Σημειώσεις

Brexit: Οι Βρυξέλλες αλλάζουν τους ανθρώπους (upd)

Το ιστορικό, πλέον, tweet με το οποίο ο Martin Selmayr, ειδικός διαπραγματευτής για το Brexit ανακοινώνει οι διαπραγματευτικές ομάδες Βρετανίας και ΕΕ κατέληξαν σε σχέδιο συμφωνίας.

Η Μεγάλη Βρετανία συμφώνησε σε όλα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε η διαπραγμάτευση του Brexit να προχωρήσει στη δεύτερη φάση της. Η Τερέζα Μέι εγγυήθηκε τα δικαιώματα των 3,5 περίπου εκατομμυρίων ευρωπαίων υπηκόων που ζουν το Ηνωμένο Βασίλειο (το υποτιθέμενο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί της πρωθυπουργού), θα πληρώσει τον λογαριασμό του Brexit (“άμα δεις χρήματα, σφύρα μου”, είχε διαμηνύσει ο Μπόρις Τζόνσον στον Μισέλ Μπαρνιέ) και συναίνεσε στη διατήρηση της υπάρχουσας σχέσης της ΕΕ με τη Βόρεια Ιρλανδία.

Τα παραπάνω ήταν κόκκινες γραμμές για τους Brexiteers, αλλά όπως πολύ καλά γνωρίζουμε και στην Ελλάδα, οι Βρυξέλλες αλλάζουν τους ανθρώπους. Έτσι, ο υπουργός Brexit Ντέιβιντ Ντέιβις είπε ότι πλέον η δική του κόκκινη γραμμή είναι το καλύτερο δυνατό Brexit“. Αυτή η γραμμή είναι τόσο κόκκινη, όσο είναι και το αόρατο σύνορο στη Βόρεια Ιρλανδία.

Μάικλ Γκόουβ και Μπόρις Τζόνσον (το ηγετικό δίδυμο της καμπάνιας για το Leave) συνεχάρησαν την Τερέζα Μέι για την προσωπική της νίκη. Όπως είχε σημειώσει ο Τζον Ρέντουλ του Independent, η χορογραφία της εβδομάδας με τις ολονύκτιες, δραματικές διαπραγματεύσεις εξυπηρετεί την πρωθυπουργό αφού την παρουσιάζει ως σκληρή διαπραγματεύτρια, ενώ στην πραγματικότητα απλώς καθυστέρησε μία συμφωνία που δεν είναι καλή. Σας θυμίζει τίποτε;

Το πώς ακριβώς θα παραμείνει η Βόρειος Ιρλανδία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η υπόλοιπη Βρετανία θα φύγει, δεν το γνωρίζουμε. Αν δοθεί απάντηση, καλό είναι να την πουν και στην πρωθυπουργό της Σκωτίας. Η Νίκολα Στέρτζον, λίγα λεπτά μετά την επίτευξη της συμφωνίας, βγήκε στο Twitter για να πει ότι αφού η Βρετανία θα φύγει από την ΕΕ με αόρατο σύνορο, το ίδιο μπορεί να κάνει και η Σκωτία όταν να αποχωρήσει από το Ηνωμένο Βασίλειο. Ασαφές παραμένει και το ποσό που θα δώσουν τελικά οι Βρετανοί. Οι ίδιοι λένε 45-50 δισεκατομμύρια ευρώ, η ΕΕ υποστηρίζει ότι συμφώνησαν επί της αρχής, και όχι συγκεκριμένο νούμερο.

Παρά τις ασάφειες, η σημερινή μέρα υπήρξε πολύ σημαντική για δύο λόγους. Πρώτον, η Τερέζα Μέι επιδιώκει ήπιο Brexit με τη στήριξη των Brexiteers. Οι διαφωνούντες είναι οι ακραίοι. Δεύτερον, η Ευρώπη αναγνωρίζει τη στροφή των Βρετανών, και την τελευταία εβδομάδα προσπάθησε να τους βοηθήσει.  Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη, τα εμπόδια δεν είναι ξαφνικά μικρότερα, αλλά έγινε μία αρχή.

H διαπραγμάτευση σε ένα tweet: Ο Μάρτιν Σέλμαϊρ, επικεφαλής του γραφείου του Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, ανεβάζει στο τούιτερ φωτογραφία με λευκό καπνό για να υπονοήσει την επίτευξη συμφωνίας.

Τελευταία νέα.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος Michael Gove με άρθρο του στον Telegraph δηλώνει ότι αν η συμφωνία δεν αρέσει στον κόσμο μπορεί να την καταψηφίσει στις επόμενες εκλογές. Ουσιαστικά δεν απευθύνεται στους remainers, αλλά στους brexiteers και τους λέει “εμείς τόσο μπορούμε, αν δεν σας αρέσει αυτό το Brexit, φωνάξτε άλλο”. Αυτό που κάνει την παρέμβαση του σημαντική είναι ότι για πρώτη φορά υπερασπίζονται επιθετικά τον συμβιβασμό στο δικό τους εκλογικό κοινό. Και επίσης ακούγεται όλο και περισσότερο ότι ο Gove ανέλαβε ουσιαστικά τις διαπραγματεύσεις στη θέση του Ντέβις που γενικώς έχει εξαφανιστεί από το πλάνο.
Το άρθρο στον Telegraph είναι πίσω από paywall αλλά γράφει γιαυτό ο Guardian.
Θύμιος Τζάλλας

Brexit: η εβδομάδα που πέρασε, 28 Οκτωβρίου-3 Νοεμβρίου

“Πόσο “British” αν το Brexit σταματήσει όχι με πολιτικά ή οικονομικά επιχειρήματα, αλλά εξαιτίας ενός σεξουαλικού σκανδάλου “, τουίταρε ο Νικ Κόεν του Observer, συνοψίζοντας το κλίμα των ημερών.

Προς το παρόν δεν υπάρχει Brexit, αλλά μία λίστα excel που κυκλοφορεί στο ίντερνετ με τους 35 Τόρις βουλευτές, και την καταγγελία για σεξουαλική παρενόχληση δίπλα από το όνομα τους. Η Τερέζα Μέι έχασε ήδη έναν από τους ελάχιστους συμμάχους της, τον Μάικλ Φάλον, κλασική περίπτωση καθόλα ευυπόληπτου κυρίου που παραιτήθηκε γιατί άγγιξε το γόνατο μίας δημοσιογράφου πριν από 15 χρόνια. Με δεδομένο ότι άλλοι αρνούνται τέρατα, είναι μάλλον παράξενο ολόκληρος υπουργός Άμυνας να πηγαίνει αδιάβαστος για ένα χάδι. Σήμερα μάθαμε ότι θύμα του υπήρξε και η Άντρια Λίντσομ, υποψήφια αρχηγός του κόμματος πρόσφατα, και τοπ Brexiteer.

Ενώ η κοινή γνώμη ασχολείται με το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης, οι Συντηρητικοί έχουν εγκαινιάσει και επισήμως τη νέα τους κοινοβουλευτική τακτική. Δεν συμμετέχουν σε ψηφοφορίες τις οποίες ξέρουν ότι θα χάσουν. Αυτό δίνει στον Κίαρ Στάρμερ, σκιώδη υπουργό Brexit τη δυνατότητα να υποχρεώνει τη Μέι σε σημαντικές παραχωρήσεις. Η κυβέρνηση καλείται τώρα να δώσει στη δημοσιότητα τις εκθέσεις της για τις επιπτώσεις του Brexit.

Αν οι εκθέσεις είναι πάντως σαν αυτή της Παγκόσμιας Τράπεζας, δεν θα υπάρξει πρόβλημα: η Βρετανία εξακολουθεί να είναι καλύτερο μέρος για τις επιχειρήσεις, σε σχέση με τη Γαλλία και τη Γερμανία. Και για δουλειές επίσης. Το υπουργείο θα προσλάβει 8.000 νέους υπαλλήλους για να φέρουν εις πέρας το Brexit.

Μόνο οι δανειολήπτες έχουν πια πρόβλημα στη χώρα. Η Τράπεζα της Αγγλίας ανέβασε για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια το βασικό επιτόκιο σε ένα περιβάλλον γενικής αβεβαιότητας. Οι διαπραγματεύσεις αρχίζουν ξανά την επόμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες. Αυτό όμως το ακούμε από τον Ιούνιο και δεν έχει συμβεί τίποτε ακόμη.

Η εβδομάδα σε ένα γράφημα. Τι εφημερίδα διαβάζουν οι Brexiteers.

Θύμιος Τζάλλας.

Brexit: Η εβδομάδα που πέρασε, 21-27 Οκτωβρίου.

Το δεύτερο δείπνο της Μέι με τον Γιούνκερ είχε την ίδια κατάληξη με το πρώτο. Δράμα για το ποιος διέρρευσε τι.

Πρόοδος μηδέν. Οι παγωμένες διαπραγματεύσεις είναι πρόβλημα κυρίως για τους Βρετανούς. Όπως είπε αυτή την εβδομάδα ο Ίβαν Ρότζερς στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, η Τερέζα Μέι δεν έπρεπε να έχει ενεργοποιήσει το άρθρο 50 τόσο νωρίς, και χωρίς να είναι έτοιμη. Ο Ρότζερς ήταν ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Βρετανίας στην ΕΕ, επικρατέστερος διαπραγματευτής για το Brexit, μέχρι που παραιτήθηκε καταγγέλλοντας χάος.

Δεύτερον, και ίσως σημαντικότερο: όσο ο καιρός περνάει, εδραιώνεται η πεποίθηση στις Βρυξέλλες ότι οι Βρετανοί δεν είναι ανέτοιμοι εκ πεποιθήσεως, αλλά γιατί έχουν αναλάβει ένα εγχείρημα ασύλληπτων διαστάσεων, οι οποίες ξεπερνούν τις προθέσεις τους.
Ο ίδιος ο υπουργός Εξόδου από την ΕΕ, Ντέιβιντ Ντέιβις είχε πει πριν από λίγο καιρό ότι το Brexit είναι πιο πολύπλοκο από την κατάκτηση της Σελήνης,  και αυτή την εβδομάδα ήρθε και η επιστημονική τεκμηρίωση του ισχυρισμού του. Ο γερμανός καθηγητής Ανάλυσης Κινδύνου Ρόναλντ Άλτερ απεφάνθη ότι η αποχώρηση της Βρετανίας είναι πιο πολύπλοκη από την αποστολή της NASA στο φεγγάρι το 1969.

Τουλάχιστον ο Άλτερ μπορεί να κάνει τις έρευνες του ανενόχλητος. Αντιθέτως, οι Βρετανοί συνάδελφοι του, θα παρακολουθούνται πλέον για τα ευρωπαϊκά φρονήματά τους. Ο Κρις Χίτον Χάρις, ευρωσκεπτικιστής και πρωτοκλασάτος βουλευτής των Τόρις, ζήτησε με επιστολή του να “δει” τα προγράμματα ευρωπαϊκών σπουδών στα βρετανικά πανεπιστήμια, προκειμένου να ελέγξει αν προπαγανδίζουν το remain. Πολύ έξυπνο εκ μέρους του, το 80% των πανεπιστημιακών είναι remainers, και φυσικά εξοργίστηκαν για την χονδροειδή προσπάθεια παραβίασης της ακαδημαϊκής ελευθερίας τους.

Πάντως, για να είμαστε δίκαιοι, η προσσελήνωση είναι το καλό σενάριο. Ο Λόρδος Λι ζήτησε την περασμένη Δευτέρα από την πρόεδρο του Σώματος να ρωτήσει τον αρχαιομαθή υπουργό Εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον, αν θυμάται τους “Όρνιθες” του Αριστοφάνη, και τη Νεφελοκοκκυγία, την οποία παρομοίωσε με τον τελικό προορισμό της Βρετανίας στη μετά Brexit εποχή.
Η εβδομάδα σε ένα μονόστηλο: Ξέρεις κάποιον Brexiteer, θύμα πανεπιστημιακού Remainer; Γράψε στην Daily Mail.

Τί αποκάλυψαν τα αρχεία για τη δολοφονία του JFK

Το θέμα

Την Πέμπτη και μετά από σχετική εντολή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η υπηρεσία των Εθνικών Αρχείων των ΗΠΑ έδωσε στη δημοσιότητα περισσότερα από 2.800 πολυαναμενόμενα έγγραφα που σχετίζονται με τη δολοφονία του προέδρου Τζων Κέννεντι.  Αρχικά, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ και  μετά από πίεση των υπηρεσιών ανέστειλε τη δημοσίευση μέρους του αρχείου για να προηγηθεί μεγαλύτερος έλεγχος για έξι ακόμα μήνες τελικώς χθες το απόγευμα, αιφνιδιαστικά, αποφάσισε να τα δώσει όλα στη δημοσιότητα.

Λίγη ιστορία
Ο πρόεδρος Κέννεντι δολοφονήθηκε στο Ντάλας στις 22 Νοεμβρίου του 1963 και όσον αφορά αυτή την υπόθεση το γεγονός της δολοφονίας είναι το μόνο στο οποίο δείχνουν όλοι να συμφωνούν. Καμία άλλη υπόθεση στην πολιτική δεν παρήγαγε τέτοιο όγκο θεωριών συνομωσίας όσο η δολοφονία του Κέννεντι από τον Λη Χάρβει Όσβαλντ.

Η επιτροπή Warren που διερεύνησε την υπόθεση κατέληξε πως ο Όσβαλντ έδρασε μόνος του αλλά επιτροπή της Βουλής για τη διερεύνηση δολοφονιών το 1979 κατέληξε ότι η δολοφονία Κέννεντι δεν αποκλείεται να είναι αποτέλεσμα συνομωσίας χωρίς βέβαια να υποδεικνύει ποιοι μπορεί να συνωμότησαν. Το πόρισμα του 1979 ενώ αποκλείει τις κυβερνήσεις της Κούβας και της Ρωσίας καθώς και τη CIA, τη Μαφία, το FBI και τις Μυστικές Υπηρεσίες, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να εμπλέκονται άτομα που υπηρετούσαν στις υπηρεσίες αυτές.

Ενδιαφέρον
Ένας από αυτούς που αμφισβητούσαν το πόρισμα της επιτροπής Warren ήταν και ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ ο οποίος πέρυσι και κατά τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα ισχυρίστηκε πως ο πατέρας του συνυποψηφίου του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων Τεντ Κρουζ από το Τέξας εμπλέκονταν στη δολοφονία. Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι η αρχική του απόφασή να υιοθετήσει τη συμβουλή των υπηρεσιών και να κρατήσει διαβαθμισμένο μέρος του αρχείου για ακόμα έξι μήνες μάλλον θα αναζωπύρωναν τις θεωρίες συνομωσίας.

Τι νέο μαθαίνουμε

Παρ’όλο που τ’αρχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Πέμπτη είναι ελλιπή περιλαμβάνουν συναρπαστικές πληροφορίες που φωτίζουν μια ολόκληρη εποχή. Διαβάζουμε εμπιστευτικές αναφορές για παζάρια μεταξύ εξόριστων Κουβανών επιχειρηματιών και μέλη συμμοριών του κοινού ποινικού για το πόσο θα κόστιζε η δολοφονία του Κάστρο, άλλες αναφορές που καταγράφουν την υποψία του Κρεμλίνου ότι πίσω από τη δολοφονία κρυβόταν ο Αντιπρόεδρος Λύντον Τζόνσον και σημειώματα αξιωματούχων όπου κατέγραφαν το φόβο τους ότι η κοινή γνώμη δεν θα αποδεχόταν άκριτα και εύκολα τα πορίσματα της έρευνάς τους.

Στη φωτογραφία βλέπετε ένα… τιμοκατάλογο για επιθέσεις σε βάρος αξιωματούχων του καθεστώτος Κάστρο αλλά και στον ίδιο τον Κάστρο.

Όπως παρατήρησε και το Quartz η τιμή των 2cents για να βάλεις στο στόχαστρο τον Κάστρο είναι μάλλον χαμηλό ωστόσο, σύμφωνα με άλλο έγγραφο του αρχείο και συγκεκριμένα με αναφορά της Γερουσίας από το 1975 η τιμή περιλάμβανε το να τον… βρίσεις απλώς.

Φυσικά, τα μεγάλα media outlets στις ΗΠΑ αλλά και ερευνητικές ομάδες πανεπιστημίων έχουν πέσει με τα μούτρα στα αρχεία από το πρώτο λεπτό της δημοσίευσής τους για να βγάλουν το…λαυράκι, εάν υπάρχει. Κάτι τέτοιο με την έννοια της συγκλονιστικής έκπληξης, όχι δεν υπάρχει.
Όπως πάντα οι New York Times που έχουν μεγάλη εμπειρία και στη διερευνητική δημοσιογραφία και στην περιήγηση στα αρχεία έχουν κάνει την πιο ωραία δουλειά και οι υπόλοιποι τη χρησιμοποιούν ως σημείο αναφοράς.
Τι ξεχώρισε λοιπόν, η μέχρι τώρα έρευνα των New York Times:

  • Μία αναφορά που καταγράφει τις πρώτες αντιδράσεις (pdf) ορισμένων κύκλων στη Μόσχα που θέλουν τη δολοφονία Κέννεντι συνομωσία της άκρας δεξιάς την οποία και θα επιχειρήσουν στη συνέχεια να “φορτώσουν” στη Ρωσία.
  • Τηλεγράφημα του FBI (pdf) που χρονολογείται στο 1964 το οποίο αφορά ένα ταξίδι του Όσβαλντ στο Μεξικό, με λεωφορείο, εβδομάδες πριν από τη δολοφονία. Η αναφορά περιλαμβάνει ακόμα και τα ονόματα όσων κάθονται στις θέσεις γύρω από εκείνον καθώς και μια λεπτομερή περιγραφή των ρούχων που φορούσε.
  • Σε μια αναφορά του διευθυντή του FBI Έντγκαρ Χούβερ καταγράφεται η ανησυχία του ότι η αμερικανική κοινή γνώμη δεν θα πίστευε ό,τι είχε γίνει γνωστό για τη δολοφονία. “Πρέπει να προσκομίσουμε αποδείξεις ότι αυτουργός ήταν ο Όσβαλντ”, γράφει.

Απ’όσα διαβάσαμε ξεχωρίσαμε πάλι από τους New York Times και τον Peter Baker που καλύπτει τον Λευκό Οίκο και έχει τεθεί επικεφαλής της έρευνας της συγκεκριμένης ιστορίας τις πρώτες εντυπώσεις του από τα αρχεία. Η εποχή της δολοφονίας ήταν μια περίοδος εμμονής με τον κομμουνισμό και τον Κάστρο αλλά και πολλών μυστικών. Πολύ ωραίες και εύστοχες παρατηρήσεις. Είναι πίσω από paywall αλλά η καλή δημοσιογραφία είναι πολύ ακριβό σπορ!

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς με τα αρχεία

Μπορείτε να τα χαζέψετε εδώ ενώ οι New York Times προσκαλούν όσους τα διαβάσουν και ανακαλύψουν κάτι ασυνήθιστο να το επισημάνουν στους δημοσιογράφους που ερευνούν το θέμα.

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου.

Τί συμβαίνει με τον αμερικανικό εθνικό ύμνο;

 

San Francisco quarterback Colin Kaepernick, center, kneels during the national anthem before a preseason game against the San Diego Chargers. (Chris Carlson / Associated Press)

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είναι σίγουρο ότι θα έχει περασει μπροστά από τις οθόνες σας το controversy που έχει ξεσπάσει γύρω από τον αμερικανικό εθνικό ύμνο και αυτούς που στο άκουσμα του πέφτουν στα γόνατα ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Μάλιστα χθες είχαμε μια κορύφωση της έντασης (σίγουρα δεν θα είναι η μόνη) όταν ο αμερικανός Αντιπρόεδρος Μάιλ Πένς αποχώρησε από αγώνα της National Football League στην Indianapolis όταν κάποιοι παίκτες γονάτισαν μέσως μόλις άρχισε η ανάκρουση του εθνικού ύμνου. Της αποχώρησης ακολούθησε τουίτ του Ντόναλντ Τραμπ στο οποίο δήλωνε ότι εκείνος είχε δώσει εντολή στον αντιπρόεδρο να αποχωρήσει αν κάποιοι παίκτες έδειχναν ασέβεια προς τον εθνικό ύμνο και τη σημαία.

Τί συμβαίνει με τον Εθνικό Ύμνο;

Όλα ξεκίνησαν το Σεπτεμβριο του 2016 όταν ο παίκτης των 49rs Colin Kaepernick γονάτισε κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου, πριν την έναρξη ενός αγώνα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αυξανόμενη αστυνομική βία σε βάρος των μειονοτήτων.

Σχεδόν ένα χρόνο μετά και κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας του ο Πρόεδρος Τραμπ άσκησε κριτική στους παίκτες που γονατίζουν στον εθνικού ύμνου αλλά και τους ιδιοκτήτες των ομάδων που δεν απολύουν αυτούς που το κάνουν.

Φυσικά τα σχόλια του προέδρου Τραμπ προκάλεσαν ένα πολύ μεγάλο debate για την ελευθερία της έκφρασης κι έτσι καθώς είναι μάστορας στο να διχάζει την κοινή γνώμη το θέμα αναμένεται να… αναφλέγεται όλα τα σαββατοκύριακα της αγωνιστική περιόδου.

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός αναλυτής για να καταλάβει ότι η κίνηση ήταν προσχεδιασμένη. Λίγο πριν τον αγώνα ο αντιπρόεδρος Πενς είχε τουϊτάρει ότι ανυπομονεί να δει το παιχνίδι αν και είχε σκοπό να αποχωρήσει αφού προφανώς γνώριζε ότι θα υπήρχαν παίκτες που θα γονάτιζαν κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου όπερ και εγένετο.

Γιατί ο Τραμπ ξεκινάει ένα νέο διχασμό.

Σύμφωνα με την ανάλυση του BBC, στις δημοσκοπήσεις, οι αμερικανοί πολίτες εμφανίζονται διχασμένοι. Οι περισσότεροι δηλώνουν δυσαρεστημένοι με τη στάση των παικτών αλλά την ίδια στιγμή δεν εγκρίνουν καθόλου και τις αντιδράσεις του Τραμπ.
Με τα εσωτερικά και τα εξωτερικά προβλήματα να συσσωρεύονται ο Ντόναλντ Τραμπ θεώρησε καλή ιδέα να στρέψει την προσοχή αλλού ρίχνοντας λάδι σε μια εξαιρετικά εύφλεκτη κοινή γνώμη.

Κάποια FACTS

  • Τέσσερις είναι οι εθνικοί ύμνοι χωρών που δεν έχουν καθόλου στίχους. Οι Ισπανοί ερίζουν ακόμα για το ποιοι πρέπει να είναι οι στίχοι του δικού τους ύμνου. Ίσως όχι η καλύτερη περίοδος να το επιλύσουν.
  • Ο ελληνικός έθνικός ύμνος με τις 158 στροφές του Ύμνου στην Ελευθερία του Διονύσιου Σολωμού είναι ο εκτενέστρερος στον κόσμο.
  • Ο αρχαιότερος εθνικός ύμνος είναι αυτός των Ολλανδών. Ο “Wilhelmus” γράφτηκε γύρως στα 1570 για να γίνει ο εθνικός ύμνος της Ολλανδίας το 1932.
  • Η Ιαπωνία που κατέχει το ρεκόρ του πιο σύντομου εθνικού ύμνου έχει και το ρεκόρ και των αρχαιότερων στίχων. Ο Kimigayo βασίζεται σ’ενα ποίημα του 10ου αιώνα.
  • Το καλύτερο για το τέλος. Ο συντάκτης του αμερικανικού εθνικού ύμνου δανείστηκε την διάσημη μελωδία του (όλοι γνωρίζουμε τον αμερικανικό εθνικό ύμνο τουλάχιστον από τους Ολυμπιακούς Αγώνες) από ένα βρετανικό τραγούδι του ποτού.

National Anthems Info.

Τρία βασικά σημεία για την Καταλονία

 

A woman is grabbed by riot police near a a polling station for the banned independence referendum in Barcelona.
REUTERS/Enrique Calvo

Λίγη ιστορία.
Για τους αυτονομιστές (independistas) το αίτημα της αυτονομίας της Καταλονίας είναι πολύ παλιό. Συγκεκριμένα πάει πίσω τρεις ολόκληρους αιώνες, στο 1714, όταν ο Φίλιππος ο 5ος της Ισπανίας κατέλαβε τη Βαρκελώνη.
+Ακόμα και σήμερα, τρεις αιώνες μετά, οι Καταλανοί, όταν θέλουν να προσβάλλουν κάποιον Ισπανό τον αποκαλούν “Botifler” δηλαδή υπήκοο του Φιλίππου του 5ου!
Το 1932 και με τη σύμφωνη γνώμη της ισπανικής κυβέρνησης οι Καταλανοί πέτυχαν ένα καθεστώς αυτονομίας το οποίο όμως καταλύθηκε με την κατάληψη της εξουσίας από τον Φράνκο.
Οι διώξεις του Φράνκο σε ολόκληρη της περιοχή της Καταλονίας ήταν απηνείς. Κατά την περίοδο της ειδεχθούς και αιμοσταγούς δικτατορίας του δεν υπήρξε οικογένεια την Καταλονία που δεν θρήνησε έστω και ένα θύμα.
Μετά το θάνατο του Φράνκο ξεκίνησε πάλι ο αγώνας για την ανεξαρτησία.
Το 2006 η κυβέρνηση της Ισπανίας αναγνώρισε την Καταλονία ως “έθνος” και της παραχώρησε φορολογική αυτονομία.
Το 2010 όμως το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας απεφάνθη ότι ενώ οι Καταλανοί είναι εθνότητα, η Καταλονία δεν είναι έθνος. Αυτό οδήγησε σε μαζικές διαδηλώσεις στις οποίες πήραν μέρος πάνω από 1εκ άτομα (Washington Post)

Ποιοι είναι οι αυτονομιστές.

Η ανάλυση του Monkey Cage της Washington Post είναι αρκετά διαφωτιστική.

Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, τη δεκαετία του ‘70, τα αποσχιστικά κινήματα είχαν μικρή απήχηση. Το βασικό αυτονομιστικό κόμμα της Καταλονίας ήταν το συντηρητικό/κεντροδεξιό CiU το οποίο αρχικά τασσόταν υπέρ της αυτονομίας αλλά εντός της Ισπανίας.
Όπως αναφέρουμε και πιο πανω το 2010 το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανία αναίρεσε το καθεστώς αυτονομίας του 2006. Το 2012 η τοπική κυβέρνηση της Καταλονίας ζήτησε από το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα της κεντρικής κυβέρνησης να γίνουν διαπραγματεύσεις για το οικονομικό καθεστώς της περιοχής, πρόταση που η κεντρική κυβέρνηση απέρριψε.
Αυτή ήταν η στιγμή που το μετριοπαθές CiU τάχθηκε πλέον ανοιχτά υπέρ της ανεξαρτησίας με αποτέλεσμα να διασπαστεί.
Από τη διάσπαση αυτή προήλθε η Δημοκρατική Σύγκλιση η οποία μαζί με αυτονομιστικές ομάδες στην κοινωνια των πολιτών αλλά και το ακροαριστερό κομματίδιο ERC δημιούργησαν τον συνασπισμό Junts per Si, Μαζί για το Ναι.
Ο συνασπισμός αυτός στις τοπικές εκλογές δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την πλειοψηφία των εδρών του τοπικού κοινοβουλίου γιαυτό και συμμάχησε με ακροαριστερούς ριζοσπάστες βουλευτές οι οποίοι, για να συμμετάσχουν στον σχηματισμό κυβέρνησης έθεσαν όρο τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ακόμα κι αν η ισπανική κυβέρνηση το αρνηθεί.
Το Αίτημα

Η Καταλονία σήμερα απολαμβάνει μια αρκετά μεγάλη αυτονομία στη διαχείριση της οικονομίας της. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό για τους Καταλανούς. Όπως επισημαίνουν και στην ανάλυσή τους οι ΝΥΤ οι περισσότεροι Καταλανοί έχουν μεγαλώσει με την πεποίθηση ότι δεν είναι Ισπανοί.
Η οικονομική κρίση του 2012 επανέφερε στο προσκήνιο τη γκρίνια ότι η περιοχή πληρώνει περισσότερους φόρους απ’όσους της αναλογούν.
Όπως όμως εξηγεί στην ανάλυσή του το BBC το φορολογικό σύστημα της χώρας και η πολυπλοκότητα στην κατανομή της φορολογίας δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί με ακρίβεια αν ο ισχυρισμός των Καταλανών ότι παίρνουν πίσω λιγότερα απ’όσα πληρώνουν είναι ακριβής

+Κάποια νούμερα.

Μέχρι τα γεγονότα της Κυριακής οι Καταλανοί ήταν διχασμένοι στο θέμα της ανεξαρτησίας από την Ισπανία.
Μεγάλη δημοσκόπηση τον Ιούλιο εμφάνιζε το 49% να είναι κατά της ανεξαρτησίας ενώ υπέρ το 41%

Το 2014 διεξήχθη ένα ακόμα “ανεπίσημο δημοψήφισμα” το οποίο η τοπική κυβέρνηση το βάφτισε άτυπη δημοσκόπηση με σκοπό να ανιχνευθούν οι διαθέσεις των πολιτών.
Στο δημοψήφισμα του 2014 συμμετείχε το ⅓ του εκλογικού σώματος και το 80% εξ αυτών τάχθηκε υπέρ της ανεξαρτησίας.
Στις εθνικές εκλογές του 2015 τα καταλανικά αυτονομιστικά κόμματα έλαβαν το 48% ενώ τα φιλοϊσπανικά κόμματα περίπου το 40%.

Σημαντικό. Οι οπαδοί του ΟΧΙ (στην ανεξαρτησία) είχαν μποϋκοτάρει το δημοψήφισμα της Κυριακής οπότε ακόμα κι αν αυτό είχε διεξαχθεί κανονικά το αποτέλεσμα θα επηρρεαζόταν ανάλογα. (BBC)

 

Αναζητώντας το Ευρω-θαύμα

Της Μαρίας Χούκλη

Την Αθήνα είχε επιλέξει ο Μπαράκ Ομπάμα για να κλείσει την προεδρική θητεία του με έναν Λόγο Περί  Δημοκρατίας, την Αθήνα διάλεξε και ο Εμανουέλ Μακρόν (που ποτέ δεν έκρυψε οτι θεωρεί εαυτόν την ευρωπαϊκή εκδοχή του Αμερικανού πρώην προέδρου ως υπέρμαχου του ελεύθερου κόσμου) προκειμένου να παρουσιάσει το προσωπικό του credo για την Ευρώπη του μέλλοντος. Τι καλύτερο απο την Πνύκνα ;  Άλλωστε, ο Μιττεράν δεν έχει πεί οτι “πολιτική είναι η διαχείριση των συμβόλων”;

Μόνο που η Ευρωπαϊκή Ένωση, στην κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει, δεν χρειάζεται εντυπωσιακούς Λόγους,  αλλά ένα θαύμα για να κατορθώσει να ξανασυγκινήσει τους πολίτες της, να τους κάνει να ξαναπιστέψουν ότι τους αφορά και τους νοιάζεται, ότι τους ακούει και μπορεί να διασφαλίσει ο,τι υποσχέθηκαν οι ιδρυτές της : ευημερία, ασφάλεια, ελευθερία . Το ευρωπαϊκό εγχείρημα έχει επηρεάσει καταλυτικά προς το καλύτερο τις ζωές μας, όμως, έχει στομώσει.   Ή θα αλλάξουμε ή το μαγαζί πάει για διάλυση.  Αυτό είπε εν ολίγοις ο Μακρόν , κομίζοντας όμως γλαύκαν ες Αθήνας.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας , χωρίς αμφιβολία, είναι ένας πιστός Ευρωπαίος. Μίλησε με θέρμη για την Ευρώπη  κα τον ρολο της στην παγκόσμια σκηνή.

Το επικοινωνιακό χάρισμα  που διαθέτει εν αφθονία και η εμφανέστατη πνευματική σκευή του ήταν καθηλωτικά, αλλά  η ομιλία του, κατά την ταπεινή μου άποψη, ούτε μνημειώδης ,ούτε ιστορική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί για τις ιδέες που κόμισε. Ναι, το ευρωπαϊκό εγχείρημα πρέπει να σωθεί και να ξανακερδίσει την υποστήριξη των Ευρωπαίων πολιτών. Πώς ; είναι το πιεστικό ερώτημα

Η ομιλία Μακρόν πάντως,  έδειξε την κατεύθυνση προς την οποία έχουν αποφασίσει να κινηθούν Παρίσι και Βερολίνο αμέσως μετά τις γερμανικές κάλπες  και την αναμενόμενη  επανεκλογή της Μέρκελ. Γιατί μπορεί  ο Εμανουέλ Μακρόν όσα είπε, να τα παρουσίασε σαν προσωπικό  όραμα και σχέδιο που θα εξειδικεύσει στο επόμενό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αλλά συμπίπτουν απολύτως με τις νύξεις του Σόιμπλε  περί ESM και ΔΝΤ ή με τις διαρροές της καγκελαρίας ότι δεν θα είχε αντίρρηση με τον ορισμό υπουργού Οικονομικών της Ευρωζώνης.

Προκρίνεται , λοιπόν, η  “πύκνωση” της ΕΕ, με όσους θέλουν και μπορούν , οι οποίοι τυγχάνει να βρίσκονται εντός της Ζώνης του ευρω. Η Βρετανία έφυγε και οι εξ ανατολών εταίροι σήκωσαν μπαϊράκι. Μόνη  λύση θεωρείται η ενδυνάμωση της Ευρωζωνης με θεσμούς και μεταρρυθμίσεις που θα της επιτρέψουν to sail with the wind , όπως είναι ο τίτλος της ομιλίας (State of the Union speech) που θα εκφωνήσει στις 13 Σεπτεμβρίου  Ζαν Κλοντ Γιουνκερ .

Σφραγίδα Μακρόν στη νέα ευρωπαϊκή ατζέντα ωστόσο υπάρχει και είναι η επαναφορά της διαδικασίας που είχε ακουλουθηθεί όταν επιχειρήθηκε να θεσπιστεί Ευρωπαϊκό Σύνταγμα προ δεκαετίας: οι αλλαγές που θα  προκρίνουν οι ηγέτες, να  τεθούν στην σύγχρονη Εκκλησία του Δημου (να γιατί επελέγη η Πνυκα) , δηλαδή σε Συνελεύσεις πολιτών στα κράτη μέλη, συζητήσεις είτε με φυσική παρουσία ή είτε διαδικτυακές ώστε να ληφθούν υπόψη από τα κέντρα των αποφάσεων οι ενστάσεις και οι προτάσεις των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Ο διάλογος δεν ήταν ποτέ κακή ιδέα αρκεί να μην χρησιμοποιείται ως άλλοθι.
Δηλητηριώδες το σχόλιο της Handelsblatt. Η γερμανική εφημερίδα έγραψε ότι “ ο Γάλλος πρόεδρος φλεγόταν από την επιθυμία να απαθανατιστεί με φόντο το υπέροχο σκηνικό της Ακρόπολης για να κλείσει τα στόματα όσων τον κατηγόρησαν ότι έλκεται απο τις  Βερσαλίες σαν άλλος βασιλιάς Λουδοβίκος XIV. Γιαυτό ανέβηκε στην Πνύκα, για να εξαπολύσει από κεί κεραυνούς υπέρ της Δημοκρατίας , φορώντας το στεφάνι του Δια”.

Όλοι και όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος  Αλλά ο στρατηγός Ντε Γκωλ (και πολιτικό ίνδαλμα του Μακρόν) έχει πεί “Il vaut mieux avoir une méthode mauvaise plutôt que de n’en avoir aucune” δηλαδή καλύτερα να έχεις ένα κακό σχέδιο παρά να μην έχει κανένα.

 

Ηλιακή έκλειψη 2017: Όλα για την επιστήμη!

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι τα ΜΜΕ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που βοήθησαν στη διασπορά της Eclipse Mania στις ΗΠΑ απ’όπου θα είναι σήμερα ορατή η ολική έκλειψη ηλίου από 14 διαφορετικές πολιτείες. Σύμφωνα με τη NASA η παρατήρηση του φαινομένου αναμένεται να ξεπεράσει κάθε ρεκόρ.

Η έκλειψη θα αρχίσει να γίνεται ορατό στην Πολιτεία του Όρεγκον από τις 19:05′ ώρα Ελλάδος και η 75 λεπτά αργότερα η έλλειψη θα είναι πλέον ολική και σε ορισμένα σημεία της Πολιτείας θα πέσει σκοτάδι για 2 λεπτά και 4 δευτερόλεπτα. Η Πολιτεία της Νότιας Καρολίνς στις ακτές του Ατλαντικού θα είναι η τελευταί Πολιτεία από την οποία η έκλειψη θα είναι ορατή στις 21:48 ώρα Ελλάδος.

Εννοείται ότι την έκλειψη μπορούμε να την παρακολουθήσουμε και online. Το Quartz έφτιαξε ένα σχετικό οδηγό, μπορείτε να τον δείτε εδώ.

Πολλοί επιστημονικοί οργανισμοί έχουν αδράξει την ευκαιρία να “επικοινωνήσουν” στο ευρύ κοινό τη δραστηριότητά τους με αφορμή την έκλειψη.

Το εργαστήριο Διαστημικών Επιστημών του Πανεπιστημιου του Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια αποφάσισε να ζητήσει για πρώτη φορά τη συμμετοχή του κόσμου στην καταγραφή του φαινομένου με το smartphone τους έτσι ώστε να συγκεντρωθεί ένας μεγάλος όγκος δεδομένων που θα επιτρέψει τη μελέτη του κατά τα επόμενα χρόνια.

Το πρότζεκτ ονομάστηκε Eclipse Megamovie και έχει στόχο τη δημιουργία δύο ταινιών της έκλειψης μια από το υλικό που θα συγκεντρώσει το κοινό μέσω των smartphones και μια δεύτερη από τα όργανα ακριβείας για την παρατήρηση του του διαστήματος.

Οι χρήστες μπορούν να κατεβάσουν το ειδικό app (Berkley.edu) που φτιάχτηκε για την περίσταση και το οποίο θα κάνει “όλη τη δουλειά”. Εκείνοι απλώς θα πρέπει να βρεθούν κάπου απ’όπου μπορούν να απολαύσουν το φαινόμενο!

Το φαινόμενο όμως δεν έχει προκαλέσει έξαψη μόνο στους ανθρώπους. Αναμένεται να προκαλέσει αναταραχή (Washington Post) και στο ζωϊκό βασίλειο με τα πουλιά να είναι ο πληθυσμός που αναμένεται να επηρρεαστεί περισσότερο! Ειδικοί καλούν το κοινό να παρατηρήσει και τις αντιδράσεις των ζώων, κυρίως των πουλιών, θυμίζοντας ότι στα φυσικά φαινόμενα ο άνθρωπος είναι κι αυτός ένα κομμάτι του συστήματος του ζωϊκού βασιλείου που επηρρεάζεται. Ίσως πλέον λιγότερο απ’όλους.

Πηγή: NASA

Είναι γεγονός: το πρώτο ανθρώπινο έμβρυο “διορθώθηκε” στις ΗΠΑ

Καρέ από βίντεο της διαδικασίας διόρθωσης DNA με έγχυση χημικών στο ωάριο τη στιγμή που γονιμοποιείται από το σπερματοζωάριο. Η διόρθωση γίνεται στο DNA του σπερματοζωαρίου

Στο θέμα αναφέρεται το MIT Review και πρόκειται για επανάσταση τον τομέα της Γενετικής.

Φαίνεται πως ομάδα επιστημόνων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Όρεγκον κατάφερε να “διορθώσει” DNA μεγάλου αριθμού ανθρώπινων εμβρύων. Μέχρι σήμερα ήταν γνωστές άλλες τρεις επιτυχημένες απόπειρες παρέμβασης στο DNA εμβρύων, όλες στην Κίνα.

“Εαν και η παρέμβαση έγινε σε έμβυα τριών ημερών τα οποία σε καμία περίπτωση δεν θα τοποθετούνταν σε ανθρώπινη μήτρα, το πείραμα συνιστά επανάσταση η οποία μπορεί να αποδεχθεί μια αναπόδραστη πορεία που θα οδηγήσει στη γέννηση ανθρώπων τα γονίδια των οποίων έχουν τροποποιηθεί ώστε να εξαλείψουν κληρονομικές ασθένειες όπως η μεσογειακή αναιμία.

Η διαδικασία ονομάζεται βλαστική μηχανική γιατί κάθε “τροποποιημένος” οργανισμός θα περάσει τα νέα, τροποποιημένα του χαρακτηριστικά στους επιγόνους του μέσω του σπέρματος και των ωαρίων.

Τα έμβρυα που διορθώθηκαν βρίσκονται στα πρώτα-πρώτα στάδια ύπαρξης. Στην πραγματικότητα προκείται για κύτταρα αόρατα δια γυμνού οφθαλμού.

Η βλαστική μηχανική εγείρει πλήθος ζητημάτων που άπτονται της ηθικής και της φιλοσοφίας. Χριστιανικές ομάδες αλλά και ομάδες στην κοινωνία των πολιτών έχουν ταχθεί ανοιχτά κατά αυτών των μεθόδων που μπορούν να παρέμβουν τόσο δραστικά στο ανθρώπινο DNA δημιουργώντας, ίσως, “υπερανθρώπους-τέρατα”.

Το θέμα αυτό χωράει μεγάλη συζήτηση. Πάντως οι συντάκτες του MIT Review δεν κατάφεραν να μάθουν ποια ασθένεια η ομάδα του καθηγητή Shoukhrat Mitalipov κατάφερε να “διορθώσει” ενώ σε επικοινωνία μέσω Skype με τον ίδιο τον καθηγητή εκείνος αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες πριν η έρευνα και τα αποτελέσματά της δημοσιευθούν σε κάποιο περιοδικό.

MIT Technology Review.

 

Φιλελεύθερος και Χριστιανός σε κρίση συνείδησης.

 

Ο μέχρι πρόσφατα ηγέτης των Φιλελευθέρων στη Μεγάλη Βρετανία, Tim Farron έχει προκαλέσει πολλάκις συζητήσεις για τον τρόπο με τον οποίο προβάλλει τη θρησκευτική του πίστη ενώ ανήκει σ’ενα πολιτικό χώρο που ενώ δεν ταυτίζεται με την αθεία, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της υπεράσπισης του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους. Σε πρόσφατο άρθρο του στο iNews ο Φάρον υποστηρίζει ότι αρκετοί Χριστιανοί στη χώρα του αισθάνονται περιθωριοποιημένοι: “Κανείς δεν ενοχλείται με τη χριστιανική σου πίστη μέχρι να δείξεις έμπρακτα ότι την ασπάζεσαι στ’αλήθεια”.

Ζητήσαμε από τον Επίκουρο Καθηγητή της Φιλοσοφίας της Θρησκείας στη Θεολογική Σχολή της Αθήνας, Χαράλαμπο Βέντη να σχολιάσει αυτές τις αποψεις.

 

Φιλελεύθερος και Χριστιανός σε κρίση συνείδησης.

 

Του Χαράλαμπου Βέντη*

 

Στο κείμενό του, ο Tim Farron καταθέτει ένα παράπονο, που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά ένα απλοϊκό έως κουτοπόνηρο τέχνασμα (πιθανόν ανεπίγνωστο στον ίδιο): διαμαρτύρεται ότι ο «κόσμος» θέλει ή μάλλον ανέχεται έναν ακίνδυνο, εξουδετερωμένο χριστιανισμό, που θα προσφέρεται αποκλειστικά και μόνο για φολκλορική ψυχαγωγία και εμπορική φιέστα, αλλά σε καμία περίπτωση ως μέτρο κριτικής αποτίμησης του κόσμου, με δικαίωμα άσκησης δημόσιας κριτικής των σημερινών ηθών και πολιτικών αποφάσεων. O ίδιος όμως, έχοντας πάρει στα σοβαρά την πίστη του, δηλώνει πλέον αποφασισμένος να σπάσει ως χριστιανός τον κλοιό της περιθωριοποίησης των ομοπίστων του στις δυτικές κοινωνίες και να πει επιτέλους τα πράγματα με τ’ όνομά τους – κοντολογίς, ότι οι φιλελεύθερες δυτικές κοινωνίες «έχουν ξεφύγει» από τον ενάρετο δρόμο και νομοθετούν ή νομιμοποιούν ό,τι ακριβώς ο χριστιανισμός απαγορεύει. Γι’ αυτό και πλέον ομολογεί ότι δεν μπορεί να συντάσσεται με τους φιλελεύθερους, αφού αυτοί ακριβώς είναι εκείνοι που προωθούν την αντιχριστιανική στοχοθεσία του ηδονοθηρικού, εγωλάγνου πεπτωκότος κόσμου και μάλιστα επαίρονται γι’ αυτό.

Συνοπτικά, ο Tim Farron μας λέει ότι οι χριστιανοί πληρώνουν με την περιθωριοποίηση και τη λοιδορία το τίμημα της Αλήθειας που κομίζουν. Ο ισχυρισμός αυτός φυσικά ελέγχεται. Του διαφεύγει (;) ότι δεν είναι απαραίτητα σωστό, αληθές ή βαθυστόχαστο οτιδήποτε έχει εκπέσει στο περιθώριο, την αφάνεια και τη χλεύη, καθώς ενδέχεται κάλλιστα (όπως και συμβαίνει συνήθως) να αξίζει την καυστική περιφρόνηση.

Στο βιβλίο του Broca’s Brain, ο αστροφυσικός και εκλαϊκευτής της επιστήμης Carl Sagan ξετινάζει τη διάτρητη λογική των ψευδοεπιστημόνων και λοιπών τσαρλατάνων που επιδιώκουν να θέτουν εαυτούς στο απυρόβλητο της κριτικής, επικαλούμενοι τους διωγμούς που αρχικά υπέστησαν ιστορικές μεγαλοφυΐες μέχρι να έρθει ο καιρός της δικαίωσής τους. Δεν είναι απαραίτητα μεγαλοφυής και αγνών προθέσεων ο κάθε επίδοξος πωλητής της Αλήθειας που καυτηριάζεται από το επιστημονικό κατεστημένο, υπενθυμίζει στους αναγνώστες του ο Sagan.

Πράγματι, πολλοί γέλασαν σε βάρος παραγνωρισμένων ιδιοφυών. Εξίσου όμως γέλασαν αρκετοί (και δικαίως) με τον Μπόζο τον κλόουν. Στην περίπτωση της θρησκείας, η περιθωριοποίησή της μπορεί ευλογότατα να οφείλεται στην ιδρυματική πώρωση, την αναισθησία και τον ανεξέταστο συντηρητισμό των διαχειριστών μιας πίστης, οι οποίοι είναι απρόθυμοι ή και ανίκανοι να συμφιλιωθούν με την επίπονη ανάδυση και τα κεκτημένα της ανοικτής κοινωνίας, όπως την προσδιόρισαν οι Isaiah Berlin και Karl Popper: μιας δυναμικής «πόλης» που αναστοχάζεται, εξελίσσεται και σχεδιάζει βήμα προς βήμα το μέλλον της με βάση τη νέα γνώση και τις καινοφανείς ανάγκες των ανθρώπων, χωρίς τα αναχρονιστικά βαρίδια μιας εμμονικά στατικής και αδιαπραγμάτευτης θρησκευτικής μεταφυσικής, που εγκλωβίζει τον πολίτη στην ασφυκτική μικρόνοια ενός κλειστού κοσμοειδώλου και τα στενά όρια του «μικρού, κακού χωριού».

Η περιθωριοποίηση για την οποία βγάζει μαράζι ο κ. Farron ενδέχεται να οφείλεται στη διαπίστωση του δυτικού ανθρώπου ότι οι μονοθεϊστικές πίστεις αποτελούν κατεξοχήν προ-νεωτερικά μορφώματα με παγιωμένες και αδιαπραγμάτευτες αντιλήψεις, που απλώς αναπαράγουν και συντηρούν ένα μονοδιάστατο και ξεπερασμένο από τη ζωή πρότυπο βίου. Δεδομένου λοιπόν του στατικού και μη αναστοχαστικού χαρακτήρα τους, οι θρησκείες αυτές αντιμάχονται τη νεωτερική κατάκτηση των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων, ως υπονομευτικών της «μίας και μοναδικής Αλήθειας» στην οποία στηρίζονται η μονοτροπία και η συνοχή των παραδοσιακών μονοθεϊστικών κοινωνιών.  Εν προκειμένω, φως στην πορεία αποδρομής του χριστιανισμού στη Δύση ρίχνει η έντιμη παραδοχή του θεολόγου Ιωάννη Πέτρου, ότι “οι θρησκείες, όταν είναι πλειοψηφία σε μια τοπική κοινωνία, συνήθως αδιαφορούν για τις μειοψηφίες και θέλουν να επιβάλουν τη θέλησή τους σε όλους, υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι για το καλό τους.

Αντιθέτως, όταν είναι μειοψηφίες, διεκδικούν την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της θρησκευτικής ελευθερίας», προκειμένου να επιβιώσουν, ενώ στη φονταμενταλιστική τους έξαρση, «θέλουν … την επιστήμη και την τεχνολογία αποψιλωμένες από το πολιτιστικό πλαίσιο του μοντέρνου, που είναι οι αντιλήψεις περί ελευθερίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αρχής του υποκειμένου, εκκοσμικευμένης πολιτικής». Αυτό, εξ αιτίας του φόβου τους απέναντι στον σύγχρονο κόσμο της αβεβαιότητας και της πολυπλοκότητας και του γεγονότος ότι επιζητούν να επιστρέψουν στον κόσμο του παρελθόντος που στηριζόταν στη βεβαιότητα των απλοϊκών πολλές φορές θρησκευτικών αφηγήσεων.

Ο Tim Farron αποδίδει τη «χριστιανοφοβία» που διαβλέπει γύρω του σε μια νοοτροπία μίσους κατά του προσώπου του Χριστού, θεωρώντας ότι με τη σειρά της η εχθρική αυτή στάση διαχέεται και στους μαθητές Του, κατά το «εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν». Ακόμη κι αν όντως ισχύει αυτό, εν προκειμένω, δεν είναι παρά η μισή αλήθεια και οι μισές αλήθειες είναι τα χειρότερα ψέματα. Η άλλη μισή, που δεν φαίνεται να περνάει καν ως υποψία απ’ το μυαλό του, είναι η διαχρονική προειδοποίηση του ίδιου του Χριστού, ότι «εάν δε το άλας μωρανθή … Εις ουδέν ισχύει έτι ει μη βληθήναι έξω και καταπατείσθαι υπό των ανθρώπων».

Οι δηλώσεις του Tim Farron δείχνουν κραυγαλέα άγνοια και του Χριστιανισμού και του Φιλελευθερισμού και αδικούν αμφοτέρους. Ο Φιλελευθερισμός ομνύει στον πλουραλισμό, συχνά και τον σκεπτικισμό, δεν είναι όμως εγγενώς σχετικιστικός ούτε και αθεϊστικός, το δε πολιτικό ιδεώδες του δεν είναι το αθεϊστικό αλλά το ουδετερόθρησκο κράτος δικαίου, όπως γνωρίζουμε από τον John Rawls κι έπειτα. Ο φιλελεύθερος πολίτης ενδέχεται να είναι πιστός, αγνωστικιστής ή άθεος και μπορεί ωραιότατα να είναι ασκητικός στον προσωπικό του βίο, όπως του υπαγορεύει η θρησκευτική του συνείδηση. Διαμαρτύρεται και αγανακτεί, όμως, με την ποινικοποίηση των θρησκευτικών λεγόμενων αμαρτημάτων και επιθυμεί τη διαμόρφωση ενός μέγιστου πολιτικού και κοινωνικού πλαισίου ελευθερίας, εντός του οποίου η δημόσια παιδεία, η σκέψη, η εμφάνιση και η εν γένει συμπεριφορά των πολιτών δεν θα περνούν από την έγκριση κανενός ιερατείου.

Ο Χριστιανισμός, πάλι, όπως προβάλλεται στα Ευαγγέλια, δεν ανέχεται την εκβιασμένη αρετή (η οποία απορρίπτεται ακριβώς ως δαιμονική), ούτε και την συνακόλουθη κρατική ποινικοποίηση της προσωπικής μας ζωής, χωρίς να είναι σχετικιστική και άμοιρη κανονιστικών αρχών η χριστιανική πίστη (πολλά ενδιαφέροντα επ’ αυτού έχει γράψει ο φωτισμένος Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας).

 

* Ο Χαράλαμπος Βέντης είναι Επίκουρος Καθηγητής της Φιλοσοφίας της Θρησκείας, Θεολογική σχολή του ΕΚΠΑ.