη συνάντηση των κορυφαίων υπουργών, οι σκληροπυρηνικοί Brexiteers Τόρις έστειλαν στην πρωθυπουργό προειδοποιητική επιστολή, την οποία οι Remainers σύντροφοί τους, χαρακτήρισαν ως “σημείωμα για λύτρα“). Ο Μπόρις Τζόνσον είπε ότι οι διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες είναι σε μαύρο χάλι, και ο Ντέιβιντ Ντέιβις καθησύχασε τον κόσμο δηλώνοντας ότι η Βρετανία δεν θα γίνει Mad Max μετά το Brexit.  

Οι ηγέτες της ΕΕ συναντιούνται σήμερα στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν πώς θα μειώσουν τους ευρωβουλευτές στη μετά Brexit εποχή, και το σημαντικότερο, τι θα κάνουν με τη μείωση των κονδυλίων όταν φύγουν οι Βρετανοί και η συνεισφορά τους.

Αυτά γίνονται στις επίσημες διαπραγματεύσεις. Παράλληλα με το ασαφές επίσημο Brexit, εξελίσσεται μία άλλη, πολύ πιο χειροπιαστή έξοδος, αποτέλεσμα της αβεβαιότητας στη Βρετανία. Δεν είναι όμως οι Βρετανοί που φεύγουν, αλλά οι Ευρωπαίοι οι οποίοι εγκαταλείπουν πλέον το Ηνωμένο Βασίλειο με ρυθμούς ρεκόρ.

Η εβδομάδα σε μία δήλωση

Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ: “Δεν είμαι ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, αλλά θα ήταν καλό για τη χώρα να ήμουν“.

 

Brexit: η εβδομάδα που πέρασε, 28 Οκτωβρίου-3 Νοεμβρίου

“Πόσο “British” αν το Brexit σταματήσει όχι με πολιτικά ή οικονομικά επιχειρήματα, αλλά εξαιτίας ενός σεξουαλικού σκανδάλου “, τουίταρε ο Νικ Κόεν του Observer, συνοψίζοντας το κλίμα των ημερών.

Προς το παρόν δεν υπάρχει Brexit, αλλά μία λίστα excel που κυκλοφορεί στο ίντερνετ με τους 35 Τόρις βουλευτές, και την καταγγελία για σεξουαλική παρενόχληση δίπλα από το όνομα τους. Η Τερέζα Μέι έχασε ήδη έναν από τους ελάχιστους συμμάχους της, τον Μάικλ Φάλον, κλασική περίπτωση καθόλα ευυπόληπτου κυρίου που παραιτήθηκε γιατί άγγιξε το γόνατο μίας δημοσιογράφου πριν από 15 χρόνια. Με δεδομένο ότι άλλοι αρνούνται τέρατα, είναι μάλλον παράξενο ολόκληρος υπουργός Άμυνας να πηγαίνει αδιάβαστος για ένα χάδι. Σήμερα μάθαμε ότι θύμα του υπήρξε και η Άντρια Λίντσομ, υποψήφια αρχηγός του κόμματος πρόσφατα, και τοπ Brexiteer.

Ενώ η κοινή γνώμη ασχολείται με το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης, οι Συντηρητικοί έχουν εγκαινιάσει και επισήμως τη νέα τους κοινοβουλευτική τακτική. Δεν συμμετέχουν σε ψηφοφορίες τις οποίες ξέρουν ότι θα χάσουν. Αυτό δίνει στον Κίαρ Στάρμερ, σκιώδη υπουργό Brexit τη δυνατότητα να υποχρεώνει τη Μέι σε σημαντικές παραχωρήσεις. Η κυβέρνηση καλείται τώρα να δώσει στη δημοσιότητα τις εκθέσεις της για τις επιπτώσεις του Brexit.

Αν οι εκθέσεις είναι πάντως σαν αυτή της Παγκόσμιας Τράπεζας, δεν θα υπάρξει πρόβλημα: η Βρετανία εξακολουθεί να είναι καλύτερο μέρος για τις επιχειρήσεις, σε σχέση με τη Γαλλία και τη Γερμανία. Και για δουλειές επίσης. Το υπουργείο θα προσλάβει 8.000 νέους υπαλλήλους για να φέρουν εις πέρας το Brexit.

Μόνο οι δανειολήπτες έχουν πια πρόβλημα στη χώρα. Η Τράπεζα της Αγγλίας ανέβασε για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια το βασικό επιτόκιο σε ένα περιβάλλον γενικής αβεβαιότητας. Οι διαπραγματεύσεις αρχίζουν ξανά την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες. Αυτό όμως το ακούμε από τον Ιούνιο και δεν έχει συμβεί τίποτε ακόμη.

Η εβδομάδα σε ένα γράφημα. Τι εφημερίδα διαβάζουν οι Brexiteers.

Θύμιος Τζάλλας.

Αναζητώντας το Ευρω-θαύμα

Της Μαρίας Χούκλη

Την Αθήνα είχε επιλέξει ο Μπαράκ Ομπάμα για να κλείσει την προεδρική θητεία του με έναν Λόγο Περί  Δημοκρατίας, την Αθήνα διάλεξε και ο Εμανουέλ Μακρόν (που ποτέ δεν έκρυψε οτι θεωρεί εαυτόν την ευρωπαϊκή εκδοχή του Αμερικανού πρώην προέδρου ως υπέρμαχου του ελεύθερου κόσμου) προκειμένου να παρουσιάσει το προσωπικό του credo για την Ευρώπη του μέλλοντος. Τι καλύτερο απο την Πνύκνα ;  Άλλωστε, ο Μιττεράν δεν έχει πεί οτι “πολιτική είναι η διαχείριση των συμβόλων”;

Μόνο που η Ευρωπαϊκή Ένωση, στην κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει, δεν χρειάζεται εντυπωσιακούς Λόγους,  αλλά ένα θαύμα για να κατορθώσει να ξανασυγκινήσει τους πολίτες της, να τους κάνει να ξαναπιστέψουν ότι τους αφορά και τους νοιάζεται, ότι τους ακούει και μπορεί να διασφαλίσει ο,τι υποσχέθηκαν οι ιδρυτές της : ευημερία, ασφάλεια, ελευθερία . Το ευρωπαϊκό εγχείρημα έχει επηρεάσει καταλυτικά προς το καλύτερο τις ζωές μας, όμως, έχει στομώσει.   Ή θα αλλάξουμε ή το μαγαζί πάει για διάλυση.  Αυτό είπε εν ολίγοις ο Μακρόν , κομίζοντας όμως γλαύκαν ες Αθήνας.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας , χωρίς αμφιβολία, είναι ένας πιστός Ευρωπαίος. Μίλησε με θέρμη για την Ευρώπη  κα τον ρολο της στην παγκόσμια σκηνή.

Το επικοινωνιακό χάρισμα  που διαθέτει εν αφθονία και η εμφανέστατη πνευματική σκευή του ήταν καθηλωτικά, αλλά  η ομιλία του, κατά την ταπεινή μου άποψη, ούτε μνημειώδης ,ούτε ιστορική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί για τις ιδέες που κόμισε. Ναι, το ευρωπαϊκό εγχείρημα πρέπει να σωθεί και να ξανακερδίσει την υποστήριξη των Ευρωπαίων πολιτών. Πώς ; είναι το πιεστικό ερώτημα

Η ομιλία Μακρόν πάντως,  έδειξε την κατεύθυνση προς την οποία έχουν αποφασίσει να κινηθούν Παρίσι και Βερολίνο αμέσως μετά τις γερμανικές κάλπες  και την αναμενόμενη  επανεκλογή της Μέρκελ. Γιατί μπορεί  ο Εμανουέλ Μακρόν όσα είπε, να τα παρουσίασε σαν προσωπικό  όραμα και σχέδιο που θα εξειδικεύσει στο επόμενό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αλλά συμπίπτουν απολύτως με τις νύξεις του Σόιμπλε  περί ESM και ΔΝΤ ή με τις διαρροές της καγκελαρίας ότι δεν θα είχε αντίρρηση με τον ορισμό υπουργού Οικονομικών της Ευρωζώνης.

Προκρίνεται , λοιπόν, η  “πύκνωση” της ΕΕ, με όσους θέλουν και μπορούν , οι οποίοι τυγχάνει να βρίσκονται εντός της Ζώνης του ευρω. Η Βρετανία έφυγε και οι εξ ανατολών εταίροι σήκωσαν μπαϊράκι. Μόνη  λύση θεωρείται η ενδυνάμωση της Ευρωζωνης με θεσμούς και μεταρρυθμίσεις που θα της επιτρέψουν to sail with the wind , όπως είναι ο τίτλος της ομιλίας (State of the Union speech) που θα εκφωνήσει στις 13 Σεπτεμβρίου  Ζαν Κλοντ Γιουνκερ .

Σφραγίδα Μακρόν στη νέα ευρωπαϊκή ατζέντα ωστόσο υπάρχει και είναι η επαναφορά της διαδικασίας που είχε ακουλουθηθεί όταν επιχειρήθηκε να θεσπιστεί Ευρωπαϊκό Σύνταγμα προ δεκαετίας: οι αλλαγές που θα  προκρίνουν οι ηγέτες, να  τεθούν στην σύγχρονη Εκκλησία του Δημου (να γιατί επελέγη η Πνυκα) , δηλαδή σε Συνελεύσεις πολιτών στα κράτη μέλη, συζητήσεις είτε με φυσική παρουσία ή είτε διαδικτυακές ώστε να ληφθούν υπόψη από τα κέντρα των αποφάσεων οι ενστάσεις και οι προτάσεις των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Ο διάλογος δεν ήταν ποτέ κακή ιδέα αρκεί να μην χρησιμοποιείται ως άλλοθι.
Δηλητηριώδες το σχόλιο της Handelsblatt. Η γερμανική εφημερίδα έγραψε ότι “ ο Γάλλος πρόεδρος φλεγόταν από την επιθυμία να απαθανατιστεί με φόντο το υπέροχο σκηνικό της Ακρόπολης για να κλείσει τα στόματα όσων τον κατηγόρησαν ότι έλκεται απο τις  Βερσαλίες σαν άλλος βασιλιάς Λουδοβίκος XIV. Γιαυτό ανέβηκε στην Πνύκα, για να εξαπολύσει από κεί κεραυνούς υπέρ της Δημοκρατίας , φορώντας το στεφάνι του Δια”.

Όλοι και όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος  Αλλά ο στρατηγός Ντε Γκωλ (και πολιτικό ίνδαλμα του Μακρόν) έχει πεί “Il vaut mieux avoir une méthode mauvaise plutôt que de n’en avoir aucune” δηλαδή καλύτερα να έχεις ένα κακό σχέδιο παρά να μην έχει κανένα.